Ο επικεφαλής διαπραγματευτής του Ιράν, Μοχαμάντ Μπαγέρ Γαλιμπάφ, ανακοίνωσε σήμερα, 20 Σεπτεμβρίου, ότι η Τεχεράνη διαβίβασε επισήμως στις ΗΠΑ τους όρους της για το άνοιγμα του Στενού του Ορμούζ, της στρατηγικής θαλάσσιας οδού που έχει βρεθεί στο επίκεντρο του πολέμου ανάμεσα στις δύο χώρες. Ο Γαλιμπάφ, που είναι παράλληλα και πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου, τόνισε ότι δεν πρόκειται να υπάρξει καμία υποχώρηση πριν αναγνωριστούν τα δικαιώματα του ιρανικού έθνους. Η δήλωσή του έρχεται μετά τη σχεδόν πλήρη διακοπή της κυκλοφορίας στο στενό, από όπου πριν τον πόλεμο διερχόταν περίπου το ένα πέμπτο των παγκόσμιων εξαγωγών υδρογονανθράκων.
Οι όροι της Τεχεράνης για το Στενό του Ορμούζ
Σύμφωνα με τον Γαλιμπάφ, οι όροι του Ιράν διαβιβάστηκαν «ξεκάθαρα στην άλλη πλευρά μέσω διαπραγματευτών». Όπως μετέδωσε η κρατική τηλεόραση, ο Ιρανός αξιωματούχος προειδοποίησε ότι μέχρι να ικανοποιηθούν αυτές οι προϋποθέσεις, να αναγνωριστούν τα νόμιμα δικαιώματα του ιρανικού έθνους και να τηρηθούν οι αμερικανικές δεσμεύσεις, δεν θα υπάρξει περιθώριο για επιστροφή στην προηγούμενη κατάσταση των διαπραγματεύσεων ή για το άνοιγμα του Στενού του Ορμούζ. Η κυκλοφορία στη θαλάσσια αυτή οδό έχει σχεδόν διακοπεί μετά τα αμερικανοϊσραηλινά πλήγματα εναντίον της Ισλαμικής Δημοκρατίας, ενώ παράλληλα οι ΗΠΑ έχουν επιβάλει αποκλεισμό στα ιρανικά λιμάνια.
Μία ημέρα νωρίτερα, το Σάββατο 19 Σεπτεμβρίου, ο στρατηγός Μοχσέν Ρεζαΐ, γραμματέας του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας του Ιράν, είχε αποκαλύψει σε συνέντευξή του στο Al Jazeera ότι οι όροι της Τεχεράνης διαβιβάστηκαν στις ΗΠΑ μέσω του Κατάρ, το οποίο έχει αναλάβει διαμεσολαβητικό ρόλο στην κρίση. Ο Ρεζαΐ ανέφερε συγκεκριμένα τρεις προϋποθέσεις: τον τερματισμό του πολέμου σε όλα τα μέτωπα, με ιδιαίτερη αναφορά στις εχθροπραξίες στην Υεμένη, την άρση του ναυτικού αποκλεισμού που έχουν επιβάλει οι ΗΠΑ στα ιρανικά λιμάνια, καθώς και την αποδέσμευση των παγωμένων ιρανικών περιουσιακών στοιχείων. Μέσω της πλατφόρμας X, ο ίδιος αξιωματούχος έκανε λόγο για συνολικά επτά όρους που έχουν διαβιβαστεί στην αμερικανική κυβέρνηση, χωρίς ωστόσο να έχουν δημοσιοποιηθεί όλες οι προϋποθέσεις.
Διπλό μήνυμα Τεχεράνης: διπλωματία αλλά και ετοιμότητα για πόλεμο
Οι όροι που έθεσε το Ιράν συνδέονται άμεσα με το πρωτόκολλο του Ιουνίου, στο οποίο είχαν καταλήξει η Τεχεράνη και η Ουάσινγκτον και το οποίο επρόκειτο να ανοίξει τον δρόμο προς μια μόνιμη συμφωνία, προτού τελικά καταρρεύσει. Ο Ρεζαΐ ζήτησε από τις ΗΠΑ να τηρήσουν όλες τις δεσμεύσεις τους πριν προχωρήσουν σε περαιτέρω διαπραγματεύσεις, τονίζοντας παράλληλα ότι η Τεχεράνη παραμένει έτοιμη τόσο για διπλωματική διευθέτηση όσο και για έναν «αποφασιστικό πόλεμο», αν οι συνθήκες το απαιτήσουν. Στις ενδεχόμενες συνομιλίες αναμένεται να τεθεί και το μέλλον του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος, ζήτημα που παραμένει κομβικό για την επίλυση της ευρύτερης κρίσης.
Το σκηνικό περιπλέκεται περαιτέρω από ανακοίνωση της κεντρικής διοίκησης του ιρανικού στρατού, η οποία υποστήριξε ότι η Τεχεράνη ενημερώθηκε πως οι ΗΠΑ, με τη στήριξη ορισμένων χωρών της περιοχής, ετοιμάζονται να επαναλάβουν στρατιωτικές επιχειρήσεις εναντίον του Ιράν. Το στρατιωτικό επιτελείο «Χατάμ αλ-Ανμπιγιά» προειδοποίησε ότι οποιαδήποτε νέα αμερικανική επίθεση θα οδηγήσει σε ιρανικά αντίποινα χωρίς κανέναν περιορισμό ή ενδοιασμό κατά αμερικανικών βάσεων και συμφερόντων στη Μέση Ανατολή. Η ίδια ανακοίνωση σημείωσε ότι κάθε χώρα της περιοχής που θα υποστηρίξει ενδεχόμενη αμερικανική επίθεση θα θεωρηθεί συνεργός στη σύγκρουση.
Ο ρόλος του Κατάρ και του Πακιστάν στη διαμεσολάβηση
Στη διαμεσολαβητική προσπάθεια συμμετέχει ενεργά και το Πακιστάν. Το ιρανικό υπουργείο Εξωτερικών ανακοίνωσε ότι ο Πακιστανός υπουργός Εσωτερικών, Μοχσίν Νακβί, μεταβαίνει σήμερα στην Τεχεράνη για συνομιλίες με την ιρανική ηγεσία. Η επίσκεψη πραγματοποιείται καθώς εντείνονται οι προσπάθειες για την επανέναρξη των επαφών ανάμεσα στο Ιράν και τις ΗΠΑ και την αναζήτηση διπλωματικής διεξόδου από την κρίση που έχει προκαλέσει σοβαρές συνέπειες στο παγκόσμιο εμπόριο ενέργειας. Το Κατάρ, από την πλευρά του, συνεχίζει να λειτουργεί ως βασικός δίαυλος επικοινωνίας ανάμεσα στην Ουάσινγκτον και την Τεχεράνη, μεταφέροντας τους όρους και των δύο πλευρών.
