Ο Ντόναλντ Τραμπ άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο αναθεώρησης της αμερικανικής στάσης απέναντι στο καθεστώς κυριαρχίας των Νησιών Φόκλαντ, γνωστά και ως Μαλβίνας, επαναφέροντας στο προσκήνιο μία από τις πιο ευαίσθητες εδαφικές διαφορές του πλανήτη. Η δήλωση του Αμερικανού προέδρου έγινε τη Δευτέρα 31 Αυγούστου στο Οβάλ Γραφείο, στην Ουάσιγκτον. Παράλληλα με το ζήτημα της κυριαρχίας, η αμερικανική κυβέρνηση εντείνει τις πιέσεις προς το Λονδίνο για αύξηση των αμυντικών δαπανών στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ. Η εξέλιξη αφορά άμεσα τις σχέσεις Ουάσιγκτον – Λονδίνου, αλλά και τη μακρόχρονη διένεξη Βρετανίας – Αργεντινής.
Η δήλωση Τραμπ και η αμερικανική στάση στα Φόκλαντ
Ερωτηθείς στο Οβάλ Γραφείο εάν εξετάζει αλλαγή της αμερικανικής θέσης απέναντι στα Φόκλαντ, ο Τραμπ απέφυγε να δώσει σαφή απάντηση για το ποια θα μπορούσε να είναι η τελική απόφαση της κυβέρνησής του. «Υποβάλλω πάντα όλες τις θέσεις σε επανεξέταση. Αυτή είναι μία ανάμεσα σε άλλες», δήλωσε χαρακτηριστικά ο Αμερικανός πρόεδρος, σύμφωνα με δημοσίευμα του λογαριασμού Clash Report στο X στις 31 Αυγούστου. Η φράση αυτή αποτελεί την πιο σαφή δημόσια ένδειξη μέχρι σήμερα ότι η κυβέρνηση Τραμπ είναι διατεθειμένη να ανοίξει εκ νέου το ζήτημα.
Μέχρι σήμερα, η αμερικανική στάση απέναντι στη διαφορά κυριαρχίας ανάμεσα στη Βρετανία και την Αργεντινή παρέμενε ουδέτερη, αναγνωρίζοντας στην πράξη τον βρετανικό έλεγχο και τη διοίκηση του αρχιπελάγους, χωρίς όμως να παίρνει επίσημη θέση υπέρ κάποιας πλευράς. Η δήλωση του Τραμπ ανοίγει για πρώτη φορά τόσο ξεκάθαρα την πόρτα σε πιθανή μεταστροφή αυτής της πολιτικής, μετά από δεκαετίες σταθερής αμερικανικής ουδετερότητας στο θέμα.
Η πίεση προς το Λονδίνο για τις αμυντικές δαπάνες
Η τοποθέτηση του Τραμπ έρχεται λίγες ημέρες μετά από δημοσίευμα της βρετανικής εφημερίδας Telegraph, η οποία επικαλέστηκε ανώνυμο Αμερικανό αξιωματούχο για να αναφέρει ότι η Ουάσιγκτον εξετάζει το ενδεχόμενο να εγκαταλείψει την ουδέτερη στάση της και να ταχθεί ανοιχτά ενάντια στη βρετανική κυριαρχία, εάν το Λονδίνο δεν προχωρήσει σε σημαντική αύξηση των στρατιωτικών του δαπανών. Η προειδοποίηση αυτή συνδέεται στενά με πληροφορίες σύμφωνα με τις οποίες ο Βρετανός υπουργός Οικονομικών, Τζον Χίλι, ετοιμάζεται να εγκαταλείψει την προηγούμενη δέσμευση για δαπάνες άμυνας στο 3% του ΑΕΠ έως το 2030, κατά την παρουσίαση του πρώτου προϋπολογισμού του στις 28 Οκτωβρίου.
Το ζήτημα αποκτά πρόσθετο βάρος και λόγω των δεσμεύσεων που ανέλαβαν οι σύμμαχοι του ΝΑΤΟ στη σύνοδο της Χάγης, όπου συμφωνήθηκε να κατευθύνουν έως το 2035 συνολικά το 5% του ΑΕΠ τους σε αμυντικές και συναφείς με την ασφάλεια δαπάνες. Η πιθανότητα αναθεώρησης της αμερικανικής στάσης για τα Φόκλαντ είχε αρχίσει να συζητείται ήδη από την άνοιξη, όμως η δήλωση Τραμπ στο Οβάλ Γραφείο είναι η πρώτη επίσημη επιβεβαίωση ότι το ενδεχόμενο παραμένει ανοιχτό στο τραπέζι της Ουάσιγκτον.
Το ιστορικό της διαμάχης και οι σχέσεις Τραμπ – Μιλέι
Τα Νησιά Φόκλαντ βρίσκονται περίπου 600 χιλιόμετρα από τις ακτές της Παταγονίας και αποτέλεσαν το 1982 το επίκεντρο πολεμικής σύγκρουσης ανάμεσα στην Αργεντινή και το Ηνωμένο Βασίλειο. Ο πόλεμος διήρκεσε 74 ημέρες και ολοκληρώθηκε με την ήττα της Αργεντινής, αφήνοντας πίσω του τουλάχιστον 649 νεκρούς Αργεντινούς στρατιωτικούς και 255 Βρετανούς. Παρά την ήττα εκείνη, το Μπουένος Άιρες ουδέποτε εγκατέλειψε τη διεκδίκησή του για τα νησιά, τα οποία αποκαλεί Μαλβίνας και θεωρεί αναπόσπαστο τμήμα της εθνικής του επικράτειας.
Η τοποθέτηση του Αμερικανού προέδρου αποκτά πρόσθετη σημασία λόγω των στενών σχέσεων που έχει αναπτύξει με τον πρόεδρο της Αργεντινής, Χαβιέρ Μιλέι, έναν από τους πλέον στενούς συμμάχους του στη Λατινική Αμερική. Ο Μιλέι έχει υποστηρίξει επανειλημμένα την αργεντίνικη αξίωση για τα Μαλβίνας, στοιχείο που ενισχύει τις εικασίες περί πιθανής αμερικανικής μεταστροφής. Μια τέτοια αλλαγή στάσης θα μπορούσε να προκαλέσει σοβαρές διπλωματικές τριβές ανάμεσα στην Ουάσιγκτον και το Λονδίνο, ενώ ταυτόχρονα θα αφορούσε μια διαμάχη που παραμένει άλυτη εδώ και δεκαετίες.
