Η κυβέρνηση προχωρά στη θωράκιση της πρώτης κατοικίας των υπερχρεωμένων νοικοκυριών, καθώς από τις 21 Σεπτεμβρίου ενεργοποιείται νέα δυνατότητα διαχωρισμού της κύριας κατοικίας από την υπόλοιπη περιουσία του οφειλέτη στο πλαίσιο του εξωδικαστικού μηχανισμού. Η αλλαγή επιτρέπει στους δανειολήπτες να κρατήσουν το σπίτι τους ρυθμίζοντας την οφειλή με χαμηλότερη μηνιαία δόση, ενώ εξοχικά, οικόπεδα και άλλα ακίνητα θα μπορούν να οδηγούνται σε πλειστηριασμό για την ικανοποίηση των πιστωτών. Το ρεπορτάζ για τη νέα ρύθμιση υπογράφει η Σίσσυ Σταυροπιερράκου για λογαριασμό της Realnews.
Πώς αλλάζει ο υπολογισμός της δόσης για την πρώτη κατοικία
Η βασική καινοτομία της ρύθμισης εντοπίζεται στον τρόπο με τον οποίο θα αντιμετωπίζεται πλέον η ακίνητη περιουσία του οφειλέτη. Μέχρι σήμερα, μέσω του εξωδικαστικού μηχανισμού, οι οφειλές προς το Δημόσιο, τις τράπεζες και τους servicers ρυθμίζονταν λαμβάνοντας υπ’ όψιν τη συνολική αξία της περιουσίας του δανειολήπτη. Με το νέο καθεστώς, οι πιστωτές αποκτούν τη δυνατότητα να καταθέτουν αντιπρόταση με την οποία η αποπληρωμή θα υπολογίζεται αποκλειστικά βάσει της αξίας της πρώτης κατοικίας και του εισοδήματος του οφειλέτη, αφήνοντας εκτός τα υπόλοιπα ακίνητα.
Πρακτικά, όσοι υποβάλλουν αίτηση στην πλατφόρμα του εξωδικαστικού και επιλέξουν την προστασία της κύριας κατοικίας θα βλέπουν το ύψος του «κουρέματος» και τις μηνιαίες δόσεις να διαμορφώνονται με βάση μόνο το σπίτι τους, εξασφαλίζοντας έτσι βελτιωμένους όρους αποπληρωμής. Παράλληλα, τα λοιπά περιουσιακά στοιχεία, όπως εξοχικά και οικόπεδα, θα μπορούν να ρευστοποιούνται μέσω ηλεκτρονικού πλειστηριασμού, ώστε να καλύπτονται οι απαιτήσεις των πιστωτών. Στόχος είναι μια πιο διαχειρίσιμη δόση για τον οφειλέτη, με αντάλλαγμα την εκποίηση της υπόλοιπης περιουσίας του.
Μια «δεύτερη ευκαιρία» με αυστηρούς όρους
Η επιλογή διατήρησης της πρώτης κατοικίας μέσω ταυτόχρονης ρευστοποίησης των υπόλοιπων ακινήτων περιγράφεται ως μια «δεύτερη ευκαιρία» για τους οφειλέτες που αδυνατούν να ανταποκριθούν στο σύνολο των υποχρεώσεών τους. Ο οφειλέτης θα έχει τη δυνατότητα είτε να αποδεχθεί τη ρύθμιση που θα προκύψει είτε να την απορρίψει. Σε περίπτωση αποδοχής, θα υπογράφεται σύμβαση που θα προβλέπει τη σταδιακή αποπληρωμή της αξίας της κατοικίας, με τη διατήρησή της να εξαρτάται αποκλειστικά από τη συνεπή τήρηση των όρων της σύμβασης.
Η ρύθμιση συνοδεύεται και από συγκεκριμένες προϋποθέσεις που αφορούν τρίτα πρόσωπα. Όταν το ακίνητο ανήκει κατά ιδανικό μερίδιο και σε συνοφειλέτη ή σε εγγυητή για την οφειλή του αιτούντος, απαιτείται υποχρεωτικά η συνυποβολή της αίτησης καθώς και η συνυπογραφή της σύμβασης αναδιάρθρωσης από το συγκεκριμένο πρόσωπο. Η προϋπόθεση αυτή αποσκοπεί στο να διασφαλιστεί ότι όλοι οι εμπλεκόμενοι στην ιδιοκτησία του ακινήτου δεσμεύονται εξίσου από τους νέους όρους αποπληρωμής.
Τι αλλάζει για τις εκκρεμείς ρυθμίσεις
Πέρα από τη νέα δυνατότητα διαχωρισμού της κύριας κατοικίας, από τις 21 Σεπτεμβρίου οι οφειλέτες θα μπορούν να επανυποβάλουν αίτηση στον εξωδικαστικό μηχανισμό πριν καν συμπληρωθεί το προβλεπόμενο δωδεκάμηνο διάστημα. Όσοι τηρούν κανονικά τη ρύθμισή τους αλλά αντιμετωπίζουν επιδείνωση της οικονομικής τους κατάστασης θα πρέπει να αποδείξουν μείωση εισοδήματος τουλάχιστον 20%, προκειμένου να επανεξεταστεί το αίτημά τους. Η δυνατότητα αυτή δίνει επιπλέον ευελιξία σε νοικοκυριά που βλέπουν τα εισοδήματά τους να συρρικνώνονται μετά την αρχική ρύθμιση, χωρίς να χρειάζεται να περιμένουν την παρέλευση ενός ολόκληρου έτους για να ζητήσουν αναπροσαρμογή των όρων.
