Η ενεργειακή αγορά βρέθηκε σε αναταραχή το πρωί της Δευτέρας 14 Σεπτεμβρίου 2026, με την τιμή του πετρελαίου να εκτινάσσεται πάνω από τα 107 δολάρια το βαρέλι. Η κλιμάκωση των εχθροπραξιών στη Μέση Ανατολή, το κλείσιμο κρίσιμου πετρελαιαγωγού στη Σαουδική Αραβία και οι επιθέσεις εναντίον δεξαμενόπλοιων στο Στενό του Ορμούζ προκάλεσαν νέο κύμα ανησυχίας στις διεθνείς αγορές. Παράλληλα, εκτοξεύθηκαν και οι τιμές του φυσικού αερίου, φέρνοντας στο προσκήνιο ξανά τους φόβους για ενεργειακή κρίση.
Άλμα στις τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου
Λίγο μετά τις 02:30 (ώρα Ελλάδας), με την έναρξη των συναλλαγών στις ασιατικές αγορές, το βαρέλι του Μπρεντ Βόρειας Θάλασσας προς παράδοση τον Νοέμβριο κατέγραφε άνοδο 2,80%, φτάνοντας τα 107,54 δολάρια, με ορισμένες συναλλαγές να το φέρνουν ακόμη και στα 108 δολάρια. Η αντίστοιχη αμερικανική ποικιλία West Texas Intermediate (WTI) προς παράδοση τον Οκτώβριο σημείωνε άνοδο 2,29%, διαμορφούμενη στα 102,34 δολάρια. Το Μπρεντ είχε ήδη ξεπεράσει την περασμένη εβδομάδα το όριο των 100 δολαρίων για πρώτη φορά από τον Ιούλιο, καταγράφοντας συνολική εβδομαδιαία άνοδο περίπου 9%.
Παράλληλα με το πετρέλαιο, εκτινάχθηκαν και οι τιμές του ευρωπαϊκού φυσικού αερίου, με άνοδο που ξεπέρασε το 4,5% και τιμές πάνω από τα 83 ευρώ ανά κιλοβατώρα, το υψηλότερο επίπεδο από τον Δεκέμβριο του 2022. Η Ευρώπη βρίσκεται ήδη σε δύσκολη θέση, καθώς τα αποθέματα φυσικού αερίου παραμένουν κάτω από τα συνήθη επίπεδα, στο 68,04% συνολικά, με τη Γερμανία στο 55,60% και την Ολλανδία στο 52,13%. Το κλίμα στην αγορά επιβαρύνουν και οι περιορισμένες προμήθειες υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) από τον Περσικό Κόλπο, κυρίως από το Κατάρ.
Το κλείσιμο του αγωγού και οι επιθέσεις στον Κόλπο
Η αφορμή για τη νέα κλιμάκωση εντοπίζεται στην απόφαση της Σαουδικής Αραβίας να αναστείλει προσωρινά τη λειτουργία του πετρελαιαγωγού Ανατολής-Δύσης, μήκους περίπου 1.200 χιλιομέτρων, ο οποίος διασχίζει την Αραβική Χερσόνησο και έχει δυναμικότητα περίπου 7 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως. Η αναστολή ανακοινώθηκε την Παρασκευή, έπειτα από πλήγματα με μη επανδρωμένα αεροσκάφη που, σύμφωνα με τις σαουδαραβικές αρχές, προήλθαν από το Ιράκ. Ο συγκεκριμένος αγωγός λειτουργούσε ως εναλλακτική διαδρομή μεταφοράς πετρελαίου προς λιμένες της Ερυθράς Θάλασσας, παρακάμπτοντας το Στενό του Ορμούζ.
Την ίδια περίοδο, οι ιρανικές αρχές ανακοίνωσαν ότι εμπορικό πλοίο δέχθηκε επίθεση, με αποτέλεσμα να χάσει τη ζωή του ένα μέλος του πληρώματος. Το γεγονός αυτό αύξησε περαιτέρω την ανησυχία για την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας στην περιοχή, δεδομένου ότι το Στενό του Ορμούζ αποτελεί μία από τις σημαντικότερες θαλάσσιες οδούς μεταφοράς πετρελαίου παγκοσμίως και παραμένει κλειστό από την Τεχεράνη.
Αναβλήθηκαν οι διαπραγματεύσεις στο Ομάν
Σε αυτό το κλίμα, το Ομάν ανακοίνωσε την αναβολή προγραμματισμένης συνόδου υπουργών Εξωτερικών στο σουλτανάτο, στην οποία επρόκειτο να συμμετάσχουν το Ιράν και κράτη του Κόλπου, με αντικείμενο τη δημιουργία ενός προσωρινού ναυτιλιακού διαδρόμου μέσω του Ορμούζ. Ο υπουργός Εξωτερικών του Ομάν, Μπαντρ Αλμπουσαΐντι, επιβεβαίωσε την αναβολή, ενώ αναφέρθηκε ότι η Σαουδική Αραβία εξέφρασε επιφυλάξεις για την πρόταση και το Μπαχρέιν δήλωσε πως δεν θα συμμετάσχει. Η αδυναμία επίτευξης συμφωνίας για τον διάδρομο διατηρεί σε εκκρεμότητα ένα από τα βασικά μέτωπα της αντιπαράθεσης μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει δηλώσει πρόσφατα ότι δεν υπάρχει άμεσος κίνδυνος για την ασφάλεια εφοδιασμού φυσικού αερίου φέτος τον χειμώνα. Ωστόσο, όπως επισημαίνεται, μια παρατεταμένη διακοπή στον εφοδιασμό LNG από τον Κόλπο θα μπορούσε να πιέσει περαιτέρω την παγκόσμια αγορά, αναγκάζοντας τους ευρωπαίους αγοραστές να ανταγωνιστούν πιο επιθετικά την Ασία για τα διαθέσιμα φορτία. Οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή παραμένουν υπό στενή παρακολούθηση από τις διεθνείς αγορές, με τους αναλυτές να εστιάζουν στο αν και πότε θα επαναλειτουργήσει ο αγωγός Ανατολής-Δύσης.
