Η Ιταλία αποφάσισε να παρατείνει τους ελέγχους στα σύνορα με την Ισπανία, ενημερώνοντας σχετικά τις αρμόδιες ευρωπαϊκές αρχές. Η κίνηση ανακοινώθηκε τη Δευτέρα 31 Αυγούστου και αφορά τις αεροπορικές και θαλάσσιες συνδέσεις μεταξύ των δύο χωρών. Το μέτρο παρατείνει για ακόμη 15 ημέρες την αναστολή εφαρμογής των κανόνων της Συνθήκης Σένγκεν στα συγκεκριμένα σημεία διέλευσης. Πρόκειται για συνέχιση της αρχικής απόφασης που είχε ληφθεί την 1η Αυγούστου, με τη Ρώμη να διατηρεί προσωρινά σε ισχύ τους έκτακτους ελέγχους στα σύνορα.
Παράταση των ελέγχων στα σύνορα μετά τη Θέουτα
Η αρχική απόφαση της Ρώμης είχε ληφθεί στις 1 Αυγούστου, ύστερα από την αυξημένη μεταναστευτική πίεση που καταγράφηκε στην περιοχή της Θέουτα. Εκείνη την περίοδο, χιλιάδες μετανάστες είχαν επιχειρήσει να περάσουν στον ισπανικό θύλακα μέσω των συνόρων με το Μαρόκο. Την εξέλιξη μετέδωσε ο ιταλικός Τύπος, επικαλούμενος πηγές του υπουργείου Εσωτερικών της Ιταλίας. Πλέον, οι έλεγχοι στα σύνορα θα παραμείνουν σε ισχύ για ακόμη δύο εβδομάδες, με την ιταλική κυβέρνηση να διατηρεί προσωρινά σε αναστολή τους κανόνες ελεύθερης κυκλοφορίας στα συγκεκριμένα σημεία. Η αναστολή αφορά τόσο τις θαλάσσιες όσο και τις αεροπορικές συνδέσεις μεταξύ των δύο χωρών, οι οποίες υπό κανονικές συνθήκες λειτουργούν χωρίς συνοριακούς ελέγχους στο πλαίσιο της ζώνης Σένγκεν.
Η κίνηση της Ρώμης έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η Μαδρίτη ζητά μεγαλύτερη συμμετοχή των ευρωπαϊκών κρατών στη διαχείριση των μεταναστευτικών ροών. Η ισπανική κυβέρνηση είχε ζητήσει ενίσχυση της ευρωπαϊκής αλληλεγγύης, παραπέμποντας στην προηγούμενη διαχείριση των αφίξεων στη Λαμπεντούζα. Όπως υποστήριξε η ισπανική πλευρά, η Ισπανία είχε τότε δεχθεί ανθρώπους που είχαν φτάσει αρχικά σε ιταλικό έδαφος, χωρίς να λάβει αντίστοιχη ευρωπαϊκή στήριξη. Το ζήτημα των ελέγχων στα σύνορα Ιταλίας και Ισπανίας αναδεικνύει έτσι μια ευρύτερη συζήτηση για την κατανομή ευθυνών στο εσωτερικό της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ιδίως μεταξύ χωρών που βρίσκονται στα εξωτερικά σύνορα του μπλοκ.
Ο Σάντσεζ ζητά αλληλεγγύη από την Ευρώπη
Το ζήτημα σχολίασε δημόσια ο Ισπανός πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεζ, μιλώντας σε ραδιοφωνική συνέντευξη λίγο πριν από την ιταλική ανακοίνωση. Ζήτησε μεγαλύτερη στήριξη από τα κράτη της Κεντρικής και Βόρειας Ευρώπης, διερωτώμενος γιατί η Ισπανία δεν έχει λάβει την ίδια συλλογική ευρωπαϊκή στήριξη που παρατηρήθηκε σε άλλες αντίστοιχες περιπτώσεις. Ο ίδιος συνέδεσε το ζήτημα με την πολιτική ταυτότητα της ισπανικής κυβέρνησης, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο η στάση ορισμένων εταίρων να σχετίζεται με τον προοδευτικό χαρακτήρα του κυβερνητικού συνασπισμού στη Μαδρίτη ή με τις θέσεις της Ισπανίας για τη Γάζα και άλλα διεθνή ζητήματα. Οι δηλώσεις του ανέδειξαν την ένταση γύρω από την κατανομή ευθυνών για το μεταναστευτικό εντός της Ένωσης.
Η ισπανική κυβέρνηση αντέδρασε άμεσα στην ιταλική απόφαση για παράταση των ελέγχων στα σύνορα. Μετά την ανακοίνωση της Ρώμης, η Μαδρίτη αποφάσισε να διατηρήσει για ακόμη δύο εβδομάδες τους δικούς της ελέγχους στους ταξιδιώτες που φτάνουν στην Ισπανία από την Ιταλία. Οι έλεγχοι αυτοί αφορούν τόσο τις αεροπορικές όσο και τις θαλάσσιες αφίξεις και χαρακτηρίστηκαν από την ισπανική πλευρά ως αμοιβαίοι με την απόφαση της ιταλικής κυβέρνησης. Έτσι, οι δύο χώρες διατηρούν προσωρινά πρόσθετους ελέγχους στις μεταξύ τους μετακινήσεις, παρά το γενικό καθεστώς ελεύθερης κυκλοφορίας που ισχύει εντός της ζώνης Σένγκεν. Η εξέλιξη προσθέτει ένα ακόμη επεισόδιο στη συζήτηση για τη διαχείριση των μεταναστευτικών πιέσεων και τον τρόπο με τον οποίο τα κράτη-μέλη μοιράζονται τις σχετικές ευθύνες.
