Η Ισλανδία είπε «όχι» στην επανέναρξη των ενταξιακών διαπραγματεύσεων με την Ευρωπαϊκή Ένωση, σύμφωνα με τα επίσημα αποτελέσματα του δημοψηφίσματος που διεξήχθη το Σάββατο. Η πρωθυπουργός της χώρας, Κριστρούν Φροσταντότιρ, μίλησε σήμερα, Κυριακή, για «νίκη της δημοκρατίας» και όχι για οπισθοδρόμηση. Στο ερώτημα αν η Ισλανδία πρέπει να επαναλάβει τις ενταξιακές διαπραγματεύσεις με την ΕΕ, το 52,8% των πολιτών απάντησε αρνητικά, με τη συμμετοχή να φτάνει το 82,5%.
Διαβάστε επίσης: Η Ισλανδία απέρριψε το δημοψήφισμα ένταξης στην ΕΕ
Τα αποτελέσματα του δημοψηφίσματος
Οι Ισλανδοί κλήθηκαν να απαντήσουν σε ένα σαφές ερώτημα: αν η κυβέρνηση πρέπει να επαναλάβει τις ενταξιακές διαπραγματεύσεις με την Ευρωπαϊκή Ένωση. Σύμφωνα με τα επίσημα τελικά αποτελέσματα, το 52,8% των ψηφοφόρων απάντησε «όχι», ενώ το 47,2% τάχθηκε υπέρ της επανέναρξης των διαπραγματεύσεων. Η διαφορά, αν και όχι συντριπτική, κρίθηκε ικανή ώστε η κυβέρνηση να θεωρήσει το αποτέλεσμα ξεκάθαρη εντολή από τους πολίτες.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η γεωγραφική κατανομή της ψήφου. Στο Βόρειο Ρέικιαβικ το «ναι» επικράτησε με 57,5% έναντι 42,5%, ενώ στο Νότιο Ρέικιαβικ το «ναι» συγκέντρωσε 54,5%. Αντίθετα, στη Βορειοδυτική περιφέρεια το «όχι» έφτασε το 62,9%, στη Βορειοανατολική περιφέρεια το 61,2% και στη Νότια περιφέρεια το 60,5%. Στη Νοτιοδυτική περιφέρεια το «όχι» επικράτησε πιο οριακά, με 53% έναντι 47%. Τα στοιχεία δείχνουν ξεκάθαρη διαφοροποίηση ανάμεσα στην πρωτεύουσα, όπου το «ναι» ήταν ισχυρότερο, και τις υπόλοιπες περιφέρειες της χώρας. Σύμφωνα με το δίκτυο δημόσιας τηλεόρασης RÚV, η συμμετοχή στο δημοψήφισμα ανήλθε σε 82,5%, το υψηλότερο ποσοστό από τις βουλευτικές εκλογές του 2009, οι οποίες είχαν διεξαχθεί στη διάρκεια της τότε οικονομικής κρίσης.
Οι δηλώσεις της Φροσταντότιρ και το πολιτικό πλαίσιο
Η Κριστρούν Φροσταντότιρ, ηγέτιδα των Σοσιαλδημοκρατών και πρωθυπουργός της Ισλανδίας, σχολίασε το αποτέλεσμα σε συνέντευξη Τύπου, τονίζοντας ότι η απόρριψη της επανέναρξης των διαπραγματεύσεων «δεν είναι μια οπισθοδρόμηση» αλλά «μια νίκη για τη δημοκρατία». Η δήλωση αποκτά ιδιαίτερο βάρος καθώς η ίδια η πρωθυπουργός είχε ταχθεί υπέρ του «ναι» στο δημοψήφισμα, στηρίζοντας δηλαδή προσωπικά την επανέναρξη των ενταξιακών διαπραγματεύσεων. Παρά τη διαφορετική της τοποθέτηση, δεσμεύτηκε να σεβαστεί πλήρως τη λαϊκή ετυμηγορία.
«Θέλω να είμαι απολύτως σαφής: αυτή η κυβέρνηση δεν θα επαναλάβει τις ενταξιακές διαπραγματεύσεις στη διάρκεια αυτής της κοινοβουλευτικής περιόδου», ανέφερε χαρακτηριστικά η Φροσταντότιρ, διευκρινίζοντας ότι η τρέχουσα κοινοβουλευτική περίοδος διαρκεί έως το 2028. Παράλληλα, η πρωθυπουργός ξεκαθάρισε ότι το δημοψήφισμα δεν έχει από μόνο του νομικά δεσμευτικό χαρακτήρα, ωστόσο η κυβέρνησή της έχει δεσμευτεί να σεβαστεί την απόφαση των πολιτών. Η ίδια τόνισε πως η Ισλανδία θα συνεχίσει να ενισχύει τη σχέση της με τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο, διατηρώντας έτσι ανοιχτό δίαυλο συνεργασίας με τις ευρωπαϊκές δομές, χωρίς όμως να προχωρήσει σε πλήρη ενταξιακή διαδικασία.
Τι σημαίνει το αποτέλεσμα για τη σχέση με την ΕΕ
Το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος κλείνει, τουλάχιστον για την τρέχουσα κοινοβουλευτική περίοδο, το ζήτημα της ένταξης της Ισλανδίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η κυβέρνηση της Φροσταντότιρ δεσμεύτηκε πως δεν θα επανέλθει στο θέμα των ενταξιακών διαπραγματεύσεων πριν από το 2028, δίνοντας έτσι σαφή χρονικό ορίζοντα στους πολίτες και στους ευρωπαϊκούς θεσμούς. Ταυτόχρονα, η δέσμευση για ενίσχυση της σχέσης με τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο δείχνει ότι η χώρα δεν επιθυμεί πλήρη απομάκρυνση από τις ευρωπαϊκές δομές, αλλά επιλέγει μια πιο περιορισμένη μορφή συνεργασίας. Η υψηλή συμμετοχή του 82,5% καταδεικνύει ότι το ζήτημα απασχόλησε ιδιαίτερα την ισλανδική κοινωνία, με τη γεωγραφική διαφοροποίηση της ψήφου να αναδεικνύει τη διαφορετική στάση ανάμεσα στην πρωτεύουσα και την περιφέρεια της χώρας.
