Η Εφορεία Αρχαιοτήτων Αχαΐας σε συνεργασία με το Τμήμα Ιστορίας-Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Πατρών, μέσω του Εργαστηρίου Πολιτισμικής Τεχνολογίας και Εκπαιδευτικής Καινοτομίας, διοργανώνουν επιστημονική και βιωματική ημερίδα αφιερωμένη στην πολιτιστική κληρονομιά. Η εκδήλωση εντάσσεται στο πλαίσιο του φετινού εορτασμού των Ευρωπαϊκών Ημερών Πολιτιστικής Κληρονομιάς 2026 και θα γίνει την Παρασκευή 25 Σεπτεμβρίου 2026, στις 09:30, στο Αμφιθέατρο του Αρχαιολογικού Μουσείου Πατρών. Κεντρικός άξονας της ημερίδας είναι το θέμα «Κληρονομιά σε Κίνδυνο: Αναβίωση, Ανθεκτικότητα, Αναστοχασμός», με στόχο να αναδειχθεί ο ρόλος των ψηφιακών τεχνολογιών στη διάσωση και προστασία των μνημείων.
Διαβάστε επίσης: Η κακοκαιρία χτύπησε Κέρκυρα και Πάτρα: Φωτιά και πλημμύρες
Ψηφιακή τεχνολογία και προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς
Η ημερίδα επιχειρεί να διερευνήσει τον καθοριστικό ρόλο που παίζουν σήμερα οι ψηφιακές τεχνολογίες σε μια εποχή που χαρακτηρίζεται από ραγδαίες εξελίξεις αλλά και από σοβαρές απειλές για τα μνημεία, όπως η κλιματική αλλαγή και διάφοροι ανθρωπογενείς κίνδυνοι. Η διοργάνωση δεν περιορίζεται σε θεωρητικές εισηγήσεις, αλλά έχει σχεδιαστεί ως ένα δυναμικό και βιωματικό γεγονός. Οι συμμετέχοντες θα έχουν την ευκαιρία να παρακολουθήσουν από κοντά μια ολοκληρωμένη αλυσίδα δράσης, η οποία ξεκινά από το Μνημείο και τον εντοπισμό του Κινδύνου, περνάει από την Τεκμηρίωση και τη Ψηφιακή Ανασύνθεση, και καταλήγει στη Δημόσια Εμπειρία και τη Δημόσια Αξία που προκύπτει για την κοινωνία.
Η πορεία αυτή ευθυγραμμίζεται πλήρως με τους τρεις βασικούς άξονες των φετινών Ευρωπαϊκών Ημερών Πολιτιστικής Κληρονομιάς. Ο πρώτος άξονας, η Αναβίωση, εστιάζει στην ψηφιακή ανασύσταση μνημείων που σώζονται σήμερα αποσπασματικά. Ο δεύτερος, η Ανθεκτικότητα, αφορά τη δημιουργία ψηφιακών αρχείων υψηλής πιστότητας που λειτουργούν ως ασπίδα προστασίας απέναντι στη φθορά, τις φυσικές καταστροφές και την κλιματική κρίση. Ο τρίτος άξονας, ο Αναστοχασμός, αξιοποιεί σύγχρονους τρόπους αφήγησης του παρελθόντος μέσα από την επαυξημένη και εικονική πραγματικότητα, τα εμβυθιστικά περιβάλλοντα και τις διαδραστικές εφαρμογές συμμετοχικής μάθησης.
Το πρόγραμμα και οι στόχοι της ημερίδας
Το πρόγραμμα της ημερίδας περιλαμβάνει εισηγήσεις, παρουσιάσεις ερευνητικών εφαρμογών, εργαστήριο επίδειξης ψηφιακής ανασύνθεσης μνημείων, καθώς και βιωματικές δράσεις με ψηφιακά μέσα. Μέσα από αυτή τη δομή, οι συμμετέχοντες θα εξοικειωθούν με τη φωτογραμμετρία και τις δυνατότητές της, την τρισδιάστατη αποτύπωση και τεκμηρίωση μνημείων, την εικονική πραγματικότητα (VR), αλλά και με νέες μεθόδους πολιτιστικής αφήγησης που απευθύνονται στο ευρύ κοινό. Στόχος των διοργανωτών είναι να αποδειχθεί στην πράξη πώς η ψηφιακή τεχνολογία μπορεί να μετατρέψει ένα ευάλωτο κομμάτι του παρελθόντος σε μια ζωντανή, προσβάσιμη και ασφαλή εμπειρία.
Παράλληλα, η Εφορεία Αρχαιοτήτων Αχαΐας και το Πανεπιστήμιο Πατρών υπογραμμίζουν ότι η τεχνολογία δεν λειτουργεί ως υποκατάστατο της υλικής υπόστασης των μνημείων, ούτε ως μέσο εντυπωσιασμού. Πρόκειται, όπως τονίζουν οι διοργανωτές, για έναν αρωγό και μοχλό ευαισθητοποίησης του κοινού απέναντι στους κινδύνους που απειλούν την πολιτιστική κληρονομιά. Η ημερίδα αναδεικνύει έτσι τη σημασία της στενής συνεργασίας μεταξύ των αρχαιολογικών υπηρεσιών και της πανεπιστημιακής έρευνας, μια συνεργασία που στην περίπτωση της Πάτρας συνδυάζει την επιστημονική τεκμηρίωση με τη σύγχρονη τεχνολογική καινοτομία. Η εκδήλωση απευθύνεται τόσο σε ειδικούς και φοιτητές όσο και στο ευρύτερο κοινό που ενδιαφέρεται να κατανοήσει πώς η επιστήμη και η τεχνολογία μπορούν να συμβάλουν στη διαφύλαξη της ιστορικής μνήμης για τις επόμενες γενιές.
