Νέα ένταση καταγράφεται ανάμεσα στην Ελλάδα και την Τουρκία στο Αιγαίο, με αφορμή τη δημιουργία θαλάσσιων πάρκων και από τις δύο πλευρές. Η διαμάχη ξεκίνησε τον περασμένο Ιούλιο με ελληνική πρωτοβουλία και κλιμακώθηκε τον Αύγουστο με αντίστοιχη κίνηση της Άγκυρας. Τα νέα θαλάσσια πάρκα στο Αιγαίο επαναφέρουν στο προσκήνιο παλιά ζητήματα οριοθέτησης ανάμεσα στις δύο χώρες.
Διαβάστε επίσης: Η Τουρκία επαναφέρει τις «γκρίζες ζώνες» στο Αιγαίο
Τα διατάγματα για τα θαλάσσια πάρκα στο Αιγαίο
Στις 15 Ιουλίου η ελληνική κυβέρνηση υπέγραψε το Προεδρικό Διάταγμα για τη δημιουργία του θαλάσσιου πάρκου Νοτίου Αιγαίου – Νοτίων Κυκλάδων. Ακριβώς έναν μήνα αργότερα, στις 15 Αυγούστου, ο Ερντογάν υπέγραψε με τη σειρά του διατάγματα για τη δημιουργία δύο τουρκικών θαλάσσιων πάρκων. Το πρώτο εκτείνεται ανάμεσα στη Λήμνο και τη Σαμοθράκη, ενώ το δεύτερο βρίσκεται στην Ανατολική Μεσόγειο και αποκόπτει το Καστελόριζο από τη Ρόδο.
Σημαντικό στοιχείο της διαμάχης είναι ότι τμήματα και των δύο τουρκικών θαλάσσιων πάρκων εκτείνονται εντός των ορίων της ελληνικής υφαλοκρηπίδας. Η χωροθέτησή τους στο Βόρειο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο συνδέεται με την τουρκική ρητορική περί «Γαλάζιας Πατρίδας», η οποία πλέον περιβάλλεται και με νομικό μανδύα, σε αντίθεση με βασικούς κανόνες του Δικαίου της Θάλασσας και διεθνών συνθηκών.
Ο κίνδυνος κλιμάκωσης στο πεδίο
Η εξέλιξη αυτή δημιουργεί έναν νέο κίνδυνο στον θαλάσσιο χώρο του Αιγαίου, καθώς ενδέχεται να προκύψουν συγκρούσεις σκαφών της Ελληνικής Ακτοφυλακής και της Τουρκικής Ακτοφυλακής στις αμφισβητούμενες περιοχές. Το ενδεχόμενο αυτό παραπέμπει στις γνωστές αερομαχίες που καταγράφονται εδώ και χρόνια στον εναέριο χώρο του Αιγαίου. Υπάρχει, μάλιστα, και το ενδεχόμενο η Τουρκία να στείλει σκάφη του Πολεμικού της Ναυτικού για την επιτήρηση των περιοχών που έχει ανακηρύξει δικής της δικαιοδοσίας, κάτι που αναμένεται να προκαλέσει ανάλογη ελληνική αντίδραση στα σημεία όπου εκτείνεται η ελληνική υφαλοκρηπίδα.
Οι τελευταίοι μήνες έχουν ήδη καταγράψει αύξηση των παραβιάσεων και των αερομαχιών στον εναέριο χώρο, καθώς και παραβιάσεων των ελληνικών χωρικών υδάτων από το τουρκικό Πολεμικό Ναυτικό, την Τουρκική Ακτοφυλακή αλλά και τον τουρκικό αλιευτικό στόλο. Η κίνηση της Άγκυρας για τα θαλάσσια πάρκα στο Αιγαίο θεωρείται μέρος μιας ευρύτερης αναθεωρητικής ατζέντας που η Τουρκία διατηρεί απέναντι στην Ελλάδα εδώ και περίπου 50 χρόνια.
Το ευρύτερο διεθνές πλαίσιο
Η νέα αυτή κλιμάκωση εντάσσεται σε μια περίοδο ευρύτερων αναταράξεων στη διεθνή έννομη τάξη, με αναφορές στη στάση της Μόσχας και της Ουάσινγκτον. Επισημαίνεται παράλληλα ότι ο Ερντογάν απολαμβάνει στήριξη από την αμερικανική πλευρά, στοιχείο που θεωρείται ότι επηρεάζει τη στάση της Άγκυρας απέναντι στην Αθήνα. Παράλληλα, η κίνηση αυτή της Τουρκίας έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η Ελλάδα εισέρχεται σε προεκλογική διαδικασία, με ενδεχόμενο μιας περιόδου πολιτικής αστάθειας στο εσωτερικό.
Η σύνδεση της εσωτερικής πολιτικής συγκυρίας της Ελλάδας με τις κινήσεις της Τουρκίας στο Αιγαίο αποτελεί βασικό στοιχείο της τρέχουσας ανάλυσης, καθώς μια πιθανή περίοδος αστάθειας στην Αθήνα εκτιμάται ότι θα μπορούσε να αποτελέσει ευκαιρία για περαιτέρω πιέσεις από την τουρκική πλευρά. Το ζήτημα των θαλάσσιων πάρκων στο Αιγαίο αναμένεται έτσι να παραμείνει στην επικαιρότητα των ελληνοτουρκικών σχέσεων τους επόμενους μήνες.
