Η Σαουδική Αραβία προχώρησε στην επανεκκίνηση του στρατηγικού αγωγού Ανατολής-Δύσης, ανοίγοντας ξανά τον δρόμο για την επανάληψη των εξαγωγών αργού πετρελαίου από το λιμάνι της Γιανμπού στην Ερυθρά Θάλασσα. Η εξέλιξη, που μεταδόθηκε από το Reuters με βάση τρεις ενημερωμένες πηγές, σημειώθηκε την Τρίτη 22 Σεπτεμβρίου 2026 και προκάλεσε άμεση πτώση στις διεθνείς τιμές του πετρελαίου. Το Μπρεντ υποχώρησε κάτω από τα 100 δολάρια το βαρέλι, φτάνοντας ακόμη και στα 98 δολάρια σε κάποια στιγμή της συνεδρίασης. Πρόκειται για την πρώτη σημαντική κίνηση αποκατάστασης του εφοδιασμού μετά την αναστολή λειτουργίας του αγωγού πριν από εννέα ημέρες.
Η επανεκκίνηση του αγωγού Ανατολής-Δύσης και η πτώση των τιμών
Ο αγωγός Ανατολής-Δύσης ανήκει στην κρατική ενεργειακή εταιρεία Saudi Aramco και είχε τεθεί εκτός λειτουργίας στις 13 Σεπτεμβρίου έπειτα από επιθέσεις με μη επανδρωμένα εναέρια οχήματα (drones), γεγονός που ανάγκασε τη διακοπή των φορτώσεων αργού στο λιμάνι της Γιανμπού. Με την επανέναρξη λειτουργίας, ένα φορτίο έχει ήδη προγραμματιστεί να φορτωθεί στη Γιανμπού αργότερα την ίδια ημέρα, με τελικό προορισμό την Κίνα. Τα προθεσμιακά συμβόλαια του Μπρεντ κατέγραψαν πτώση μεγαλύτερη των 2 δολαρίων ανά βαρέλι, υποχωρώντας στο χαμηλότερο επίπεδο από τις 8 Σεπτεμβρίου. Παράλληλα, δύο εμπορικές πηγές ανέφεραν ότι οι traders προετοιμάζονται ήδη για τις νέες φορτώσεις, μετακινώντας δεξαμενόπλοια προς το αιγυπτιακό λιμάνι Πορτ Σάιντ στη Μεσόγειο για μεταφορές από πλοίο σε πλοίο, καθώς και προς τον σταθμό Σίντι Κερίρ.
Ο ρόλος του συγκεκριμένου αγωγού είναι καθοριστικός για τη σαουδαραβική εξαγωγική στρατηγική, καθώς συνδέει τα ανατολικά κοιτάσματα αργού της χώρας με τη δυτική ακτή, επιτρέποντας τη διοχέτευση φορτίων χωρίς να χρειάζεται διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ. Μετά τη διαταραχή στη ναυσιπλοΐα μέσω του Ορμούζ, ως συνέπεια του πολέμου που εξαπέλυσαν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ εναντίον του Ιράν, ο κορυφαίος εξαγωγέας του ΟΠΕΚ χρησιμοποιούσε τον αγωγό για να εκτρέψει περίπου 4 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα -ποσότητα που αντιστοιχεί στο 4% της παγκόσμιας προσφοράς– προς τη Γιανμπού.
Χαμηλοί ρυθμοί λειτουργίας και επιπτώσεις στην αγορά δεξαμενόπλοιων
Σύμφωνα με δύο πηγές, ο αγωγός λειτουργεί προς το παρόν με χαμηλό ρυθμό άντλησης μετά την επανεκκίνησή του. Η Saudi Aramco επιδιώκει να επαναφέρει την πλήρη δυναμικότητα στα 4 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως, χωρίς ωστόσο να έχει διευκρινιστεί πότε θα επιτευχθεί αυτός ο στόχος. Μία πηγή από τον τομέα της ασφάλειας επεσήμανε μάλιστα ότι η πλήρης αποκατάσταση της δυναμικότητας του αγωγού ενδέχεται να απαιτήσει αρκετές εβδομάδες. Η ίδια η Saudi Aramco δεν απάντησε άμεσα σε αίτημα για σχόλιο σχετικά με την εξέλιξη.
Η διακοπή λειτουργίας του αγωγού είχε προκαλέσει έμμεσα σοβαρές αναταράξεις στη ναυτιλιακή αγορά. Με τη δυτική έξοδο περιορισμένη, μεγαλύτερο μέρος των σαουδαραβικών εξαγωγών είχε μεταφερθεί προς τα τερματικά του Περσικού Κόλπου, αυξάνοντας τη ζήτηση για δεξαμενόπλοια σε μια περιοχή όπου η διαθέσιμη χωρητικότητα είχε ήδη περιοριστεί λόγω της κρίσης στο Ορμούζ. Παράλληλα αναπτύχθηκαν εναλλακτικές επιχειρήσεις μεταφοράς μέσω του Σοχάρ στο Ομάν. Η ένταση αυτή αποτυπώθηκε χαρακτηριστικά στις 20 Σεπτεμβρίου, όταν περίπου 14 εκατομμύρια βαρέλια σαουδαραβικού αργού φορτώθηκαν σε επτά πλοία τύπου VLCC μέσα σε μία μόνο ημέρα.
Τι αναμένεται να αλλάξει στην αγορά πετρελαίου
Η επιστροφή του αγωγού Ανατολής-Δύσης σε λειτουργία αναμένεται να αρχίσει σταδιακά να αντιστρέφει μέρος της αυξημένης ζήτησης για δεξαμενόπλοια που είχε δημιουργηθεί από τη διακοπή του. Όσο περισσότερα βαρέλια μεταφέρονται προς τη Γιανμπού, τόσο μικρότερη αναμένεται να γίνεται η ανάγκη διοχέτευσης πρόσθετων φορτίων μέσω του Περσικού Κόλπου. Ωστόσο, όπως σημειώνεται, δεν πρόκειται για άμεση αντιστροφή της κατάστασης, καθώς η πλήρης αποκατάσταση των ροών προϋποθέτει την αύξηση του ρυθμού άντλησης στα επίπεδα που ίσχυαν πριν από τις επιθέσεις με drones.
