Έντονη αναστάτωση έχει προκαλέσει η τοποθέτηση ενός νέου αγάλματος στην προβλήτα του Λαυρίου, το οποίο απεικονίζει μια γυμνή γυναικεία μορφή καθισμένη πάνω σε βράχο, κρατώντας ένα αντικείμενο που παραπέμπει σε μπάλα. Το έργο έχει τοποθετηθεί σε απόσταση μόλις 40 μέτρων από το εμβληματικό γλυπτό του Μιχάλη Κάσση, γνωστό ως «Μνημείο της Γυναίκας της Μακρονήσου», που κοσμεί τον ίδιο χώρο από το 1989 και αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της ιστορικής μνήμης της περιοχής. Η γειτνίαση αυτή, σύμφωνα με φορείς του καλλιτεχνικού χώρου, δεν είναι απλώς άστοχη αισθητικά, αλλά εγείρει ζητήματα σεβασμού προς ένα τοπόσημο που συνδέεται άρρηκτα με τη συλλογική ιστορία του τόπου.
Το Επιμελητήριο Εικαστικών Τεχνών Ελλάδας (ΕΕΤΕ) απέστειλε επίσημη επιστολή προς τον Δήμο Λαυρεωτικής, στην οποία καταγγέλλει ότι για την ανάθεση του συγκεκριμένου έργου δεν ακολουθήθηκε η προβλεπόμενη διαδικασία δημόσιου καλλιτεχνικού διαγωνισμού. Η διαδικασία αυτή, όπως τονίζεται στην επιστολή, αποτελεί πάγιο αίτημα του κλάδου των εικαστικών καλλιτεχνών, καθώς διασφαλίζει τη διαφάνεια στην επιλογή των έργων και εγγυάται την υψηλή αισθητική αρτιότητα του τελικού αποτελέσματος. Η παράκαμψη αυτής της διαδικασίας, σύμφωνα με το ΕΕΤΕ, υπονομεύει τόσο την ποιότητα του δημόσιου χώρου όσο και την εμπιστοσύνη της τοπικής κοινωνίας προς τους θεσμούς που είναι επιφορτισμένοι με τη διαχείρισή του.
Ο συμβολικός «διάλογος» των δύο γυναικείων μορφών
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην επιστολή του ΕΕΤΕ στον τρόπο με τον οποίο οι δύο γυναικείες μορφές φαίνεται να «συνομιλούν» οπτικά μεταξύ τους. Όπως αναφέρεται χαρακτηριστικά, ο κοινός προσανατολισμός των δύο γλυπτών και η κατεύθυνση του βλέμματός τους προς τη Μακρόνησο δημιουργούν μια συμπαράταξη που, ηθελημένα ή μη, υποβαθμίζει συμβολικά και οπτικά το ιστορικό Μνημείο της Γυναίκας, χωρίς αντίστοιχα να προσδίδει βαθύτερο νόημα στο νέο γλυπτό. Η κατάσταση αυτή, σύμφωνα με τους καλλιτέχνες, αλλοιώνει τους συμβολισμούς που ενσωματώνει το ιστορικό μνημείο και δημιουργεί σύγχυση ως προς τις πραγματικές προθέσεις που κρύβονται πίσω από τον εξωραϊσμό της περιοχής. Το ΕΕΤΕ χαρακτηρίζει την κίνηση «ιδιαίτερα άστοχη», σημειώνοντας πως οι αντιδράσεις που προκάλεσε είναι απόλυτα δικαιολογημένες, ειδικά καθώς εντάσσεται στο ευρύτερο πλαίσιο της ανάπλασης του Λαυρίου, όπου η διαφύλαξη της ιστορικής ταυτότητας της περιοχής θα έπρεπε να αποτελεί προτεραιότητα.
Αίτημα για άμεση συνάντηση με τον Δήμαρχο
Στην επιστολή του, το Επιμελητήριο υπενθυμίζει ότι η τοποθέτηση ενός έργου τέχνης σε δημόσιο χώρο δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως απλή αισθητική ή διακοσμητική παρέμβαση. Απαιτεί, όπως σημειώνεται, ουσιαστικό καλλιτεχνικό σχεδιασμό, θεσμική διαφάνεια και σεβασμό προς το υπάρχον πολιτιστικό και ιστορικό τοπίο, ιδίως όταν πρόκειται για χώρους με ιδιαίτερο συμβολικό φορτίο όπως η προβλήτα του Λαυρίου. Παράλληλα, το ΕΕΤΕ ζητά άμεση συνάντηση με τον Δήμαρχο Λαυρίου, στην οποία να συμμετέχουν τοπικοί και άλλοι φορείς, όπως η ΠΕΚΑΜ, το Εργατικό Κέντρο Λαυρίου και οι δημοτικές παρατάξεις. Στόχος της συνάντησης, σύμφωνα με την επιστολή, είναι να ενημερωθούν οι φορείς για τη διαδικασία που ακολουθήθηκε κατά την ανάθεση του έργου, αλλά και να διατυπωθούν συγκεκριμένες προτάσεις για την ομαλή και άμεση διόρθωση της κατάστασης, με ευθύνη του Δήμου. Το ζήτημα αναμένεται να απασχολήσει τις επόμενες ημέρες τόσο την τοπική κοινωνία όσο και τον ευρύτερο καλλιτεχνικό χώρο της χώρας.
