Σοβαρή ανησυχία για την ασφάλεια των πτήσεων στον εναέριο χώρο της Κύπρου προκάλεσε καταγγελία της Παγκύπριας Συντεχνίας Ελεγκτών Εναέριας Κυκλοφορίας, η οποία αναφέρεται σε επικίνδυνη δραστηριότητα τουρκικών αεροσκαφών και μη επανδρωμένων μέσων της τουρκικής Πολεμικής Αεροπορίας. Η καταγγελία έγινε μετά από συγκεκριμένο περιστατικό στο FIR Λευκωσίας, όπου τουρκικό στρατιωτικό αεροσκάφος βρέθηκε σε επικίνδυνη εγγύτητα με επιβατικό αεροπλάνο. Το Τμήμα Πολιτικής Αεροπορίας της Κύπρου έσπευσε να διαβεβαιώσει ότι το επίπεδο ασφάλειας παραμένει υψηλό, χαρακτηρίζοντας την κατάσταση διαχειρίσιμη.
Επικίνδυνη πλησίαση πάνω από τη Λευκωσία
Σύμφωνα με τα στοιχεία που δόθηκαν στη δημοσιότητα, το ραντάρ ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας της Πολιτικής Αεροπορίας εξέδωσε αυτόματη προειδοποίηση «Alert» για ενδεχόμενη επικίνδυνα μικρή απόσταση μεταξύ δύο αεροσκαφών. Επρόκειτο για το τουρκικό στρατιωτικό μεταγωγικό αεροσκάφος «Airbus A400M Atlas» με διακριτικό κλήσης TUAF770 και για το επιβατικό Boeing 737-800 με διακριτικό TOM56T. Το τουρκικό αεροσκάφος δεν ανταποκρινόταν στις κλήσεις του Κέντρου Ελέγχου Περιοχής Λευκωσίας, παρέκκλινε από την πορεία που προέβλεπε το σχέδιο πτήσης του και άρχισε να ανεβαίνει προς το επίπεδο πτήσης FL360, την ίδια στιγμή που το επιβατικό αεροσκάφος κατέβαινε προς το επίπεδο FL350.
Το περιστατικό εξελίχθηκε στο βόρειο τμήμα του FIR Λευκωσίας, κοντά στο όριο με το FIR Άγκυρας, σε περιοχή όπου βρίσκονται βασικές διαδρομές εισόδου και εξόδου πτήσεων μεταξύ των δύο περιοχών ευθύνης. Η Παγκύπρια Συντεχνία Ελεγκτών Εναέριας Κυκλοφορίας υποστηρίζει πως δεν πρόκειται για μεμονωμένο συμβάν, καθώς μη εξουσιοδοτημένα τουρκικά αεροσκάφη και μη επανδρωμένα αεροχήματα επιχειρούν «σχεδόν συνεχώς» κατά μήκος κρίσιμων αεροδιαδρομών, ακόμη και κοντά στα αεροδρόμια της Λάρνακας και της Πάφου. Οι ελεγκτές του Κέντρου Ελέγχου Περιοχής Λευκωσίας, όπως και των Μονάδων Προσέγγισης των δύο αεροδρομίων, καλούνται καθημερινά να διαχειρίζονται αυξημένη εμπορική κίνηση παράλληλα με την παρακολούθηση στρατιωτικών αεροσκαφών που δεν συνεργάζονται πάντα με τις κυπριακές αρχές.
Χρόνιο πρόβλημα και έλλειψη επικοινωνίας με την Άγκυρα
Κατά τη Συντεχνία, η κατάσταση με τα τουρκικά αεροσκάφη συνεχίζεται επί δεκαετίες σε εικοσιτετράωρη βάση και επιδεινώνεται από την άρνηση της Άγκυρας να διατηρεί αμφίδρομη επικοινωνία με το Κέντρο Ελέγχου Λευκωσίας. Το βασικό πρόβλημα, όπως αναφέρουν αρμόδιες πηγές, έγκειται στην πλήρη απουσία επικοινωνίας ανάμεσα στην κυπριακή Πολιτική Αεροπορία και στα τουρκικά αεροσκάφη, στα κέντρα ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας και στις αρμόδιες αεροπορικές αρχές της Τουρκίας. Η κατάσταση αυτή συνδέεται άμεσα με τη μη αναγνώριση της Κυπριακής Δημοκρατίας από την Άγκυρα.
Ο εθνικός εναέριος χώρος της Κυπριακής Δημοκρατίας εκτείνεται πάνω από ολόκληρη την επικράτειά της και έως 12 ναυτικά μίλια από τις ακτές, ωστόσο το FIR Λευκωσίας είναι πολύ ευρύτερο και καλύπτει μεγάλο τμήμα της Ανατολικής Μεσογείου, όπου η Κυπριακή Δημοκρατία έχει την ευθύνη παροχής υπηρεσιών εναέριας κυκλοφορίας. Οι τουρκικές αρχές, σύμφωνα με τις πηγές, παρεμβαίνουν εδώ και δεκαετίες στις επικοινωνίες του Κέντρου Ελέγχου Περιοχής Λευκωσίας με αεροσκάφη που κινούνται εντός του FIR, ιδιαίτερα σε περιοχές για τις οποίες η Άγκυρα αμφισβητεί την αρμοδιότητα της Κυπριακής Δημοκρατίας. Πέρα από τα αεροσκάφη, αναφέρεται και η δραστηριότητα μη επανδρωμένων αεροσκαφών τύπου Bayraktar TB-2, τα οποία απογειώνονται από το κατεχόμενο Λευκόνοικο ή από το παράνομο αεροδρόμιο της Τύμπου, με τις πτήσεις τους να εντείνονται ιδιαίτερα σε περιόδους αυξημένης έντασης στην περιοχή.
Η καταγγελία έφτασε σε ευρωπαϊκούς και διεθνείς φορείς
Η Παγκύπρια Συντεχνία Ελεγκτών Εναέριας Κυκλοφορίας προχώρησε στη δημοσιοποίηση της καταγγελίας μέσω της πλατφόρμας X, απευθυνόμενη σε ευρωπαϊκούς και διεθνείς οργανισμούς αεροπορίας, μεταξύ των οποίων ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Ασφάλειας της Αεροπορίας (EASA), ο Eurocontrol και η Διεθνής Ένωση Αερομεταφορών (IATA). Παράλληλα, αρμόδιες πηγές της Πολιτικής Αεροπορίας ανέφεραν ότι το προσωπικό είναι πλήρως εξοικειωμένο με τη διαχείριση τέτοιων περιστατικών και λαμβάνει όλα τα απαιτούμενα μέτρα ώστε να διασφαλίζεται η ασφάλεια των πτήσεων στον εναέριο χώρο. Το ζήτημα παραμένει ανοιχτό, με τους ελεγκτές εναέριας κυκλοφορίας να ζητούν μεγαλύτερη διεθνή προσοχή στο φαινόμενο των μη εξουσιοδοτημένων πτήσεων πάνω από την Ανατολική Μεσόγειο.
