Δύο μηνύματα, ένα προς το εσωτερικό του Ιράν και ένα προς τους γείτονές του, έστειλε ο πρόεδρος της χώρας Μασούντ Πεζεσκιάν σε τηλεοπτική συνέντευξη που μεταδόθηκε το βράδυ της Παρασκευής από την ιρανική κρατική τηλεόραση. Ο Πεζεσκιάν αναγνώρισε τις σοβαρές επιπτώσεις των αμερικανικών κυρώσεων στο Ιράν πάνω στην εθνική οικονομία, ενώ ταυτόχρονα άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο στενότερης συνεργασίας με τις γειτονικές χώρες της περιοχής. Οι δηλώσεις έρχονται καθώς η κυβέρνηση Τραμπ εντείνει την πίεση για την οικονομική απομόνωση της Τεχεράνης. Το Ιράν βρίσκεται πλέον σε ένα δύσκολο σταυροδρόμι, πιεσμένο οικονομικά αλλά αναζητώντας παράλληλα διαύλους διαφυγής από την απομόνωση.
Έως 35% μειωμένο το εμπόριο του Ιράν
Σε αναφορά που μετέδωσε το Reuters, ο Πεζεσκιάν δήλωσε ότι οι εξαγωγές και οι εισαγωγές του Ιράν έχουν μειωθεί έως και κατά 35% εξαιτίας των αμερικανικών κυρώσεων και του εμπορικού αποκλεισμού. Σύμφωνα με τον ίδιο, η πτώση κυμαίνεται μεταξύ 25% και 35%, με τις εισαγωγές να έχουν πληγεί περισσότερο από τις εξαγωγές. Πρακτικά, η εξέλιξη αυτή σημαίνει λιγότερα εμπορεύματα να εισέρχονται στη χώρα, μεγαλύτερες δυσκολίες για τις ιρανικές επιχειρήσεις να προμηθευτούν πρώτες ύλες και προϊόντα από το εξωτερικό, καθώς και πρόσθετη πίεση σε μια οικονομία που ήδη παλεύει με υψηλό πληθωρισμό και περιορισμένη πρόσβαση στο διεθνές χρηματοπιστωτικό σύστημα. Παρά τη δύσκολη εικόνα, ο Ιρανός πρόεδρος επεσήμανε ότι η χώρα του πούλησε περίπου 90 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου κατά τη διάρκεια περιόδου προσωρινής συμφωνίας, παρουσιάζοντας το στοιχείο ως απόδειξη πως η Τεχεράνη κατάφερε να διατηρήσει σημαντικό όγκο εξαγωγών παρά τους περιορισμούς.
Η οικονομική πίεση στο Ιράν έχει ενταθεί το τελευταίο διάστημα, καθώς η Ουάσινγκτον επιβάλλει νέες κυρώσεις και στοχεύει χρηματοπιστωτικά δίκτυα που, σύμφωνα με τις αμερικανικές αρχές, επιτρέπουν στην Τεχεράνη να παρακάμπτει τους περιορισμούς. Η κατάσταση επιδεινώνεται περαιτέρω από τις αναταράξεις στις θαλάσσιες μεταφορές γύρω από το Στενό του Ορμούζ, μία από τις πιο κρίσιμες αρτηρίες του παγκόσμιου εμπορίου ενέργειας, με τους περιορισμούς να επηρεάζουν όχι μόνο το Ιράν αλλά και τις οικονομίες ολόκληρου του Κόλπου.
Άνοιγμα προς Σαουδική Αραβία και Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα
Παράλληλα με την παραδοχή για την οικονομική δυσπραγία, ο Πεζεσκιάν επέλεξε να στείλει ένα σαφές διπλωματικό μήνυμα προς τους γείτονές του. Ο Ιρανός πρόεδρος δήλωσε ότι η Τεχεράνη είναι έτοιμη για συνεργασία και συνεννόηση με τις χώρες της περιοχής, κατονομάζοντας ρητά τη Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα. Η επιλογή αυτή δείχνει ότι το Ιράν αναζητά περιφερειακούς διαύλους που θα μπορούσαν να αμβλύνουν την απομόνωσή του, σε μια περίοδο κατά την οποία η πρόσβαση στις δυτικές αγορές και στο διεθνές χρηματοπιστωτικό σύστημα παραμένει εξαιρετικά περιορισμένη.
Νέο μέτωπο κυρώσεων από την Ουάσινγκτον
Η αμερικανική κυβέρνηση προχώρησε ήδη σε νέο συγκεκριμένο μέτρο κατά συμφερόντων που συνδέονται με το Ιράν. Σύμφωνα με σχετική ανακοίνωση, η Ουάσινγκτον θα απαγορεύσει στο υποκατάστημα της αιγυπτιακής κρατικής τράπεζας Misr στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα την πρόσβαση στο αμερικανικό χρηματοπιστωτικό σύστημα, καθώς η εμιρατιανή θυγατρική κατηγορείται για συμμετοχή σε οικονομικές συναλλαγές με το Ιράν. Η Misr είναι η δεύτερη μεγαλύτερη τράπεζα της Αιγύπτου και το μέτρο αναμένεται να την εμποδίσει να χρησιμοποιεί το δολάριο στις καθημερινές της συναλλαγές. Πρόκειται για το πρώτο απτό βήμα μετά την ανακοίνωση του υπουργού Οικονομικών των ΗΠΑ, Σκοτ Μπέσεντ, στις αρχές της εβδομάδας, για τη βούληση της Ουάσινγκτον να αποκόψει την Τεχεράνη από όλους τους οικονομικούς πόρους και να την οδηγήσει σε πλήρη απομόνωση. Οι αμερικανικές κυρώσεις κατά του Ιράν έχουν επεκταθεί πλέον σε τομείς όπως ο χρυσός, η τεχνολογία, τα ψηφιακά περιουσιακά στοιχεία, η αεροπορία και οι θαλάσσιες μεταφορές, συνθέτοντας ένα ευρύ πλέγμα οικονομικής πίεσης που φαίνεται να βρίσκεται πίσω από τις δηλώσεις του Πεζεσκιάν.
