Σχεδόν 200.000 άνθρωποι έχουν επιστρέψει αναγκαστικά στην Αϊτή από την αρχή του 2026, σύμφωνα με όσα ανέφερε αξιωματούχος του ΟΗΕ ενώπιον του Συμβουλίου Ασφαλείας την Παρασκευή. Οι αναγκαστικές επιστροφές στην Αϊτή καταγράφηκαν λίγες ημέρες μετά από αιματηρή επίθεση ένοπλης συμμορίας κοντά στην πρωτεύουσα Πορτ-ο-Πρενς, με δεκάδες νεκρούς και απαχθέντες. Η ενημέρωση αποκάλυψε την κλιμακούμενη ανθρωπιστική κρίση που βιώνει η νησιωτική χώρα της Καραϊβικής.
Το μακελειό στο Κενσκόφ και οι αριθμοί του ΟΗΕ
Η επίθεση σημειώθηκε στην περιοχή Κενσκόφ, κοντά στην Πορτ-ο-Πρενς, όπου ένοπλη συμμορία σκότωσε τουλάχιστον 47 ανθρώπους και απήγαγε περισσότερους από 50. Λίγες ημέρες αργότερα, η Ίντρικα Ρατουάτε, βοηθός του γενικού γραμματέα του ΟΗΕ για ανθρωπιστικές υποθέσεις και αναπληρώτρια συντονίστρια για την παροχή έκτακτης βοήθειας, ενημέρωσε το Συμβούλιο Ασφαλείας ότι οι αναγκαστικές επιστροφές στην Αϊτή έχουν φτάσει τις σχεδόν 200.000 μέσα σε οκτώ μήνες. Ο αριθμός αυτός είναι αυξημένος κατά τουλάχιστον 20.000 σε σύγκριση με το αντίστοιχο διάστημα του 2025, γεγονός που δείχνει την επιτάχυνση του φαινομένου.
Η κατάσταση ασφαλείας στη χώρα παραμένει δραματική. Σύμφωνα με πρόσφατο ρεπορτάζ του Reuters στις 26 Αυγούστου 2026, περίπου 1,47 εκατομμύρια άνθρωποι έχουν εκτοπιστεί εσωτερικά στην Αϊτή, ενώ η επισιτιστική ανασφάλεια πλήττει περίπου 5,8 εκατομμύρια κατοίκους. Οι συμμορίες ελέγχουν μεγάλο μέρος της πρωτεύουσας και της ευρύτερης περιοχής, με αποτέλεσμα οι τοπικές δυνάμεις ασφαλείας να αδυνατούν να ανταποκριθούν στην απειλή.
Η Δομινικανή Δημοκρατία και το ζήτημα των απελάσεων
Οι επιστροφές στην Αϊτή πραγματοποιούνται κυρίως από τη γειτονική Δομινικανή Δημοκρατία, η οποία έχει εντείνει τους ελέγχους στα σύνορα και τις απελάσεις Αϊτινών μεταναστών. Το Reuters είχε αναφέρει τον Μάιο του 2025 ότι η Δομινικανή Δημοκρατία ξεκίνησε στα τέλη του 2024 πρόγραμμα μαζικών απελάσεων, με στόχο έως και 10.000 επιστροφές την εβδομάδα. Τόσο η Δομινικανή Δημοκρατία όσο και οι Ηνωμένες Πολιτείες συνέχισαν τις απελάσεις Αϊτινών παρά τις επανειλημμένες εκκλήσεις του ΟΗΕ να μην επιστρέφονται άνθρωποι σε μια χώρα που αντιμετωπίζει σοβαρή ανθρωπιστική και ασφαλιστική κρίση.
Η κατάσταση κρίνεται ιδιαίτερα δύσκολη, καθώς πολλοί από όσους επιστρέφουν είχαν εγκαταλείψει την Αϊτή ακριβώς εξαιτίας της κλιμακούμενης βίας των συμμοριών. Ρεπορτάζ του Reuters τον Ιανουάριο του 2025 περιέγραφε Αϊτινές μητέρες που περνούσαν στη Δομινικανή Δημοκρατία αναζητώντας ακόμη και στοιχειώδη ιατρική περίθαλψη, την ώρα που η γειτονική χώρα ενέτεινε παράλληλα τις απελάσεις. Ο ΟΗΕ σημείωσε επίσης ότι τα περισσότερα όπλα που καταλήγουν στα χέρια των συμμοριών προέρχονται από τις νοτιοανατολικές Ηνωμένες Πολιτείες και διοχετεύονται στη χώρα κυρίως μέσω των χερσαίων συνόρων με τη Δομινικανή Δημοκρατία.
Η ανάγκη ενίσχυσης της πολυεθνικής δύναμης
Η πολύνεκρη επίθεση στο Κενσκόφ υπογράμμισε την ανάγκη να επιταχυνθεί η ανάπτυξη της νέας πολυεθνικής δύναμης που θα βοηθήσει τις τοπικές δυνάμεις ασφαλείας της Αϊτής. Όταν ολοκληρωθεί η ανάπτυξή της, η Δύναμη Καταστολής Συμμοριών θα διαθέτει συνολικά 5.500 στρατιωτικούς και αστυνομικούς. Ωστόσο, ο ακριβής αριθμός των μελών της δύναμης που βρίσκονται ήδη επιχειρησιακά στην Αϊτή δεν έχει γίνει γνωστός, κάτι που εγείρει ερωτήματα για τον ρυθμό ανάπτυξής της απέναντι στην κλιμακούμενη βία.
