Τέσσερις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η Πολωνία, η Ισπανία, η Ολλανδία και η Σουηδία, ζήτησαν σήμερα με κοινή επιστολή τη χρήση των δεσμευμένων ρωσικών περιουσιακών στοιχείων για την ενίσχυση της οικονομικής στήριξης προς την Ουκρανία. Η πρωτοβουλία έρχεται μετά την απόφαση των Είκοσι Επτά τον περασμένο Δεκέμβριο να επιλέξουν εναλλακτικά ένα δάνειο 90 δισεκατομμυρίων ευρώ με εγγύηση από τον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό. Οι τέσσερις κυβερνήσεις θεωρούν πλέον πως το ζήτημα πρέπει να ανοίξει ξανά, καθώς η Ρωσία συνεχίζει τις επιθέσεις της χωρίς σημάδια διαπραγμάτευσης.
Η κοινή επιστολή των τεσσάρων χωρών
Οι υπουργοί Εξωτερικών της Πολωνίας, της Ισπανίας, της Ολλανδίας και της Σουηδίας υπέγραψαν την επιστολή που δημοσιεύτηκε σήμερα και απευθύνεται κυρίως στην ύπατη εκπρόσωπο της Ένωσης για την εξωτερική πολιτική, Κάγια Κάλας. Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, περίπου 210 δισεκατομμύρια ευρώ σε ρωσικά περιουσιακά στοιχεία παραμένουν δεσμευμένα εντός της Ένωσης από τον Φεβρουάριο του 2022, όταν ξεκίνησε η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία. Το μεγαλύτερο μέρος αυτών των κεφαλαίων, περίπου το 90%, βρίσκεται στο Βέλγιο και διαχειρίζεται η εταιρεία Euroclear, γεγονός που έχει προκαλέσει έντονο προβληματισμό στις βελγικές αρχές λόγω των νομικών κινδύνων που ενέχει η αξιοποίησή τους.
Η ιδέα της χρήσης των δεσμευμένων περιουσιακών στοιχείων δεν είναι καινούρια. Είχε τεθεί στο τραπέζι και τους προηγούμενους μήνες, όμως τελικά εγκαταλείφθηκε τον Δεκέμβριο, όταν οι Είκοσι Επτά προτίμησαν τη λύση του δανείου των 90 δισεκατομμυρίων ευρώ. Οι τέσσερις χώρες που υπογράφουν τώρα την επιστολή εκτιμούν πως οι συνθήκες έχουν αλλάξει και πως η Ένωση οφείλει να επανεξετάσει τις επιλογές της, δεδομένης της συνεχιζόμενης ρωσικής στρατιωτικής δραστηριότητας.
Οι δηλώσεις και το επιχείρημα για τα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία
Στην επιστολή, οι υπουργοί Εξωτερικών των τεσσάρων χωρών αναγνωρίζουν την πολυπλοκότητα του ζητήματος. «Έχουμε πλήρη επίγνωση πως αυτό το ζήτημα είναι περίπλοκο και εμείς πρέπει να βρούμε λύσεις που θα λαμβάνουν υπόψη τα έννομα συμφέροντα», αναφέρουν χαρακτηριστικά. Παράλληλα τονίζουν ότι η Ρωσία δεν επιδεικνύει καμία διάθεση διαπραγμάτευσης, ενώ η Ουκρανία χρειάζεται άμεσα πρόσθετη χρηματοδότηση τόσο βραχυπρόθεσμα όσο και μακροπρόθεσμα. «Είναι καιρός να επανεξετάσουμε το θέμα ώστε να μάθουμε πώς μπορούν να χρησιμοποιηθούν περαιτέρω τα δεσμευθέντα περιουσιακά στοιχεία της Ρωσίας προς όφελος της Ουκρανίας», αναφέρουν οι τέσσερις υπουργοί στην κοινή τους έκκληση.
Το επιχείρημα των τεσσάρων κυβερνήσεων βασίζεται σε μια βασική αρχή: η Ρωσία πρέπει να επωμιστεί το κόστος των καταστροφών που έχει προκαλέσει στην Ουκρανία. «Με την αξιοποίηση αυτών των περιουσιακών στοιχείων, η Ευρωπαϊκή Ένωση διασφαλίζει πως η Ρωσία πληρώνει χωρίς καθυστέρηση για τις καταστροφές που προκάλεσε στην Ουκρανία, μειώνοντας το βάρος για τους φορολογούμενους μας», καταλήγουν τα υπουργεία Εξωτερικών των τεσσάρων χωρών στην επιστολή τους.
Η πίεση για νέα χρηματοδοτικά εργαλεία έρχεται καθώς η κατάσταση στο πεδίο της μάχης παραμένει δύσκολη για την Ουκρανία. Στη Χερσώνα, στο νότιο τμήμα της χώρας, ο περιφερειάρχης Ολεξάντρ Προκούντιν απηύθυνε την Πέμπτη έκκληση στους κατοίκους να εγκαταλείψουν την πόλη, καθώς οι εντεινόμενες ρωσικές επιθέσεις απειλούν να διακόψουν για μεγάλο χρονικό διάστημα την ηλεκτροδότηση και τη θέρμανση. «Απευθύνομαι για ακόμη μία φορά στους κατοίκους της Χερσώνας, ιδιαίτερα στις οικογένειες με παιδιά και στους ηλικιωμένους: εάν έχετε τη δυνατότητα, παρακαλώ φύγετε», έγραψε ο Προκούντιν στο Telegram. Η έκκληση αυτή αναδεικνύει το μέγεθος της ανθρωπιστικής και ενεργειακής πίεσης που δέχεται η Ουκρανία, ενισχύοντας το επιχείρημα των τεσσάρων ευρωπαϊκών χωρών πως η οικονομική στήριξη πρέπει να διευρυνθεί.
Τι ακολουθεί για τα δεσμευμένα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία
Το ζήτημα αναμένεται να απασχολήσει εκ νέου τους θεσμούς της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς οι τέσσερις χώρες ζητούν ρητά από την Κάγια Κάλας να επανεξεταστεί το θέμα σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Το Βέλγιο, ως η χώρα που φιλοξενεί το μεγαλύτερο μέρος των κεφαλαίων μέσω της Euroclear, αναμένεται να διαδραματίσει κεντρικό ρόλο σε οποιαδήποτε νέα συζήτηση, δεδομένων των νομικών ζητημάτων που έχει επανειλημμένα θέσει.
