Η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα νέο ενεργειακό πρόβλημα καθώς πλησιάζει ο χειμώνας και τα αποθέματα φυσικού αερίου παραμένουν σε ιδιαίτερα χαμηλά επίπεδα. Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή και το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ έχουν προκαλέσει αναταράξεις στις αγορές, επαναφέροντας τον φόβο μιας νέας ενεργειακής κρίσης. Η ήπειρος, η οποία εξακολουθεί να εξαρτάται σε σημαντικό βαθμό από το φυσικό αέριο, εμφανίζεται για ακόμη μία φορά εκτεθειμένη στις διεθνείς γεωπολιτικές εξελίξεις, μετά την κρίση που είχε προκαλέσει η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία.
Τα αποθέματα φυσικού αερίου στο χαμηλότερο επίπεδο 13 ετών
Σύμφωνα με αναλυτές, τα αποθέματα φυσικού αερίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης βρίσκονται στο χαμηλότερο επίπεδο των τελευταίων 13 ετών, γεγονός που προκαλεί έντονη ανησυχία στους εμπόρους ενέργειας ενόψει της χειμερινής περιόδου. Την τελευταία εβδομάδα του Αυγούστου, οι αποθήκες της ΕΕ ήταν γεμάτες κατά περίπου 63%, έναντι μέσου όρου περίπου 80% για την ίδια περίοδο τα προηγούμενα χρόνια. Πρόκειται για ένα από τα χαμηλότερα επίπεδα που έχουν καταγραφεί ποτέ για αυτή την εποχή του έτους.
Με τους σημερινούς αργούς ρυθμούς ανεφοδιασμού, η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι πιθανό να μπει στη χειμερινή περίοδο θέρμανσης με αποθέματα περίπου 20% χαμηλότερα από τον μέσο όρο της τελευταίας πενταετίας, στο χαμηλότερο επίπεδο από το 2013. Ο αναλυτής ενέργειας Γκρεγκ Μόλναρ επισήμανε στον Guardian ότι τα χαμηλά αποθέματα αυξάνουν τον κίνδυνο έντονης μεταβλητότητας των τιμών κατά τη διάρκεια του χειμώνα, ιδιαίτερα σε περίπτωση που επικρατήσουν χαμηλές θερμοκρασίες και αυξηθεί η ζήτηση για θέρμανση.
Χειμερινός πανικός στη Βρετανία και στις διεθνείς αγορές
Η ανησυχία είναι ιδιαίτερα έντονη στη Μεγάλη Βρετανία, η οποία βασίζεται σε εισαγωγές φυσικού αερίου μέσω αγωγών από την Ευρώπη, αλλά και σε φορτία LNG από τις ΗΠΑ και τη Μέση Ανατολή. Ο διευθύνων σύμβουλος της British Gas, Κρις Ο’Σέα, προειδοποίησε ότι η χώρα διαθέτει ελάχιστα αποθέματα φυσικού αερίου ενόψει του χειμώνα. Στην εξάντληση των αποθεμάτων συνέβαλαν οι χαμηλές θερμοκρασίες του περασμένου χειμώνα, καθώς και η αυξημένη χρήση φυσικού αερίου για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας κατά τη διάρκεια των καλοκαιρινών καυσώνων.
Οι αποθήκες φυσικού αερίου γεμίζουν συνήθως κατά τους θερινούς μήνες, όταν η ζήτηση και οι τιμές είναι χαμηλότερες. Ωστόσο, η κρίση στη Μέση Ανατολή άλλαξε τα δεδομένα. Οι ευρωπαϊκές τιμές παρέμειναν σχετικά σταθερές το καλοκαίρι, καθώς η αγορά προεξοφλούσε ότι τα Στενά του Ορμούζ θα επαναλειτουργούσαν, επιτρέποντας την αναπλήρωση των αποθεμάτων. Οι προσδοκίες αυτές έχουν πλέον περιοριστεί σημαντικά. «Κανείς δεν περιμένει να συμβεί αυτό σύντομα», εκτίμησε ο Μπγιαρν Σίλντροπ, επικεφαλής αναλυτής του σκανδιναβικού τραπεζικού ομίλου SEB, σημειώνοντας ότι η ευρωπαϊκή αγορά φυσικού αερίου βίωσε έναν «μικρό χειμερινό πανικό» την προηγούμενη εβδομάδα.
Άνοδος στις τιμές φυσικού αερίου
Η ανησυχία για τα χαμηλά αποθέματα έχει ήδη περάσει στις τιμές. Η τιμή αναφοράς του φυσικού αερίου στην Ευρώπη έχει ανέβει τις τελευταίες εβδομάδες στα υψηλότερα επίπεδα των τελευταίων τριών ετών, ξεπερνώντας τα 68 ευρώ ανά μεγαβατώρα, δηλαδή περισσότερο από το διπλάσιο της τιμής στις αρχές του έτους. Παράλληλα, το πρόβλημα με τα αποθέματα αναμένεται να επηρεάσει κυρίως τις τιμές και όχι τη δυνατότητα κάλυψης της κατανάλωσης, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των αναλυτών. Η εξέλιξη αυτή καταδεικνύει πόσο ευάλωτη παραμένει η ευρωπαϊκή αγορά ενέργειας στις διεθνείς γεωπολιτικές αναταράξεις, με τον χειμώνα να αναμένεται με αυξημένη προσοχή από κυβερνήσεις, εταιρείες ενέργειας και καταναλωτές σε ολόκληρη την ήπειρο.
