Νέα ιστορική έρευνα φέρνει στο φως τη βαθιά εμπλοκή της βρετανικής μοναρχίας στο δουλεμπόριο σκλάβων, αποκαλύπτοντας ότι Αφρικανοί σκλάβοι σημαδεύονταν στο δέρμα τους με καυτές μεταλλικές σφραγίδες που έφεραν το βασιλικό στέμμα. Η έρευνα, που παρουσιάστηκε από τον δημοσιογράφο David Conn στον Guardian, βασίζεται στο Μητρώο Βρετανών Εμπόρων Σκλάβων, το οποίο καταγράφει χιλιάδες πρόσωπα που επένδυσαν στο εμπόριο ανθρώπων από την Αφρική προς τη Βρετανία. Ανάμεσά τους συγκαταλέγονται, σύμφωνα με τα ευρήματα, ακόμη και βασιλείς και βασίλισσες. Η υπόθεση αναζωπυρώνει τη συζήτηση για τον ρόλο του βρετανικού στέμματος σε μία από τις πιο σκοτεινές σελίδες της αποικιοκρατικής ιστορίας.
Πώς τεκμηριώθηκε το δουλεμπόριο σκλάβων και ο ρόλος της μοναρχίας
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάζει ο Guardian, η εμπλοκή της βρετανικής μοναρχίας στο δουλεμπόριο δεν ήταν περιστασιακή, αλλά εκτεινόταν σε γενιές μοναρχών. Η υποστήριξη ξεκίνησε από την εποχή της Ελισάβετ Α΄, η οποία ενθάρρυνε τα πρώτα ταξίδια εμπορίου σκλάβων, και συνεχίστηκε με βασιλικές επενδύσεις σε εταιρείες που δραστηριοποιούνταν στο εμπόριο αυτό. Ο Δρ Νικόλας Ράντμπερν, ιστορικός στο Πανεπιστήμιο του Λάνκαστερ, εντόπισε συγκεκριμένα στοιχεία για την πρακτική της σήμανσης στα αρχεία της South Sea Company, μιας επιχείρησης που στηριζόταν από το βρετανικό στέμμα και διακίνησε χιλιάδες σκλάβους από την Αφρική σε φυτείες κατά τον 18ο αιώνα.
Ο ερευνητής εντόπισε επιστολή που το διοικητικό συμβούλιο της εταιρείας απέστειλε στους αντιπροσώπους της στο Μπουένος Άιρες, με ρητή οδηγία να σημαδεύουν τους σκλάβους με καυτό μέταλλο. Το σήμα που χρησιμοποιούνταν έφερε την απεικόνιση ενός στέμματος, σύμβολο που παρέπεμπε ευθέως στον ρόλο της μοναρχίας στο εμπόριο αυτό. Ένας γιατρός είχε προειδοποιήσει το διοικητικό συμβούλιο κατά της πρακτικής αυτής, θεωρώντας την επικίνδυνη για τους σκλάβους. Ωστόσο το συμβούλιο, στο οποίο συμμετείχαν μέλη της αγγλικής ελίτ, βουλευτές αλλά και διευθυντές της Τράπεζας της Αγγλίας, αγνόησε τη σύσταση και έδωσε εντολή στους αντιπροσώπους να προχωρήσουν κανονικά στη σήμανση.
Οι δηλώσεις των αντιπροσώπων και η αντίδραση του Παλατιού
Στην επιστολή τους προς το διοικητικό συμβούλιο, οι αντιπρόσωποι της εταιρείας στο Μπουένος Άιρες σημείωναν πως «τώρα αποκαλύπτεται ότι δεν σημαδεύετε ποτέ τους Νέγρους», με το επιχείρημα ότι ούτε οι Γάλλοι το έκαναν, ενώ ένας γιατρός είχε προειδοποιήσει ότι το μεγάλο μέγεθος του σήματος θα μπορούσε να θέσει σε κίνδυνο τους σκλάβους. Παρά τις αντιρρήσεις αυτές, οι ίδιοι οι αντιπρόσωποι επέμειναν πως η σήμανση παρέμενε «ο πιο αποτελεσματικός τρόπος για να διακρίνουν τους δικούς τους σκλάβους από τους άλλους». Το διοικητικό συμβούλιο ανταποκρίθηκε στέλνοντας μαζί με την επιστολή ένα ασημένιο σήμα σε σχήμα κορώνας, καθώς και αναλυτικές οδηγίες για τον τρόπο χρήσης του, ακολουθώντας τη μέθοδο που εφάρμοζαν και άλλα εργοστάσια της εποχής.
Μετά τη δημοσίευση των στοιχείων από τον Guardian, εκπρόσωπος του βασιλιά Καρόλου προχώρησε σε δήλωση, αναφέροντας ότι ο μονάρχης είναι «ευγνώμων προς όλους όσους επιδίδονται σε ακαδημαϊκή έρευνα σε αυτόν τον τομέα» και ότι η έρευνα αυτή συμβάλλει «στη συζήτηση για τον βέλτιστο τρόπο αντιμετώπισης τέτοιων ζητημάτων». Η τοποθέτηση αυτή έρχεται σε μια περίοδο όπου η βρετανική μοναρχία βρίσκεται αντιμέτωπη με αυξανόμενες πιέσεις να αναγνωρίσει επίσημα τον ρόλο προγενέστερων μοναρχών στο δουλεμπόριο, καθώς νέα ιστορικά στοιχεία έρχονται συνεχώς στο φως μέσα από αρχειακή έρευνα πανεπιστημιακών ιδρυμάτων. Το θέμα του δουλεμπορίου σκλάβων παραμένει ζήτημα δημόσιου διαλόγου στη Βρετανία, με ιστορικούς να συνεχίζουν να διερευνούν τα αρχεία εταιρειών όπως η South Sea Company για να αποκαταστήσουν την πλήρη εικόνα της συμμετοχής του στέμματος.
