Το αμερικανικό χρέος ξεπέρασε πλέον το ιστορικό όριο των 40 τρισεκατομμυρίων δολαρίων, μια εξέλιξη που ανεβάζει το παγκόσμιο κόστος χρήματος και φτάνει έως την Ελλάδα. Οι αυξημένες αποδόσεις των αμερικανικών κρατικών ομολόγων μεταφράζονται σε ακριβότερο δανεισμό για κράτη, τράπεζες, επιχειρήσεις και νοικοκυριά σε ολόκληρο τον κόσμο, με την Ευρωζώνη να βρίσκεται στην πρώτη γραμμή της πίεσης. Το αμερικανικό χρέος αποκτά έτσι άμεση σημασία και για την ελληνική οικονομία, η οποία μόλις έχει επιστρέψει στην επενδυτική βαθμίδα και επιδιώκει σταθερή πρόσβαση στις διεθνείς αγορές.
Πώς το αμερικανικό χρέος φτάνει στην Ελλάδα
Ο μηχανισμός μετάδοσης ξεκινά από την αγορά των αμερικανικών κρατικών ομολόγων, γνωστών ως Treasuries. Αυτά αποτελούν τη σημαντικότερη βάση αναφοράς για την τιμολόγηση του χρήματος διεθνώς, καθώς πάνω σε αυτά στηρίζονται δανειστές και επενδυτές σε όλον τον πλανήτη. Όταν οι αποδόσεις τους ανεβαίνουν, επειδή οι επενδυτές απαιτούν μεγαλύτερη ανταμοιβή για να χρηματοδοτήσουν το αμερικανικό κράτος, η πίεση μεταδίδεται γρήγορα στις υπόλοιπες αγορές, συμπεριλαμβανομένης της Ευρώπης. Αυτή τη στιγμή οι αποδόσεις βρίσκονται ήδη σε εξαιρετικά υψηλά επίπεδα, με το αμερικανικό 10ετές να κινείται κοντά στο 4,7% και το 30ετές να έχει ξεπεράσει το 5,2%.
Τα υψηλά αυτά επίπεδα αντανακλούν τις αυξανόμενες ανησυχίες των αγορών για τη δημοσιονομική πορεία των ΗΠΑ, τον πληθωρισμό και το τεράστιο μέγεθος των μελλοντικών χρηματοδοτικών αναγκών της αμερικανικής κυβέρνησης. Ένα πρόβλημα που γεννιέται στην Ουάσιγκτον μπορεί έτσι να καταλήξει να αυξάνει το κόστος δανεισμού μιας ελληνικής επιχείρησης, να δυσκολεύει μια νέα έκδοση ομολόγου του ελληνικού Δημοσίου ή να κρατά ακριβότερη την τραπεζική χρηματοδότηση στην Ευρωζώνη. Η αλυσίδα αυτή δείχνει πόσο στενά συνδεδεμένες είναι πλέον οι διεθνείς αγορές χρήματος, ακόμη και όταν η αρχική αιτία βρίσκεται χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά, στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού.
Οι κίνδυνοι για την ελληνική οικονομία
Για την Ελλάδα, η εξέλιξη δεν αποτελεί μια απλή δημοσιονομική είδηση από την άλλη πλευρά του Ατλαντικού. Η χώρα βρίσκεται σε μια περίοδο κατά την οποία έχει επιστρέψει στην επενδυτική βαθμίδα, επιδιώκει σταθερή πρόσβαση στις αγορές και στηρίζεται στις επενδύσεις για υψηλότερους ρυθμούς ανάπτυξης. Μια παρατεταμένη περίοδος ακριβού διεθνούς χρήματος μπορεί να λειτουργήσει ως σημαντικό εμπόδιο σε αυτή την πορεία, επηρεάζοντας τόσο τον κρατικό δανεισμό όσο και τη χρηματοδότηση των ελληνικών τραπεζών.
Οι επιπτώσεις δεν περιορίζονται μόνο στο ελληνικό Δημόσιο. Ακριβότερα ομόλογα σημαίνουν και ακριβότερο χρήμα για τις ελληνικές επιχειρήσεις που αναζητούν χρηματοδότηση, αλλά και για τα νοικοκυριά, μέσω των επιτοκίων δανεισμού που διαμορφώνουν οι τράπεζες. Όσο οι αποδόσεις των αμερικανικών ομολόγων παραμένουν σε τόσο υψηλά επίπεδα, τόσο πιο δύσκολο γίνεται για την Ευρωζώνη να αποσυνδεθεί πλήρως από αυτή την πίεση, με αποτέλεσμα ο κίνδυνος παρατεταμένα υψηλότερων επιτοκίων να παραμένει στο τραπέζι για την ελληνική οικονομία και τους πολίτες της.
Το ζήτημα του αμερικανικού χρέους αποκτά έτσι ιδιαίτερο βάρος για όσους παρακολουθούν την πορεία της ελληνικής οικονομίας τους επόμενους μήνες. Η επιστροφή της Ελλάδας στην επενδυτική βαθμίδα άνοιξε τον δρόμο για φθηνότερο δανεισμό και μεγαλύτερο ενδιαφέρον από διεθνείς επενδυτές, ωστόσο το όφελος αυτό μπορεί εν μέρει να αντισταθμιστεί από την ανοδική πορεία των αποδόσεων στις ΗΠΑ. Η σύνδεση των αγορών ομολόγων σε παγκόσμιο επίπεδο σημαίνει ότι ακόμη και μια χώρα με βελτιωμένο προφίλ αξιοπιστίας, όπως η Ελλάδα, δεν μπορεί να μείνει εντελώς ανεπηρέαστη από τις εξελίξεις στην Ουάσιγκτον. Το αμερικανικό χρέος των 40 τρισεκατομμυρίων δολαρίων παραμένει, έτσι, ένας παράγοντας που οι αρμόδιοι στην Αθήνα θα παρακολουθούν στενά τους επόμενους μήνες.
