Οι Ηνωμένες Πολιτείες έθεσαν στο τραπέζι του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ πρόταση για την επέκταση του εμπάργκο όπλων σε ολόκληρη την επικράτεια του Σουδάν. Η πρωτοβουλία κατατέθηκε τη Δευτέρα, την ώρα που ο εμφύλιος πόλεμος στη χώρα συνεχίζεται αδιάκοπα από τον Απρίλιο του 2023. Μέχρι σήμερα οι περιορισμοί στις εξαγωγές όπλων ίσχυαν μόνο για την περιοχή του Νταρφούρ, ωστόσο η Ουάσινγκτον ζητά πλέον πανεθνική εφαρμογή του μέτρου. Στόχος, όπως τονίζουν οι Αμερικανοί, είναι να περιοριστεί ο κίνδυνος περαιτέρω εξάπλωσης της σύγκρουσης και αποσταθεροποίησης ολόκληρης της περιοχής.
Διαβάστε επίσης: Ο Μπέσεντ κηρύσσει σκληρό οικονομικό πόλεμο στο Ιράν
Το σχέδιο απόφασης των ΗΠΑ για το εμπάργκο όπλων
Ο αμερικανός ειδικός απεσταλμένος στην Αφρική, ο Μασάντ Μπούλος, παρουσίασε το σχέδιο απόφασης ενώπιον του Συμβουλίου Ασφαλείας, υποστηρίζοντας ότι ο διεθνής οργανισμός «πρέπει να λάβει μέτρα» για να αποτραπεί η εξάπλωση της σύγκρουσης, καθώς η εξωτερική στήριξη προς τις εμπόλεμες πλευρές αυξάνει τον κίνδυνο εμπλοκής περισσότερων περιφερειακών παραγόντων και γειτονικών κρατών. Το αμερικανικό σχέδιο προβλέπει τέσσερα μέτρα-κλειδιά, με πρώτο και βασικότερο την επέκταση του εμπάργκο όπλων στο σύνολο της σουδανικής επικράτειας. Το εμπάργκο που ισχύει σήμερα είχε επιβληθεί από τον ΟΗΕ πριν από περίπου δύο δεκαετίες και αφορά αποκλειστικά το Νταρφούρ, ενώ η επέκτασή του σε ολόκληρη τη χώρα προϋποθέτει νέα ψηφοφορία στο Συμβούλιο Ασφαλείας. Αν δεν επιτευχθεί συμφωνία, το υφιστάμενο καθεστώς εμπάργκο λήγει στις 12 Σεπτεμβρίου 2026.
Ο πόλεμος στο Σουδάν έχει διαμορφώσει ένα σκηνικό βαθιάς διάσπασης της χώρας. Ο τακτικός στρατός, υπό τον στρατηγό Άμπντελ Φάταχ αλ Μπουρχάν, ελέγχει τον κεντρικό και τον ανατολικό τομέα, συμπεριλαμβανομένης της πρωτεύουσας Χαρτούμ. Απέναντί του βρίσκονται οι παραστρατιωτικές Δυνάμεις Ταχείας Υποστήριξης (ΔΤΥ), υπό τον στρατηγό Μοχάμεντ Χαμντάν Ντάγκλο, οι οποίες ελέγχουν την αχανή περιοχή του Νταρφούρ στα δυτικά, καθώς και τμήματα του νότου της χώρας.
Οι επιφυλάξεις Ρωσίας και Κίνας, η ανθρωπιστική κρίση
Το αμερικανικό σχέδιο απόφασης δεν είναι βέβαιο ότι θα περάσει, καθώς θα μπορούσε να καταψηφιστεί από μόνιμα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας, με πρώτες την Κίνα και τη Ρωσία. Η Μόσχα, μάλιστα, προειδοποίησε ήδη τη Δευτέρα εναντίον κάθε νέου μέτρου που θα έπληττε τον τακτικό στρατό του στρατηγού αλ Μπουρχάν, δείχνοντας τις αντιθέσεις που υπάρχουν στο εσωτερικό του Συμβουλίου γύρω από τον χειρισμό της σουδανικής κρίσης.
Παράλληλα, το ανθρωπιστικό κόστος του πολέμου παραμένει τραγικό. Σύμφωνα με συντηρητικές εκτιμήσεις ανθρωπιστικών οργανώσεων, ο πόλεμος έχει στοιχίσει τη ζωή σε τουλάχιστον 200.000 ανθρώπους, ενώ έχει αναγκάσει σε εκτοπισμό 12 εκατομμύρια Σουδανούς. Ο ΟΗΕ χαρακτηρίζει την κατάσταση ως τη μεγαλύτερη ανθρωπιστική κρίση στον πλανήτη σήμερα. Διάφορες ΜΚΟ, αλλά και η ίδια η αμερικανική κυβέρνηση, κατηγορούν ανοιχτά χώρες που θεωρούν ότι τροφοδοτούν την ένοπλη σύρραξη, με κύριους στόχους τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και τη Σαουδική Αραβία. Ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας, Μάρκο Ρούμπιο, είχε περιγράψει στις αρχές Ιουνίου τον πόλεμο στο Σουδάν ως σύγκρουση που διεξάγεται «δι’ αντιπροσώπων ανάμεσα σε διάφορες χώρες», υπογραμμίζοντας τη διεθνή διάσταση της κρίσης.
Τι ακολουθεί στο Συμβούλιο Ασφαλείας
Το επόμενο διάστημα αναμένεται κρίσιμο για την τύχη του σουδανικού εμπάργκο όπλων. Το Συμβούλιο Ασφαλείας θα πρέπει να αποφασίσει αν θα υιοθετήσει το αμερικανικό σχέδιο πριν από τη λήξη του υφιστάμενου καθεστώτος στις 12 Σεπτεμβρίου 2026, ενώ οι αντιδράσεις Ρωσίας και Κίνας δείχνουν ότι η διαπραγμάτευση θα είναι δύσκολη. Μέχρι τότε, ο πόλεμος στο Σουδάν συνεχίζεται, με τις συνέπειές του να βαραίνουν κυρίως τον άμαχο πληθυσμό της χώρας.
