Η Ευρωπαϊκή Ένωση αποφάσισε σήμερα, 22 Σεπτεμβρίου 2026, να διαγράψει δύο Ρώσους δισεκατομμυριούχους από τον κατάλογο των κυρώσεων κατά της Ρωσίας, παρά τις έντονες αντιδράσεις της Ουκρανίας. Ταυτόχρονα, οι Bρυξέλλες ανανέωσαν τις κυρώσεις που ισχύουν για 3.000 άτομα και οντότητες από τη Ρωσία, αυτή τη φορά για τρία ολόκληρα χρόνια αντί για έξι μήνες. Η απόφαση ήρθε ύστερα από μια ιδιαίτερα τεταμένη διαπραγμάτευση ανάμεσα στα κράτη-μέλη, με τη Λετονία να δίνει τελικά το πράσινο φως.
Ο συμβιβασμός για τις κυρώσεις κατά της Ρωσίας
Οι απεσταλμένοι της ΕΕ συμφώνησαν την Τρίτη σε συμβιβασμό, βάσει του οποίου οι ολιγάρχες Αλισέρ Ουσμάνοφ και Μιχαήλ Φρίντμαν αφαιρούνται από τη λίστα των κυρώσεων, σε αντάλλαγμα για την τριετή ανανέωση του συνολικού καθεστώτος κυρώσεων. Για την έγκριση απαιτείται ομοφωνία ανάμεσα σε όλα τα κράτη-μέλη της ΕΕ, κάτι που καθιστά κάθε τέτοια διαδικασία ιδιαίτερα ευαίσθητη. Στο παρελθόν οι κυρώσεις κατά της Ρωσίας ανανεώνονταν κάθε έξι μήνες, ωστόσο η νέα συμφωνία επεκτείνει το χρονικό διάστημα σε τρία χρόνια.
Η όλη διαδικασία ξεκίνησε νωρίτερα αυτόν τον μήνα, όταν η Γαλλία εξέπληξε τα υπόλοιπα μέλη της ΕΕ απαιτώντας τη διαγραφή του Ρώσο-Ουζμπέκου μεγιστάνα Αλισέρ Ουσμάνοφ από τον κατάλογο, επικαλούμενη ζητήματα εθνικής ασφάλειας. Ακολούθως, το Λουξεμβούργο ζήτησε την ίδια μεταχείριση για τον Μιχαήλ Φρίντμαν, ο οποίος έχει καταθέσει αγωγή ύψους 16 δισεκατομμυρίων δολαρίων εναντίον της χώρας. Η Λετονία ήταν το τελευταίο κράτος-μέλος που αντιτάχθηκε στη διαγραφή, γεγονός που καθυστέρησε σημαντικά την τελική συμφωνία.
Αντιδράσεις και πλαίσιο της απόφασης
Η απόφαση της ΕΕ προκάλεσε έντονες αντιδράσεις από την πλευρά της Ουκρανίας, η οποία βλέπει με ανησυχία κάθε χαλάρωση του καθεστώτος κυρώσεων κατά προσώπων συνδεδεμένων με τη Ρωσία. Παράλληλα, δύο διπλωμάτες ανέφεραν ότι η Λετονία τελικά συμφώνησε να απέχει από την ψηφοφορία προκειμένου να εγκριθεί ο συνολικός συμβιβασμός, μετά από σφοδρή αντιπαράθεση με τη Γαλλία σχετικά με την προσπάθεια αφαίρεσης του Ουσμάνοφ από τη λίστα. Η διαδικασία περιγράφηκε ως ασυνήθιστα τεταμένη, αντανακλώντας τις διαφορετικές προσεγγίσεις των κρατών-μελών απέναντι στο ζήτημα των κυρώσεων.
Το επιχείρημα της εθνικής ασφάλειας που πρόβαλε η Γαλλία για τον Ουσμάνοφ, σε συνδυασμό με τη νομική εκκρεμότητα του Φρίντμαν κατά του Λουξεμβούργου, ανέδειξαν τις πολύπλευρες πιέσεις που δέχονται ορισμένα κράτη-μέλη από επιχειρηματικά και νομικά συμφέροντα. Ο συμβιβασμός που τελικά επιτεύχθηκε επιτρέπει στην ΕΕ να διατηρήσει ενωμένο το μέτωπο απέναντι στη Ρωσία, διασφαλίζοντας τη συνέχεια του ευρύτερου καθεστώτος κυρώσεων για τα επόμενα τρία χρόνια, παρά τις επιμέρους διαφωνίες.
Τι προβλέπει η νέα συμφωνία
Με τη νέα συμφωνία, οι κυρώσεις που αφορούν τα 3.000 άτομα και οντότητες από τη Ρωσία παραμένουν σε ισχύ για τρία χρόνια, χωρίς να χρειάζεται πλέον η εξάμηνη επανεξέταση που ίσχυε μέχρι σήμερα. Η αφαίρεση των δύο ολιγαρχών από τη λίστα αποτελεί το τίμημα που δέχτηκαν να καταβάλουν ορισμένα κράτη-μέλη προκειμένου να διασφαλιστεί η ευρύτερη συνέχεια των κυρώσεων κατά της Ρωσίας.
