Το Υπουργείο Πολιτισμού προχωρά σε νέα φάση εργασιών στο Μεγάλο Θέατρο της Αρχαίας Νικόπολης, ένα από τα σημαντικότερα μνημεία της Ηπείρου. Η παρέμβαση αφορά την αποκατάσταση του κάτω κοίλου και ξεκινά μετά την ωρίμανση της σχετικής μελέτης. Το έργο ανήκει στη γ’ φάση ενός ευρύτερου προγράμματος προστασίας και συντήρησης, που χρηματοδοτείται από το Περιφερειακό Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Ήπειρος 2021-2027». Η νέα φάση προβλέπει την τοποθέτηση 167 νέων ασβεστολιθικών εδωλίων και μαρμάρινων πλακών στο δάπεδο της ορχήστρας.
Τι προβλέπουν οι νέες εργασίες στο Μεγάλο Θέατρο Νικόπολης
Η γ’ φάση του έργου αφορά συγκεκριμένα στην προμήθεια και τοποθέτηση ασβεστολιθικών εδωλίων στο κάτω κοίλο, καθώς και μαρμάρινων πλακών για το δάπεδο της ορχήστρας. Στόχος είναι κάθε κερκίδα να αποκτήσει συνολικά πέντε σειρές, γεγονός που απαιτεί την κατασκευή και τοποθέτηση 167 νέων εδράνων, καθώς και την ανακατασκευή των αντίστοιχων βαθμίδων των κλιμάκων. Τα νέα στοιχεία θα κατασκευαστούν από συμβατό ασβεστολιθικό υλικό και θα τοποθετηθούν με αναστρέψιμες τεχνικές, σύμφωνα με τις αρχές αποκατάστασης μνημείων, ώστε να διακρίνονται από το αυθεντικό υλικό αλλά να εναρμονίζονται πλήρως με αυτό.
Η τοποθέτηση των νέων εδωλίων θα γίνει με σεβασμό στα σωζόμενα στοιχεία του μνημείου. Όπου κριθεί απαραίτητο, θα πραγματοποιηθούν μικρές επαναδιευθετήσεις των υφιστάμενων εδράνων και διακριτικές συμπληρώσεις, για την εξασφάλιση της στατικής και αισθητικής συνέχειας του θεάτρου. Οι εργασίες θα εκτελεστούν με την εφαρμογή όλων των απαιτούμενων μέτρων προστασίας και αναμένεται να βελτιώσουν την αναγνωσιμότητα της αρχικής μορφής του μνημείου. Παράλληλα, θα αναδείξουν τη λειτουργική σχέση της ορχήστρας με το κοίλο και θα εξασφαλίσουν ασφαλέστερες συνθήκες κίνησης για τους επισκέπτες.
Η προηγούμενη φάση και η ιστορία του μνημείου
Η νέα παρέμβαση συνεχίζει τις εργασίες της β’ φάσης του έργου, που χρηματοδοτήθηκε από το ΠΕΠ «Ήπειρος 2014-2020». Κατά τη φάση αυτή, στερεώθηκαν και συμπληρώθηκαν οι χυτές υποδομές των εδωλίων και των κλιμάκων, ενώ ανατάχθηκαν και συντηρήθηκαν τα σωζόμενα λίθινα εδώλια. Πραγματοποιήθηκαν συγκολλήσεις και συμπληρώσεις φθορών, αποκαταστάθηκε τμήμα του διαδρόμου στη βάση του κοίλου με επανατοποθέτηση πλακών, αναστηλώθηκε το στηθαίο και, πιλοτικά, τοποθετήθηκαν 16 νέα ασβεστολιθικά εδράνα. Οι επεμβάσεις είχαν κυρίως σωστικό χαρακτήρα και συνέβαλαν στη διατήρηση των σωζόμενων αρχιτεκτονικών μελών και υποδομών του μνημείου.
Το Μεγάλο Θέατρο της Αρχαίας Νικόπολης θεωρείται ένα από τα πλέον εμβληματικά δημόσια οικοδομήματα της ρωμαϊκής πόλης. Η αρχική κατασκευή του χρονολογείται στην εποχή του Αυγούστου, ενώ κατά τον 2ο αιώνα μ.Χ. πραγματοποιήθηκε εκτεταμένη ανακατασκευή. Το κάτω κοίλο ανακατασκευάστηκε τότε πάνω στα κατάλοιπα της αρχικής φάσης, αποκτώντας μεγαλύτερη κλίση και υπερυψωμένο διάδρομο προς την ορχήστρα. Το ημικυκλικό κοίλο διέθετε λίθινα εδώλια, περιμετρικό διάδρομο, στοά και σύστημα σκίασης, στοιχεία που η σημερινή αποκατάσταση επιχειρεί να αναδείξει εκ νέου.
Δηλώσεις και το σχέδιο ανάδειξης της Νικόπολης
Η Υπουργός Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη, δήλωσε ότι το Μεγάλο Θέατρο αποτελεί βασικό πυλώνα του συνολικού σχεδιασμού για την ανάδειξη της Αρχαίας Νικόπολης, έναν αρχαιολογικό χώρο εξαιρετικής ιστορικής και πολιτιστικής αξίας. Σύμφωνα με τη Μενδώνη, η αποκατάσταση του κάτω κοίλου συνεχίζει ένα πολυετές πρόγραμμα επεμβάσεων, αξιοποιώντας την επιστημονική γνώση που αποκτήθηκε από τις προηγούμενες φάσεις του έργου. Στόχος, όπως ανέφερε, είναι η διατήρηση της αυθεντικότητας του μνημείου, η αποκατάσταση της μορφολογικής και λειτουργικής του αναγνωσιμότητας και η ασφαλής απόδοσή του στους πολίτες και τους επισκέπτες. Η Υπουργός ευχαρίστησε τον Περιφερειάρχη Ηπείρου, Αλέξανδρο Καχριμάνη, για τη συνεισφορά του ΠΕΠ «Ήπειρος» στη χρηματοδότηση του έργου.
Η αποκατάσταση του κάτω κοίλου συμπληρώνει τις εργασίες που ήδη υλοποιούνται στην ορχήστρα του θεάτρου, καθώς και την προγραμματισμένη αναστήλωση του σκηνικού οικοδομήματος και των παρασκηνίων. Το Υπουργείο Πολιτισμού υλοποιεί παράλληλα ένα ολοκληρωμένο σχέδιο διαχείρισης και ανάδειξης της Αρχαίας Νικόπολης, που περιλαμβάνει τη δημιουργία ενός δικτύου διαδρομών και ειδικών υποδομών προσβασιμότητας για άτομα με αναπηρία. Το δίκτυο αυτό θα συνδέει το Θέατρο, το Ωδείο, το Μνημείο του Αυγούστου και τα σημαντικότερα μνημεία του αρχαιολογικού χώρου, εξασφαλίζοντας ενιαία, ασφαλή και ισότιμη επίσκεψη για όλους. Από το 2019 έως σήμερα, τα έργα που έχουν ολοκληρωθεί, βρίσκονται σε εξέλιξη ή έχουν δρομολογηθεί στη Νικόπολη, με πόρους του ΠΕΠ «Ήπειρος», του Ταμείου Ανάκαμψης και του Εθνικού Προγράμματος Ανάπτυξης του Υπουργείου Πολιτισμού, υπερβαίνουν συνολικά τα 10.000.000 ευρώ.
