Η συμφωνία ΕΕ-Mercosur άλλαξε τις ισορροπίες στο διεθνές εμπόριο, καθώς μετά την εφαρμογή της οι ανησυχίες φαίνεται να περνούν πλευρά. Για περισσότερες από δύο δεκαετίες οι αντιδράσεις των Ευρωπαίων αγροτών απέναντι στα αγροτικά προϊόντα της Νότιας Αμερικής αποτελούσαν το μεγαλύτερο εμπόδιο στις διαπραγματεύσεις. Τώρα, παραγωγοί από τη Βραζιλία, την Αργεντινή, την Ουρουγουάη και την Παραγουάη καλούνται να αντιμετωπίσουν ισχυρότερο ανταγωνισμό από ευρωπαϊκά προϊόντα στις δικές τους αγορές. Η εξέλιξη έρχεται λίγους μήνες μετά την έναρξη ισχύος της συμφωνίας.
Πώς αλλάζει η αγορά μετά τη συμφωνία ΕΕ-Mercosur
Η συμφωνία τέθηκε σε ισχύ τον Μάιο και βιομηχανίες της Νότιας Αμερικής, συνηθισμένες σε ένα προστατευτικό πλαίσιο, άρχισαν να αντιμετωπίζουν μια νέα πραγματικότητα. Η πρόσβαση στην αγορά της Ευρωπαϊκής Ένωσης συνοδεύεται από σημαντικό τίμημα, καθώς τα ευρωπαϊκά προϊόντα εισέρχονται πλέον πιο δυναμικά στις εγχώριες αγορές της Mercosur. Η συμφωνία δημιουργεί μια τεράστια ζώνη ελεύθερου εμπορίου που καλύπτει περίπου 780 εκατομμύρια καταναλωτές, σύμφωνα με στοιχεία που παρουσίασε το Bloomberg. Ιδιαίτερα εκτεθειμένοι εμφανίζονται οι παραγωγοί κρασιού, τυριών, μελιού και σοκολάτας, κλάδοι όπου η ευρωπαϊκή παράδοση και η αναγνωρισιμότητα των προϊόντων λειτουργούν ανταγωνιστικά.
Ένα από τα πιο συζητημένα ζητήματα αφορά τις ονομασίες προέλευσης. Ορισμένοι παραγωγοί της Mercosur θα χρειαστεί να σταματήσουν να χρησιμοποιούν ευρωπαϊκές ονομασίες, όπως το ιταλικό τυρί «Grana Padano», για προϊόντα που παρασκευάζονται εκτός Ευρώπης. Στελέχη της βραζιλιάνικης τυροκομίας εκτιμούν πως ο τομέας των τυριών υψηλής ποιότητας θα δεχθεί ισχυρό πλήγμα, αφού η διαφοροποίηση και η αναγνωρισιμότητα των δικών τους προϊόντων θα γίνει πιο δύσκολη απέναντι στα ευρωπαϊκά σήματα. Η εφαρμογή της συμφωνίας αποδεικνύεται πρόκληση ακόμη και για έμπειρους εξαγωγείς της περιοχής.
Υποστηρικτές και επικριτές της νέας ισορροπίας
Οι υποστηρικτές της συμφωνίας υπογραμμίζουν ότι τα συνολικά οφέλη υπερβαίνουν τις επιμέρους απώλειες, μια θέση που επιχειρεί να κατευνάσει τις αντιδράσεις αγροτών σε χώρες όπως η Γαλλία και η Πολωνία. Θεωρούν, μάλιστα, πως η εμπορική συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Ένωση μπορεί να δώσει νέα πνοή στη Mercosur, η οποία τα τελευταία χρόνια είχε αποδυναμωθεί λόγω εσωτερικών διαφωνιών ανάμεσα στα μέλη της και της ταχύτατης ανάπτυξης των εμπορικών σχέσεων με την Κίνα. Για τους υποστηρικτές, η συμφωνία λειτουργεί ως μοχλός ανασυγκρότησης για το νοτιοαμερικανικό μπλοκ.
Ωστόσο, η ανησυχία ανάμεσα στους παραγωγούς που αισθάνονται αποκλεισμένοι θα μπορούσε να περιπλέξει τις προσπάθειες της Mercosur να χτίσει πάνω στη νέα δυναμική. Παράλληλα, το μπλοκ βρίσκεται ήδη σε συνομιλίες για επόμενες συμφωνίες με τον Καναδά, την Ιαπωνία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, κάτι που δείχνει πως η στρατηγική διεύρυνσης των εμπορικών δεσμών συνεχίζεται ανεξάρτητα από τις εσωτερικές αντιδράσεις. Σε αυτό το σκηνικό, η συμφωνία ΕΕ-Mercosur λειτουργεί πλέον ως σημείο αναφοράς για το πώς εξελίσσονται οι μεγάλες εμπορικές συμφωνίες όταν μπαίνουν σε πλήρη εφαρμογή.
Τι ακολουθεί για τη συμφωνία ΕΕ-Mercosur
Το επόμενο διάστημα αναμένεται να δείξει αν η Mercosur θα καταφέρει να διαχειριστεί τις εσωτερικές αντιδράσεις των παραγωγών της, καθώς οι διαπραγματεύσεις με νέους εμπορικούς εταίρους βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη. Οι επόμενες συμφωνίες με τον Καναδά, την Ιαπωνία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα θα αποτελέσουν δοκιμασία για το κατά πόσο το νοτιοαμερικανικό μπλοκ μπορεί να διατηρήσει τη συνοχή του απέναντι σε νέες πιέσεις.
