Η Σουηδία οδεύει προς μία από τις πιο αμφίρροπες εκλογικές αναμετρήσεις των τελευταίων ετών, με τους πολίτες να καλούνται την ερχόμενη Κυριακή στις κάλπες για τις βουλευτικές εκλογές. Η προεκλογική εκστρατεία κυριαρχήθηκε από ζητήματα δημόσιας υγείας και αγοραστικής δύναμης, ενώ η κατάσταση ασφάλειας στη χώρα έχει γίνει ολοένα πιο σύνθετη. Οι τελευταίες δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι η έκβαση αυτών των αμφίρροπων εκλογών παραμένει εξαιρετικά αβέβαιη. Ειδικοί εκτιμούν πως το αποτέλεσμα ενδέχεται να κριθεί από ελάχιστες ψήφους.
Η πορεία προς τις αμφίρροπες εκλογές
Για αρκετούς μήνες, οι δημοσκοπήσεις έδειχναν πως η κεντροαριστερή αντιπολίτευση, με επικεφαλής τη σοσιαλδημοκράτισσα Μαγκνταλένα Άντερσον, όδευε προς μια άνετη επιστροφή στην εξουσία. Ωστόσο, τις τελευταίες εβδομάδες η εικόνα άλλαξε αισθητά. Η κεντροδεξιά κυβερνητική συμμαχία του απερχόμενου πρωθυπουργού Ουλφ Κρίστερσον, μαζί με την κοινοβουλευτική στήριξη του αντιμεταναστευτικού κόμματος Δημοκράτες της Σουηδίας (SD), κατάφερε να περιορίσει τη διαφορά που τη χώριζε από την αντιπολίτευση. Σύμφωνα με τις τρεις τελευταίες δημοσκοπήσεις, τα τέσσερα κόμματα της αριστεράς και του κέντρου συγκεντρώνουν περίπου 50% των προθέσεων ψήφου, έναντι 47% για τα τέσσερα κόμματα της δεξιάς.
Η κυβερνητική συμμαχία της δεξιάς, η οποία ανέλαβε την εξουσία το 2022, υποσχέθηκε τότε να συνεχίσει την πολιτική πάταξης της εγκληματικότητας και περιορισμού της μετανάστευσης. Ωστόσο, το πρόγραμμα αυτό φαίνεται να προκαλεί σήμερα πολύ λιγότερο ενθουσιασμό στο εκλογικό σώμα. Παράλληλα, η αριστερά προτείνει αύξηση της φορολογίας στις τράπεζες και στα υψηλά εισοδήματα, με στόχο την ενίσχυση της επένδυσης στην υγεία και την παιδεία, καθώς και τη στήριξη νοικοκυριών που αντιμετωπίζουν αυξημένο κόστος ζωής, σε μια χώρα όπου οι κοινωνικές ανισότητες συνεχίζουν να διευρύνονται.
Αντιδράσεις και το διακύβευμα της Κυριακής
Ο πολιτολόγος του Πανεπιστημίου της Στοκχόλμης, Γιαν Τορέλ, περιέγραψε το κλίμα ως ιδιαίτερα ανοιχτό, δηλώνοντας στο Γαλλικό Πρακτορείο ότι «έχουμε λιγάκι σασπένς». Ο ίδιος εξήγησε πως ο κ. Κρίστερσον είχε ανέλθει στην εξουσία με πρόγραμμα βασισμένο κυρίως στον αγώνα κατά της εγκληματικότητας και στη μείωση των τιμών ενέργειας. Ωστόσο, όπως σημείωσε, τόσο η εγκληματικότητα όσο και οι τιμές ενέργειας έχουν πλέον υποχωρήσει, με αποτέλεσμα τα δύο αυτά ζητήματα να μην αποτελούν πια προτεραιότητα για τους ψηφοφόρους.
Η Μαγκνταλένα Άντερσον τόνισε πως το διακύβευμα των εκλογών είναι η απάντηση στο ερώτημα «τι χώρα πρέπει να είναι η Σουηδία». Σε δηλώσεις της στο περιθώριο προεκλογικής εκδήλωσης, κάλεσε τους πολίτες να επιλέξουν ανάμεσα σε μια Σουηδία όπου ο κόσμος έχει δουλειά και το μοντέλο κοινωνικής προστασίας βελτιώνεται, ή σε μια κυβέρνηση όπου θα κυριαρχούν οι Δημοκράτες της Σουηδίας, κόμμα της άκρας δεξιάς που ιδρύθηκε από νεοναζί. Το κόμμα αυτό είχε ξεπεράσει το 2022 τη δύναμη του κ. Κρίστερσον, γινόμενο η δεύτερη μεγαλύτερη πολιτική δύναμη στο σουηδικό κοινοβούλιο.
Η ανησυχία για το μέλλον του κοινωνικού κράτους αποτυπώνεται και στις δηλώσεις πολιτών. Η Χάνα Ζουστίν Χάλμπορν, 46 ετών, εργαζόμενη στον τομέα της μόδας, δήλωσε στο Γαλλικό Πρακτορείο πως η Σουηδία «έχει αλλάξει, είναι πολύ πιο διχασμένη», τονίζοντας την ανάγκη βελτίωσης του συστήματος υγείας και κοινωνικής προστασίας, το οποίο κατά τη γνώμη της έχει επιδεινωθεί τα τελευταία χρόνια. Με τις αμφίρροπες εκλογές να πλησιάζουν, όλα τα βλέμματα στρέφονται στην Κυριακή, όταν οι κάλπες θα δώσουν την απάντηση για το ποια συμμαχία θα κληθεί να διαμορφώσει το επόμενο κεφάλαιο της σουηδικής πολιτικής σκηνής.
