Σε ισχύ τέθηκε από σήμερα, 28 Αυγούστου 2026, το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τη Βιομηχανία και την Εφοδιαστική Αλυσίδα (ΕΧΠ-Β), το οποίο αντικαθιστά το προηγούμενο πλαίσιο του 2009. Το νέο πλαίσιο θεσμοθετείται με Κοινή Υπουργική Απόφαση και φέρνει αυστηρότερους κανόνες για τη χωροθέτηση βιομηχανικών μονάδων, με έμφαση στα Επιχειρηματικά Πάρκα και στον περιορισμό της διάσπαρτης ανάπτυξης. Ο στόχος είναι ένα σύγχρονο και σαφές χωροταξικό σχέδιο, προσαρμοσμένο στις ανάγκες της ενεργειακής ασφάλειας και της παραγωγικής ανθεκτικότητας της χώρας.
Τι προβλέπει η νέα Κοινή Υπουργική Απόφαση
Το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τη Βιομηχανία υπογράφεται από τον υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρο Παπασταύρο και τον υπουργό Ανάπτυξης Τάκη Θεοδωρικάκο, ενώ την απόφαση συνυπογράφουν οι υφυπουργοί Μαριλένα Σούκουλη (Περιβάλλοντος και Ενέργειας) και Λάζαρος Τσαβδαρίδης (Ανάπτυξης). Το ΕΧΠ-Β έρχεται να προστεθεί στα ήδη ισχύοντα Ειδικά Χωροταξικά Πλαίσια για τον Τουρισμό και τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, καθώς και στα Ειδικά και Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια που εφαρμόζονται σε όλη τη χώρα. Με τον τρόπο αυτό, δημιουργείται για πρώτη φορά ένα ενιαίο και ολιστικό μοντέλο χωρικού σχεδιασμού για την παραγωγική δραστηριότητα.
Η βασική αλλαγή που εισάγει το νέο πλαίσιο είναι η σταδιακή μετάβαση από τη διάσπαρτη και ακανόνιστη ανάπτυξη σε πιο οργανωμένες μορφές χωροθέτησης, με σαφέστερους κανόνες και σύγχρονες υποδομές. Για πρώτη φορά, η βιομηχανία και η εφοδιαστική αλυσίδα αντιμετωπίζονται ως ένα ενιαίο παραγωγικό σύστημα, κάτι που σημαίνει ότι ο σχεδιασμός δεν περιορίζεται πια σε μεμονωμένες βιομηχανικές μονάδες αλλά καλύπτει συνολικά την παραγωγή και τη διακίνηση προϊόντων. Ιδιαίτερη προτεραιότητα δίνεται στις επενδύσεις που αφορούν κρίσιμες και στρατηγικές πρώτες ύλες, οι οποίες υπάρχουν σε σημαντικές ποσότητες στην Ελλάδα και συνδέονται άμεσα με την ενεργειακή ασφάλεια και τη στρατηγική αυτονομία της χώρας.
Αυστηρότεροι κανόνες για Αττική και Θεσσαλονίκη
Το νέο ΕΧΠ-Β εισάγει ιδιαίτερα αυστηρούς κανόνες για τις μητροπολιτικές περιοχές της χώρας. Ειδικά στην Αττική και στη Θεσσαλονίκη προβλέπεται πλέον απαγόρευση της διάσπαρτης χωροθέτησης νέων βιομηχανικών μονάδων, με στόχο τον περιορισμό των συγκρούσεων χρήσεων γης και την προστασία του περιβάλλοντος στις πυκνοκατοικημένες περιοχές. Παράλληλα, το πλαίσιο προβλέπει ειδική μέριμνα για τις περιβαλλοντικές και παραγωγικές ιδιαιτερότητες των νησιών, αναγνωρίζοντας ότι οι ανάγκες χωροθέτησης διαφέρουν σημαντικά ανάλογα με τη γεωγραφική περιοχή.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, όλα τα συναρμόδια υπουργεία θα συμβάλουν στην υλοποίηση της νέας πολιτικής για τα Επιχειρηματικά Πάρκα μέσω τριών βασικών εργαλείων: της λειτουργίας Νομοπαρασκευαστικής Επιτροπής που θα επανεξετάσει το θεσμικό πλαίσιο των Πάρκων με έμφαση στην απλοποίηση των διαδικασιών έγκρισης, της διαρκούς λειτουργίας ενός μηχανισμού συντονισμού και παρακολούθησης, καθώς και συγκεκριμένων ενεργειών για την επιτάχυνση των απαιτούμενων εγκρίσεων. Στόχος είναι η έγκαιρη υλοποίηση τόσο νέων όσο και υφιστάμενων Επιχειρηματικών Πάρκων σε όλη τη χώρα.
Ασφάλεια δικαίου για τις επενδύσεις
Μία από τις βασικές επιδιώξεις του νέου πλαισίου είναι η ενίσχυση της ασφάλειας δικαίου για όσους επενδύουν στη βιομηχανική παραγωγή. Το ΕΧΠ-Β ενσωματώνει τις νομοθετικές αλλαγές και τη νομολογία που προέκυψαν από την εφαρμογή του προηγούμενου πλαισίου του 2009, περιορίζοντας έτσι την αβεβαιότητα για τους επενδυτές. Παράλληλα, στηρίζει τις στρατηγικές βιομηχανικές επενδύσεις και τα έργα κοινού ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος, τα οποία θεωρούνται σημαντικά για την ενίσχυση της ελληνικής οικονομίας σε ένα ασταθές διεθνές περιβάλλον.
