Η ιστορική συμφωνία για τη Γροιλανδία ανάμεσα στις ΗΠΑ, τη Δανία και το αρκτικό νησί αναμένεται να υπογραφεί την Τρίτη 22 Σεπτεμβρίου 2026, στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη. Στην τελετή θα βρίσκονται ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ, η πρωθυπουργός της Δανίας Μέττε Φρεντέρικσεν και ο πρωθυπουργός της Γροιλανδίας Γενς-Φρέντερικ Νίλσεν. Λίγο πριν τις υπογραφές, η Κοπεγχάγη έσπευσε να ξεκαθαρίσει πως η ασφάλεια της Αρκτικής θα παραμείνει υπό την επίβλεψη του ΝΑΤΟ και δεν θα ανατεθεί αποκλειστικά στην Ουάσινγκτον.
Διαβάστε επίσης: Ο Μητσοτάκης στις ΗΠΑ για επενδύσεις και τεχνητή νοημοσύνη
Τι προβλέπει η συμφωνία για τη Γροιλανδία
Οι ακριβείς όροι της συμφωνίας δεν έχουν γίνει ακόμη γνωστοί, ωστόσο ο Ντόναλντ Τραμπ έχει ήδη μιλήσει για «μόνιμο έλεγχο» των ΗΠΑ επί της ασφάλειας του νησιού. Σε ανάρτησή του στο Truth Social την Παρασκευή, ο Αμερικανός πρόεδρος υποστήριξε ότι το κείμενο δίνει στις ΗΠΑ μόνιμο έλεγχο επί της ασφάλειας και άλλων αναγκών στη Γροιλανδία, ενώ πρόσθεσε πως κανένας αντίπαλος της Ουάσινγκτον δεν θα μπορεί να διατηρεί βάση ή στρατιωτική παρουσία στο νησί χωρίς γραπτή έγκριση των ΗΠΑ. Η Δανία και η Γροιλανδία δεν έχουν σχολιάσει δημόσια αυτόν τον ισχυρισμό, επισημαίνουν όμως πως η συμφωνία θα είναι προς όφελος του νησιού και θα σέβεται την κυριαρχία του.
Η συμφωνία έρχεται έπειτα από μήνες πιέσεων εκ μέρους του Τραμπ, ο οποίος επανειλημμένα έχει δηλώσει ότι οι ΗΠΑ πρέπει να θέσουν υπό τον έλεγχό τους το ημιαυτόνομο έδαφος της Δανίας, χωρίς μάλιστα να αποκλείει τη χρήση στρατιωτικής ή οικονομικής ισχύος. Οι απειλές αυτές κορυφώθηκαν τον περασμένο Ιανουάριο, προκαλώντας διπλωματική κρίση στους κόλπους του ΝΑΤΟ και οδηγώντας τη Δανία και τη Γροιλανδία σε διαπραγματεύσεις με την Ουάσινγκτον, με στόχο την αποκλιμάκωση της έντασης. Δεν είναι ακόμη σαφές αν η νέα συμφωνία τροποποιεί την αμυντική συμφωνία του 1951, που αποτελεί τη νομική βάση για την παρουσία αμερικανικών δυνάμεων στη Γροιλανδία.
Οι αντιδράσεις Δανίας και ΝΑΤΟ
Ο δανός υπουργός Εξωτερικών Λαρς Λόκε Ράσμουσεν δήλωσε την Κυριακή στον δημόσιο τηλεοπτικό σταθμό TV2 ότι «η συμφωνία θα έχει μια μορφή όπου την ευθύνη για την ασφάλεια στην Αρκτική δεν θα έχουν μόνο η Δανία ή οι ΗΠΑ», προσθέτοντας πως σε μεγάλο βαθμό το ΝΑΤΟ θα είναι αυτό που θα μεριμνά για την περιοχή. Ο ίδιος ταξίδεψε κατά τη διάρκεια της νύχτας στη Νέα Υόρκη, ωστόσο αρνήθηκε να αποκαλύψει λεπτομέρειες για το περιεχόμενο του κειμένου, δηλώνοντας απλώς στο δανικό πρακτορείο ειδήσεων Ritzau ότι η Κοπεγχάγη «είναι ανοικτή να διασφαλίσει τα θεμιτά συμφέροντα ασφαλείας των ΗΠΑ».
Ένας εκπρόσωπος του ΝΑΤΟ δήλωσε το Σάββατο ότι η Συμμαχία καλωσορίζει τη συμφωνία, καθώς εκτιμά πως θα βοηθήσει στην ενίσχυση της ασφάλειας, της σταθερότητας και της συνεργασίας σε μια περιοχή ζωτικής σημασίας. Η Δανία έχει παραδεχθεί ότι επί δεκαετίες δεν επένδυε όσο θα έπρεπε στην άμυνα της Γροιλανδίας και έχει δεσμευτεί να επεκτείνει τη στρατιωτική της παρουσία στο νησί, μεταξύ άλλων με περισσότερα στρατεύματα του ΝΑΤΟ. Στη Γροιλανδία, η κυβέρνηση επιδίωξε να καθησυχάσει την κοινή γνώμη, με τον αντιπολιτευόμενο βουλευτή Έρικ Γένσεν να αναφέρει σε ανάρτησή του στο Facebook ότι διάβασε το σχέδιο της συμφωνίας και ένιωσε καθησυχασμένος, εκτιμώντας πως ο υπουργός Εξωτερικών του νησιού κάνει καλή δουλειά.
