Εκατοντάδες βουλευτές στο Νότιο Σουδάν θα λάβουν από ένα αυτοκίνητο, αφού υπερψήφισαν τον νέο εκλογικό νόμο που επιτρέπει στον πρόεδρο Σάλβα Κίιρ να συγκεντρώσει τις εξουσίες στο πρόσωπό του μέχρι να εκδοθούν τα αποτελέσματα των εκλογών του Δεκεμβρίου. Η δωρεά αυτοκινήτων σε βουλευτές προκάλεσε άμεσες αντιδράσεις σε μια χώρα που η Διεθνής Διαφάνεια κατατάσσει ως την πιο διεφθαρμένη στον κόσμο. Το νομοσχέδιο επικυρώθηκε τη Δευτέρα 21 Σεπτεμβρίου από τον ίδιο τον πρόεδρο. Η κίνηση έρχεται σε μια χώρα που βίωσε αιματηρό εμφύλιο πόλεμο με 400.000 νεκρούς μεταξύ 2013 και 2018.
Διαβάστε επίσης: Το Νότιο Σουδάν χαρίζει αυτοκίνητα στους βουλευτές
Το νομοσχέδιο και η δωρεά αυτοκινήτων σε βουλευτές
Ο νέος νόμος προβλέπει ότι οι αντιπρόεδροι της χώρας «απαλλάσσονται» από τα καθήκοντά τους, μια ρύθμιση που δίνει στον Σάλβα Κίιρ ενισχυμένο έλεγχο της εξουσίας έως την ολοκλήρωση της εκλογικής διαδικασίας. Την ίδια ημέρα, ο Όλιβερ Μόρι, εκπρόσωπος της Εθνοσυνέλευσης, ανακοίνωσε στους δημοσιογράφους ότι ο πρόεδρος έδωσε το πράσινο φως για την αγορά αυτοκινήτων για τους βουλευτές που στήριξαν τον νόμο. Σύμφωνα με την ανακοίνωση, οι πιο υψηλόβαθμοι βουλευτές θα παραλάβουν αυτοκίνητα τύπου V6 με ισχυρότερο κινητήρα, ενώ οι υπόλοιποι θα λάβουν πεντάθυρα σεντάν, υπό μορφή «δανείου». Ο πρόεδρος θα αποφασίσει αργότερα αν τα οχήματα θα θεωρηθούν μέρος των αποδοχών των βουλευτών ή αν αυτοί θα κληθούν να τα αποπληρώσουν. Η Εθνοσυνέλευση αριθμεί 650 μέλη, όλα διορισμένα απευθείας από τον Σάλβα Κίιρ, γεγονός που ενισχύει τις αμφιβολίες για την ανεξαρτησία της ψηφοφορίας. Παρόμοιο επεισόδιο είχε καταγραφεί και το 2018, όταν είχαν χορηγηθεί ατομικά δάνεια ύψους 40.000 δολαρίων σε βουλευτές για την αγορά αυτοκινήτων.
Αντιδράσεις για τη δωρεά αυτοκινήτων και το ζήτημα της διαφθοράς
Η απόφαση πυροδότησε έντονη κριτική από ανθρώπους της κοινωνίας των πολιτών. Ο Ουάνι Μάικλ, πρώην ηγέτης της νεολαίας του Νοτίου Σουδάν που βρίσκεται πλέον σε εξορία, χαρακτήρισε την κίνηση ως καθαρή διαφθορά, εξηγώντας ότι προηγήθηκε διαπραγμάτευση κατά την οποία ο πρόεδρος υποσχέθηκε αυτοκίνητα σε αντάλλαγμα για τις ψήφους υπέρ του νόμου. Σημείωσε παράλληλα ότι πολλοί βουλευτές παραμένουν «πολύ φτωχοί», με τα έσοδά τους να μην ξεπερνούν τα 50 δολάρια τον μήνα, όταν μάλιστα πληρώνονται κανονικά. Ο Έντμουντ Γιακάνι, γνωστή προσωπικότητα της κοινωνίας των πολιτών, μίλησε για «γελοία» απόφαση, τονίζοντας πως οι πολίτες της χώρας στερούνται βασικών υπηρεσιών και υποδομών. Οι αντιδράσεις ενισχύονται από στοιχεία της Επιτροπής Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του Νοτίου Σουδάν, η οποία τον Σεπτέμβριο του 2025 κατήγγειλε «αρπακτική» πολιτική ελίτ που έχει καταχραστεί δισεκατομμύρια δολάρια από τα πετρελαϊκά έσοδα της χώρας. Χαρακτηριστικό είναι ότι μόλις το 0,7% του κρατικού προϋπολογισμού διατέθηκε για την Υγεία την περίοδο 2023-24, ποσό ισοδύναμο με τα προσωπικά ιατρικά έξοδα του προέδρου Σάλβα Κίιρ.
Η διεθνής πίεση και το ιστορικό της σύγκρουσης
Η αμερικανική διπλωματία, μέσω ανάρτησης στην πλατφόρμα Χ την Κυριακή, ανέφερε ότι οι ΗΠΑ θα χρησιμοποιήσουν «όλα τα διαθέσιμα εργαλεία», συμπεριλαμβανομένων κυρώσεων, προκειμένου να τεθεί τέλος στην ατιμωρησία στο Νότιο Σουδάν. Η δήλωση αυτή αναδεικνύει τη διεθνή ανησυχία για την πολιτική κατάσταση στη χώρα, όπου οι δυνάμεις του Σάλβα Κίιρ είχαν πολεμήσει επί πέντε χρόνια εναντίον εκείνων του Ρικ Μάτσαρ, μεταξύ 2013 και 2018. Ο πόλεμος τερματίστηκε με ειρηνευτική συμφωνία, βάσει της οποίας ο πρώτος ανέλαβε την προεδρία και ο δεύτερος την αντιπροεδρία μιας κυβέρνησης εθνικής ενότητας. Η νέα ρύθμιση που απαλλάσσει τους αντιπροέδρους από τα καθήκοντά τους έρχεται να διαταράξει εκ νέου αυτή την εύθραυστη ισορροπία, ενώ η δωρεά αυτοκινήτων σε βουλευτές λειτουργεί, σύμφωνα με τους επικριτές, ως πρόσθετο σύμβολο της απόστασης ανάμεσα στην πολιτική ελίτ και τον πληθυσμό που εξακολουθεί να βιώνει τις συνέπειες της βίας και της φτώχειας.
