Ο πρόεδρος της Κολομβίας, Αμπελάρδο ντε λα Εσπριέγια, απομάκρυνε από τη θέση του τον επικεφαλής της Εθνικής Στατιστικής Υπηρεσίας (DANE), Ρικάρντο Βαλένσια, μόλις τρεις εβδομάδες μετά τον διορισμό του. Η απόφαση ελήφθη αφού ο αξιωματούχος δήλωσε δημόσια πως δεν είχε εντοπίσει καμία ανωμαλία στους δείκτες της αγοράς εργασίας που είχαν δημοσιοποιηθεί επί προηγούμενης κυβέρνησης. Η καθαίρεση ανακοινώθηκε επίσημα από την προεδρία και προκάλεσε άμεσες αντιδράσεις στην Κολομβία. Το ζήτημα της στατιστικής υπηρεσίας Κολομβίας βρέθηκε έτσι στο επίκεντρο της πολιτικής αντιπαράθεσης ανάμεσα στη νέα διοίκηση και την προηγούμενη αριστερή κυβέρνηση.
Τι έγινε: η καθαίρεση του επικεφαλής της DANE
Ο Ρικάρντο Βαλένσια, οικονομολόγος στο επάγγελμα, είχε αναλάβει την ηγεσία της DANE μόλις τρεις εβδομάδες πριν από την απόλυσή του. Σε συνέντευξη Τύπου, ερωτηθείς για τους δείκτες της αγοράς εργασίας του Ιουλίου, δεδομένα που είχαν παραχθεί επί της προηγούμενης κυβέρνησης του Γκουστάβο Πέτρο, απάντησε ότι μέχρι εκείνη τη στιγμή δεν είχε εντοπίσει «καμία παρατυπία». Η δήλωση αυτή στάθηκε αρκετή για να τον οδηγήσει εκτός θέσης, καθώς ο πρόεδρος ντε λα Εσπριέγια έκρινε τον διορισμό του «ανυπόφορο» και προχώρησε άμεσα στην αντικατάστασή του.
Στη θέση του τοποθετήθηκε ο οικονομολόγος Χουάν Μανουέλ Αλβαράδο, στον οποίο η κυβέρνηση ανέθεσε, μεταξύ άλλων, να επανεξετάσει τα στοιχεία που παρέλαβε η νέα διοίκηση από την προκάτοχό της. Η προεδρία υποστήριξε ότι ο κ. Βαλένσια κατέληξε στο συμπέρασμα περί ανυπαρξίας ανωμαλιών χωρίς να έχει προηγηθεί εις βάθος έλεγχος των στοιχείων. Παράλληλα, του καταλόγισε ότι παραβίασε προεδρική οδηγία η οποία προβλέπει συντονισμό με την κυβέρνηση πριν από κάθε δημόσια δήλωση ή επαφή αξιωματούχου με δημοσιογράφους.
Αντιδράσεις και πολιτικό πλαίσιο
Ο ίδιος ο Ρικάρντο Βαλένσια διαφώνησε δημόσια με την εκδοχή της προεδρίας. Σε συνέντευξή του στον ραδιοφωνικό σταθμό Blu, ανέφερε ότι δεν είχε λάβει καμία προηγούμενη επικοινωνία, ούτε από την προεδρία ούτε προσωπικά από τον πρόεδρο, που να εκφράζει δυσαρέσκεια για τις δηλώσεις ή τις ενέργειές του. Μετά την απόλυσή του, ο πρώην επικεφαλής της DANE δημοσίευσε ανάρτηση στο X, στην οποία εξέφρασε ότι το πάθος του για τη δύναμη των δεδομένων παραμένει αναλλοίωτο και ότι επιστρέφει στις δραστηριότητές του στην Algebra Labs.
Ο Αμπελάρδο ντε λα Εσπριέγια, ο οποίος ανέλαβε την προεδρία της Κολομβίας τον Αύγουστο εκπροσωπώντας τη σκληρή δεξιά, έχει κατηγορήσει επανειλημμένα τον προκάτοχό του Γκουστάβο Πέτρο, τον πρώτο αριστερό πρόεδρο στην ιστορία της χώρας, για διαφθορά. Η νέα κυβέρνηση έχει επιβάλει καθεστώς αυστηρής μυστικότητας στις επικοινωνίες της, καθώς όλα τα υπουργεία και οι κρατικές υπηρεσίες οφείλουν πλέον να λαμβάνουν προεδρική άδεια πριν δώσουν οποιαδήποτε πληροφορία σε δημοσιογράφους. Η καθαίρεση του κ. Βαλένσια εντάσσεται σε αυτό το ευρύτερο κλίμα ελέγχου της πληροφορίας που εφαρμόζει η νέα διοίκηση.
Η υπόθεση δεν πέρασε απαρατήρητη από τους εργαζομένους της υπηρεσίας. Το συνδικάτο εργαζομένων της DANE εξέφρασε ανησυχία για την ανεξαρτησία του οργανισμού, στέλνοντας ξεκάθαρο μήνυμα ότι η πρόσφατη αλλαγή στην ηγεσία θα μπορούσε να επηρεάσει την αξιοπιστία των στατιστικών στοιχείων που παράγει η χώρα. Η ανησυχία αυτή αποκτά ιδιαίτερο βάρος καθώς η DANE αποτελεί τον επίσημο φορέα παραγωγής οικονομικών και κοινωνικών δεικτών στην Κολομβία, στοιχεία που χρησιμοποιούνται τόσο από την κυβέρνηση όσο και από διεθνείς οργανισμούς και επενδυτές.
