Το πρόγραμμα «Σπίτι μου 2» αποτέλεσε τη ναυαρχίδα της στεγαστικής πολιτικής για την απόκτηση πρώτης κατοικίας, με βασικό εργαλείο την πρόσβαση σε στεγαστικό δανεισμό με ευνοϊκότερους όρους. Νέα απολογιστικά στοιχεία δείχνουν ότι πάνω από 14.000 νοικοκυριά κατάφεραν χάρη στο πρόγραμμα να αποκτήσουν το δικό τους σπίτι. Παράλληλα όμως καταγράφονται και τα όρια της πολιτικής, καθώς το «Σπίτι μου 2» ήταν άμεσα συνδεδεμένο με την τραπεζική πιστοληπτική ικανότητα και τα ίδια κεφάλαια των δικαιούχων. Τα στοιχεία αυτά αναμένεται να αποτελέσουν τη βάση για τον σχεδιασμό του διαδόχου του, του «Σπίτι μου 3».
Τα στοιχεία εφαρμογής του Σπίτι μου 2
Το «Σπίτι μου 2» ξεκίνησε με πρωτοφανές ενδιαφέρον από τους πολίτες. Ήδη στις 17 Ιανουαρίου 2025 είχαν καταγραφεί περίπου 37.000 αιτήσεις, ενώ μέσα σε λιγότερο από έναν μήνα οι αιτήσεις επιλεξιμότητας προσέγγισαν τις 120.000. Το μέγεθος αυτό δείχνει ότι η ζήτηση για προσιτή στεγαστική χρηματοδότηση ήταν τεράστια και ότι η στεγαστική ανάγκη στην Ελλάδα παραμένει έντονη σε ευρύ τμήμα των νοικοκυριών.
Η μετάβαση όμως από την αρχική εκδήλωση ενδιαφέροντος στην τελική απόκτηση κατοικίας αποδείχθηκε πολύ πιο δύσκολη. Από τις περίπου 120.000 εκδηλώσεις ενδιαφέροντος, μόλις 38.000 υποψήφιοι έλαβαν τραπεζική προέγκριση, χωρίς αυτό να σημαίνει αυτόματα και τελική έγκριση υπαγωγής στο πρόγραμμα. Σύμφωνα με τα στοιχεία της 10ης Ιουνίου 2026, οι επίσημες εγκρίσεις υπαγωγής έφταναν τις 15.193, ενώ οι υπογεγραμμένες δανειακές συμβάσεις ήταν 12.266. Στο σύνολο της εφαρμογής του, το πρόγραμμα κατέληξε σε 14.114 δανειακές συμβάσεις, έναντι αρχικού στόχου που έφτανε έως τους 20.000 ωφελούμενους.
Η απόσταση ανάμεσα στις 120.000 αρχικές εκδηλώσεις ενδιαφέροντος και τις τελικές 14.114 συμβάσεις δείχνει καθαρά πού εντοπίστηκε το πρόβλημα. Δεν ήταν η έλλειψη ενδιαφέροντος, αλλά η δυσκολία μετατροπής της επιλεξιμότητας σε πραγματική αγορά κατοικίας. Παρά την τεράστια ζήτηση, το πρόγραμμα χρειάστηκε παρατάσεις και διεύρυνση των κριτηρίων συμμετοχής προκειμένου να αυξηθεί ο αριθμός των τελικών δικαιούχων.
Τα όρια του προγράμματος και το πλαίσιο για το Σπίτι μου 3
Το «Σπίτι μου 2» ήταν εξαρχής ένα χρηματοδοτικό εργαλείο και όχι μια ολοκληρωμένη απάντηση στη στεγαστική κρίση. Αφορούσε κυρίως πολίτες που είχαν τη δυνατότητα να χρηματοδοτηθούν από τράπεζα και να συμμετάσχουν οικονομικά στην αγορά ενός ακινήτου, προσφέροντάς τους ευνοϊκότερους όρους δανεισμού. Όσοι δεν διέθεταν επαρκή ίδια κεφάλαια, δεν είχαν την απαιτούμενη πιστοληπτική ικανότητα ή δεν έβρισκαν κατάλληλο ακίνητο εντός των ορίων του προγράμματος, παρέμειναν εκτός, ακόμη και όταν η στεγαστική τους ανάγκη ήταν πραγματική.
Το κρίσιμο σημείο που αναδεικνύεται από την εμπειρία του «Σπίτι μου 2» είναι η απόσταση ανάμεσα σε τρία διαφορετικά στάδια: το να είναι κάποιος επιλέξιμος για το πρόγραμμα, το να μπορεί πράγματι να χρηματοδοτηθεί από τράπεζα και, τέλος, το να βρει κατάλληλο σπίτι που μπορεί να αγοράσει με τους όρους αυτούς. Η απόσταση αυτή αποδείχθηκε μεγαλύτερη από ό,τι είχε αρχικά εκτιμηθεί, αφού οδήγησε σε σημαντική μείωση των τελικών συμβάσεων σε σχέση με τις αρχικές αιτήσεις.
Τι πρέπει να αλλάξει στο επόμενο βήμα
Τα 14.114 νοικοκυριά που απέκτησαν σπίτι μέσω του «Σπίτι μου 2» αποτελούν πραγματικό αποτέλεσμα, το οποίο δεν αμφισβητείται. Ωστόσο, τα δεδομένα της εφαρμογής δείχνουν ότι η επόμενη έκδοση του προγράμματος, το «Σπίτι μου 3», πρέπει να καλύψει και εκείνους που έμειναν εκτός τραπεζικής χρηματοδότησης παρά την πραγματική τους ανάγκη για στέγη. Η αξιοποίηση των στοιχείων που προέκυψαν από τις 120.000 εκδηλώσεις ενδιαφέροντος, τις 38.000 τραπεζικές προεγκρίσεις και τις 14.114 τελικές συμβάσεις θεωρείται απαραίτητη προϋπόθεση για τον σχεδιασμό μιας πολιτικής που θα φτάνει σε ευρύτερο τμήμα των νοικοκυριών που αναζητούν πρώτη κατοικία.
