Η Βενεζουέλα εξετάζει σοβαρά το ενδεχόμενο αποχώρησης από τον ΟΠΕΚ, έπειτα από πάνω από έξι δεκαετίες συμμετοχής στον οργανισμό πετρελαιοπαραγωγών χωρών. Σύμφωνα με το Bloomberg, το ζήτημα έχει ήδη τεθεί σε συζητήσεις με Αμερικανούς αξιωματούχους, χωρίς να έχει ληφθεί ακόμη οριστική απόφαση. Η πιθανή έξοδος έρχεται τη στιγμή που οι τιμές του πετρελαίου υποχωρούν διεθνώς και οι σχέσεις Καράκας με την Ουάσινγκτον αλλάζουν ριζικά. Παράλληλα, στην Ελλάδα η κυβέρνηση ετοιμάζεται να αποφασίσει για την τύχη της επιδότησης στο πετρέλαιο κίνησης, με το κόστος της ενέργειας να παραμένει στο επίκεντρο.
Διαβάστε επίσης: Η κυβέρνηση ετοιμάζει παράταση στην επιδότηση πετρελαίου κίνησης
Η πιθανή αποχώρηση της Βενεζουέλας από τον ΟΠΕΚ
Η Βενεζουέλα ήταν μία από τις πέντε ιδρυτικές χώρες του ΟΠΕΚ το 1960 και θεωρείται από τα κράτη που συνέβαλαν στη δημιουργία του οργανισμού. Έξι δεκαετίες αργότερα, όμως, η θέση της έχει συρρικνωθεί δραματικά, με την παραγωγή της να έχει καταρρεύσει λόγω των αμερικανικών κυρώσεων, της πολιτικής αστάθειας και της υποχρηματοδότησης του πετρελαϊκού της κλάδου. Σύμφωνα με στοιχεία του Bloomberg, τον Ιούλιο η χώρα άντλησε περίπου 1,16 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα, λιγότερα από τα μισά σε σχέση με μία δεκαετία πριν, αν και η παραγωγή έχει αρχίσει να ανακάμπτει μέσα στο 2026.
Η ενδεχόμενη αποχώρηση της Βενεζουέλας από τον ΟΠΕΚ συνδέεται στενά με τη νέα δυναμική στις σχέσεις της με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Ουάσινγκτον και Καράκας βρίσκονται σε συνομιλίες για ενίσχυση της αμερικανικής παρουσίας στον πετρελαϊκό τομέα της χώρας, με τις προτάσεις να φτάνουν, σύμφωνα με το Bloomberg, ακόμη και σε μακροχρόνια μίσθωση πετρελαϊκών πεδίων διάρκειας έως και 100 ετών. Το Reuters μεταδίδει μάλιστα ότι η κυβέρνηση Τραμπ βρίσκεται κοντά σε συμφωνία που θα επέτρεπε σε αμερικανικές εταιρείες να αναπτύξουν επιλεγμένα κοιτάσματα με εγγυημένη τροφοδοσία προς τις ΗΠΑ. Η Chevron έχει ήδη επεκτείνει σημαντικά τη θέση της στη χώρα, καθώς ξένοι επενδυτές επιστρέφουν σταδιακά στη βενεζουελανική αγορά πετρελαίου.
Επιπτώσεις στον ΟΠΕΚ και στις τιμές πετρελαίου
Μια ενδεχόμενη έξοδος της Βενεζουέλας θα είχε πρωτίστως συμβολικό χαρακτήρα, αφού η παραγωγή της παραμένει σχετικά περιορισμένη για να προκαλέσει άμεσο σοκ στην παγκόσμια αγορά πετρελαίου. Ωστόσο, θα ενίσχυε τις αμφιβολίες για την ικανότητα του οργανισμού να διατηρήσει την ενότητά του, σε μια περίοδο που ο ΟΠΕΚ πιέζεται ήδη από την αυξανόμενη παραγωγή χωρών εκτός καρτέλ, όπως η Γουιάνα και η Βραζιλία. Χωρίς τους περιορισμούς των ποσοστώσεων, η Βενεζουέλα θα μπορούσε να επιδιώξει τη μέγιστη δυνατή αύξηση της παραγωγής της, προσελκύοντας διεθνή κεφάλαια για την αποκατάσταση κοιτασμάτων και υποδομών, κάτι που θυμίζει τον ανταγωνισμό μεριδίου αγοράς που είχε ξεσπάσει το 2020.
Στο μέτωπο των τιμών, το πετρέλαιο κινείται ήδη πτωτικά. Τα συμβόλαια του Brent υποχώρησαν κατά 0,3% στα 89,45 δολάρια το βαρέλι, ενώ το αμερικανικό αργό WTI έπεσε επίσης 0,3% στα 83,31 δολάρια. Και οι δύο δείκτες οδεύουν προς εβδομαδιαίες απώλειες, με το Brent να καταγράφει πτώση 5,3% και το WTI 4,3% σε επίπεδο εβδομάδας, καθώς η αγορά επηρεάζεται κυρίως από τη σύγκρουση με το Ιράν και τις περιορισμένες ροές μέσω των Στενών του Ορμούζ.
Η πτώση στις διεθνείς τιμές αντανακλάται και στην ελληνική αγορά καυσίμων, όπου το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης παρακολουθεί καθημερινά τη διακύμανση του Brent. Μέχρι τις 31 Αυγούστου ισχύει επιδότηση 0,10 ευρώ ανά λίτρο στο πετρέλαιο κίνησης, ενώ τα διυλιστήρια HELLENiQ ENERGY και Motor Oil χορηγούν από τις 14 Ιουλίου εκπτώσεις 0,05 ευρώ στο πετρέλαιο κίνησης και 0,10 ευρώ στην αμόλυβδη βενζίνη, με συνολικό κόστος 40 εκατομμύρια ευρώ. Ο αναπληρωτής διευθύνων σύμβουλος της Motor Oil, Πέτρος Τζαννετάκης, δήλωσε σε τηλεδιάσκεψη με αναλυτές ότι δεν έχει ληφθεί ακόμη απόφαση για τη συνέχιση των εκπτώσεων, παραπέμποντας την τελική επιλογή στην ερχόμενη εβδομάδα.
Τι ακολουθεί
Οι οριστικές αποφάσεις για την επιδότηση στο πετρέλαιο κίνησης αναμένεται να ληφθούν το αργότερο μέχρι τη Δευτέρα 31 Αυγούστου, με το ύψος της ενίσχυσης να εξαρτάται από το αν τα διυλιστήρια θα συνεχίσουν τις εκπτώσεις τους. Από την έναρξη του πολέμου στον Περσικό Κόλπο έχουν δαπανηθεί συνολικά 370 εκατομμύρια ευρώ σε επιδοτήσεις από το ελληνικό δημόσιο και τα διυλιστήρια, ωστόσο η μέση τιμή του πετρελαίου κίνησης παραμένει αυξημένη κατά 0,477 ευρώ ανά λίτρο σε σχέση με τις 28 Φεβρουαρίου, φτάνοντας τα 2,042 ευρώ ανά λίτρο. Παράλληλα, στο διεθνές μέτωπο, η πιθανή αποχώρηση της Βενεζουέλας από τον ΟΠΕΚ αναμένεται να απασχολήσει τις αγορές τα επόμενα χρόνια, καθώς θα κρίνει αν η παγκόσμια παραγωγή πετρελαίου θα κινηθεί προς νέα, χαμηλότερα επίπεδα τιμών.
