Το χρέος των ΗΠΑ ξεπέρασε για πρώτη φορά στην ιστορία τα 40 τρισεκατομμύρια δολάρια, σύμφωνα με ανακοίνωση του αμερικανικού Υπουργείου Οικονομικών την Τετάρτη. Το ζοφερό ορόσημο έρχεται καθώς τα κόστη για κοινωνικά προγράμματα και πληρωμές τόκων αυξάνονται με ταχύτατο ρυθμό, ξεπερνώντας κατά πολύ τα έσοδα που έχουν περιοριστεί από τις φορολογικές περικοπές. Η εξέλιξη προκάλεσε νέο κύμα προειδοποιήσεων για επικείμενη δημοσιονομική κρίση στις ΗΠΑ.
Διαβάστε επίσης: Οι Big Tech κρύβουν 3 τρισ. δολάρια για την τεχνητή νοημοσύνη
Πώς έφτασε το χρέος στα 40 τρισεκατομμύρια δολάρια
Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία του αμερικανικού Υπουργείου Οικονομικών, το συνολικό δημόσιο χρέος ανήλθε στα 40,047 τρισεκατομμύρια δολάρια την Τρίτη. Το ποσό αυτό αναλύεται σε κρατικά ομόλογα που διακρατούνται από το κοινό, ύψους 32,266 τρισεκατομμυρίων δολαρίων, και σε ενδοκυβερνητικό χρέος 7,782 τρισεκατομμυρίων δολαρίων. Πρόκειται για ραγδαία επιτάχυνση, καθώς το ομοσπονδιακό χρέος έχει υπερδιπλασιαστεί μέσα σε λιγότερο από μία δεκαετία, από τα 19,95 τρισεκατομμύρια δολάρια που ήταν όταν ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ ορκίστηκε για πρώτη φορά, τον Ιανουάριο του 2017.
Περίπου το ένα τρίτο της αύξησης αυτής καταγράφηκε κατά τη διάρκεια δύο ετών εντατικού κρατικού δανεισμού για τη χρηματοδότηση της αντιμετώπισης της πανδημίας COVID-19, τόσο επί προεδρίας Τραμπ όσο και επί του πρώην προέδρου Τζο Μπάιντεν. Το υπόλοιπο της αύξησης αποδίδεται στις δημοσιονομικές επιλογές και των δύο προέδρων, σε συνδυασμό με μακροχρόνιες ανισορροπίες μεταξύ φόρων και δαπανών. Ομάδες παρακολούθησης του προϋπολογισμού είχαν προβλέψει εδώ και εβδομάδες το πέρασμα του ορίου των 40 τρισεκατομμυρίων, ενώ αρκετές εξ αυτών προειδοποίησαν ότι ενδέχεται να ξεσπάσει πλήρης κρίση χρέους αν οι νομοθέτες δεν αντιμετωπίσουν το μη βιώσιμο δημοσιονομικό μέλλον της χώρας, είτε αυξάνοντας φόρους είτε μειώνοντας δαπάνες είτε και τα δύο.
Προειδοποιήσεις και αντίδραση των αγορών
«Το ζοφερό αυτό ορόσημο υπενθυμίζει ότι είναι καιρός να αντιμετωπίσουμε μια θεμελιώδη αναντιστοιχία», δήλωσε η Margaret Spellings, διευθύνουσα σύμβουλος του Bipartisan Policy Center, την προηγούμενη εβδομάδα καθώς το χρέος πλησίαζε τα 40 τρισεκατομμύρια δολάρια. Η ίδια εξήγησε ότι τα ομοσπονδιακά προγράμματα ξοδεύουν πολύ περισσότερα από όσα εισπράττει η αμερικανική κυβέρνηση, ενώ τα σημαντικότερα κονδύλια του προϋπολογισμού λειτουργούν αυτόματα, χωρίς να απαιτούν νέα ψήφιση κάθε φορά. Σύμφωνα με την ίδια, το ομοσπονδιακό χρέος ήδη αυξάνει το κόστος ζωής και περιορίζει άλλες δαπάνες και επενδύσεις, απειλώντας τόσο την οικονομία όσο και τη μακροπρόθεσμη ευημερία των Αμερικανών πολιτών.
Οι εξελίξεις αυτές δεν πέρασαν απαρατήρητες από τους παγκόσμιους πιστωτές των ΗΠΑ, οι οποίοι φαίνεται να γίνονται ήδη πιο επιφυλακτικοί. Λίγες μέρες μετά από δημοπρασία 25 δισεκατομμυρίων δολαρίων σε 30ετή ομόλογα, η οποία σημείωσε τη μεγαλύτερη απόδοση από το 2021, οι αποδόσεις των μακροπρόθεσμων ομολόγων έφτασαν στα υψηλότερα επίπεδα σχεδόν δύο δεκαετιών. Οι επενδυτές ζητούν πλέον μεγαλύτερες αποδόσεις, λόγω του μεγάλου όγκου έκδοσης κρατικών ομολόγων από την αμερικανική κυβέρνηση. Παράλληλα, η ζήτηση για αμερικανικό χρέος από ξένους επενδυτές, οι οποίοι κατέχουν σχεδόν το ένα τρίτο των ομολόγων, έχει μειωθεί το τελευταίο έτος.
Η απάντηση του Υπουργείου Οικονομικών
Ο Υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ, Scott Bessent, ανακοίνωσε την Τετάρτη τον διπλασιασμό του μεγέθους των επαναγορών ομολόγων διάρκειας από 10 έως 30 ετών, οι οποίες θα ανέρχονται πλέον σε τουλάχιστον 4 δισεκατομμύρια δολάρια ανά πράξη. Στόχος της κίνησης είναι να συγκρατηθούν οι αποδόσεις των ομολόγων, οι οποίες βρίσκονται υπό πίεση. Το ασφάλιστρο διάρκειας για τα δεκαετή ομόλογα έφτασε στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων δώδεκα ετών, γεγονός που καταδεικνύει την ένταση που επικρατεί στις αγορές ομολόγων λόγω της συνεχιζόμενης αύξησης του αμερικανικού χρέους.
