Ο καπνός πυρκαγιών μετατρέπεται σε παγκόσμια απειλή για την υγεία, σύμφωνα με νέα έκθεση του Παγκόσμιου Οργανισμού Μετεωρολογίας (WMO) που δημοσιεύθηκε με αφορμή τη Διεθνή Ημέρα Καθαρού Αέρα. Η προειδοποίηση έρχεται την ίδια ώρα που στην Καβάλα εκδηλώθηκε σήμερα, 7 Σεπτεμβρίου 2026, πυρκαγιά σε δασική έκταση στο Ελαιοχώρι, με το 112 να ενημερώνει κατοίκους και επισκέπτες της περιοχής. Ο διεθνής οργανισμός συνδέει ευθέως την κλιματική αλλαγή με την επιδείνωση της ποιότητας του αέρα, κάτι που επιβεβαιώνεται στην πράξη από τα καθημερινά επεισόδια πυρκαγιών στη χώρα.
Διαβάστε επίσης: Φωτιά στο Ελαιοχώρι Καβάλας: Μήνυμα 112 σε κατοίκους
Τι δείχνει η έκθεση του WMO και τι συμβαίνει στην Καβάλα
Σύμφωνα με την ετήσια έκθεση του WMO για την ποιότητα του αέρα, τα ακραία επεισόδια καπνού από δασικές πυρκαγιές έχουν τριπλασιαστεί παγκοσμίως από τη δεκαετία του 1990. Η έκθεση επικαλείται μελέτη σύμφωνα με την οποία το φαινόμενο ενδέχεται να συνδέεται με σχεδόν 100.000 πρόσθετους θανάτους ετησίως κατά την περίοδο 2010-2018, με τον πραγματικό απολογισμό να μπορεί να είναι ακόμη μεγαλύτερος. Ο οργανισμός εστιάζει κυρίως σε δύο ρύπους, τα μικροσωματίδια PM2,5 και το τροποσφαιρικό όζον, ενώ εξετάζει και αερολύματα όπως ο μαύρος άνθρακας και τα μικροπλαστικά. Το 2025, η συγκέντρωση PM2,5 βρέθηκε πολύ υψηλότερη από τον μέσο όρο στον βόρειο Καναδά, σε περιοχές της Ρωσίας, στην κεντροδυτική Αφρική και στη βορειοδυτική Ισπανία, λόγω των τεράστιων πυρκαγιών του περασμένου καλοκαιριού.
Παράλληλα, στην ελληνική επικράτεια η απειλή δεν παραμένει θεωρητική. Στο Ελαιοχώρι Καβάλας, το Κέντρο Επιχειρήσεων του Πυροσβεστικού Σώματος ενημερώθηκε για την πυρκαγιά γύρω στις 09:45, ενώ στις 10:14 εκδόθηκε μήνυμα από το 112 προς τους κατοίκους της ευρύτερης περιοχής. Στην κατάσβεση κινητοποιήθηκαν αρχικά 18 πυροσβέστες με ομάδα πεζοπόρων της 21ης ΕΜΟΔΕ και 5 οχήματα, με τη δύναμη να ενισχύεται στη συνέχεια σε 33 πυροσβέστες, δύο ομάδες πεζοπόρων της 21ης και 7ης ΕΜΟΔΕ και 9 οχήματα. Για την αεροπυρόσβεση διατέθηκαν 2 αεροσκάφη και 1 ελικόπτερο αρχικά, ενώ αργότερα η δύναμη διαμορφώθηκε σε 1 αεροσκάφος και 2 ελικόπτερα. Ο Δήμος Παγγαίου συνέδραμε το έργο της Πυροσβεστικής με υδροφόρα οχήματα.
Οι κίνδυνοι για την υγεία και η κατάσταση στο μέτωπο
Ο Λορέντζο Λάμπραντορ, επιστήμονας του WMO, τόνισε ότι «η ποιότητα του αέρα και η κλιματική αλλαγή δεν θα πρέπει να αντιμετωπίζονται σαν ξεχωριστά ζητήματα, αφού αν το ένα χειροτερεύει, χειροτερεύει παράλληλα και το άλλο». Ο ίδιος επισήμανε ότι τα μικροσωματίδια που προέρχονται από την καύση βλάστησης σε δασικές πυρκαγιές είναι πολύ πιο τοξικά από εκείνα των αυτοκινήτων, ενώ ταξιδεύουν με τους ανέμους και επηρεάζουν την υγεία ανθρώπων που ζουν μακριά από το σημείο της πυρκαγιάς. Ο ίδιος κατήγγειλε ότι οι τρέχουσες εκτιμήσεις κινδύνου συχνά δεν λαμβάνουν επαρκώς υπόψη την αυξημένη τοξικότητα των καπνών από τις πυρκαγιές, με επιδημιολογική μελέτη να καταλήγει ότι τα κλασικά μοντέλα μπορεί να υποτιμούν έως και κατά 93% τη θνησιμότητα που οφείλεται στις πυρκαγιές.
Τα PM2,5, σωματίδια με διάμετρο μικρότερη από 2,5 μικρόμετρα, φτάνουν βαθιά στους πνεύμονες και περνούν στην κυκλοφορία του αίματος, προκαλώντας βήχα, ερεθισμό ματιών και λαιμού, πονοκέφαλο και δυσκολία στην αναπνοή, ενώ σε σοβαρότερες περιπτώσεις συνδέονται με κρίσεις άσθματος, καρδιακές αρρυθμίες και πρόωρους θανάτους. Πιο ευάλωτοι είναι οι ηλικιωμένοι, τα βρέφη, οι έγκυες, οι καρδιοπαθείς, οι πυροσβέστες και όσοι εργάζονται σε εξωτερικούς χώρους. Στο μέτωπο του Ελαιοχωρίου, η περιοχή βρισκόταν σήμερα σε υψηλό κίνδυνο εκδήλωσης πυρκαγιάς (κατηγορία 3), ενώ σύμφωνα με τις τελευταίες ενημερώσεις η πυρκαγιά παραμένει χωρίς ενεργό μέτωπο.
Τι ακολουθεί
Για τη διερεύνηση των αιτίων της πυρκαγιάς στο Ελαιοχώρι κινητοποιήθηκε το Ανακριτικό Κλιμάκιο Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού Καβάλας. Ο WMO από την πλευρά του σημειώνει πως, ενώ οι κανονιστικές ρυθμίσεις στην Ευρώπη και τη βόρεια Αμερική έχουν μειώσει τα PM2,5 από τη βιομηχανία και τις μεταφορές, η έκθεση σε καπνό πυρκαγιών συνεχίζει να αυξάνεται, καθιστώντας το φαινόμενο ζήτημα που θα απασχολήσει τις αρχές υγείας και τις πυροσβεστικές δυνάμεις τα επόμενα χρόνια.
