Το Ιράν έθεσε στο τραπέζι μια πρόταση για το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ εντός επτά ημερών, υπό τον όρο ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα χαλαρώσουν τη στρατιωτική πίεση και θα άρουν τον ναυτικό αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών. Η πληροφορία μεταδόθηκε από τα πρακτορεία Reuters και Kyodo News, τα οποία επικαλούνται δηλώσεις ανώτερου Ιρανού αξιωματούχου που μίλησε με τον όρο της ανωνυμίας. Η πρόταση έχει ήδη διαβιβαστεί στην Ουάσιγκτον μέσω διαμεσολαβητών, ενώ η ιρανική αντιπροσωπεία στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη διαθέτει πλήρη εξουσιοδότηση για την επανέναρξη διπλωματικών επαφών με τις ΗΠΑ. Η εξέλιξη έρχεται καθώς στην ίδια περιοχή σημειώθηκαν νέες επιθέσεις σε δεξαμενόπλοια, με τραυματισμούς μελών πληρώματος.
Η πρόταση της Τεχεράνης για τα Στενά του Ορμούζ
Σύμφωνα με τον Ιρανό αξιωματούχο που μίλησε στο Kyodo News, η πρόταση διαβιβάστηκε προς την αμερικανική πλευρά ήδη από τις 16 Σεπτεμβρίου και ζητά την επανέναρξη διαπραγματεύσεων με στόχο τον οριστικό τερματισμό των εχθροπραξιών μεταξύ των δύο χωρών. Η πρωτοβουλία, όπως τονίστηκε, έχει την έγκριση του ανώτατου ηγέτη του Ιράν Μοτζταμπά Χαμενεΐ και του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας της χώρας, γεγονός που δείχνει πως η πρόταση δεν αποτελεί μεμονωμένη κίνηση αλλά επίσημη θέση της ιρανικής ηγεσίας. Παράλληλα, το Ιράν ζητά από τις ΗΠΑ να ανακοινώσουν επίσημα ότι επιθυμούν την επίλυση της κρίσης μέσω της διπλωματίας και να συμφωνήσουν σε συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα. Ο αξιωματούχος διευκρίνισε πάντως ότι δεν έχει προγραμματιστεί συνάντηση μεταξύ του Ιρανού προέδρου Μασούντ Πεζεσκιάν και του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ στο περιθώριο των εργασιών του ΟΗΕ.
Η ένταση στην περιοχή παραμένει έντονη, καθώς την 21η Σεπτεμβρίου δεξαμενόπλοιο που εισερχόταν στα Στενά του Ορμούζ επλήγη από βλήμα αγνώστου ταυτότητας, όπως ανακοίνωσε η υπηρεσία UKMTO του Ηνωμένου Βασιλείου. Δύο μέλη του πληρώματος υπέστησαν ελαφρούς τραυματισμούς, ενώ το πλοίο συνέχισε την πορεία του με ίδια μέσα χωρίς αναφορά θαλάσσιας ρύπανσης. Πρόκειται για το δεξαμενόπλοιο LR Stephanie, χωρητικότητας 72.825 dwt, υπό σημαία της Νήσου του Μαν, το οποίο τελεί υπό τη διαχείριση της ελληνικής εταιρείας Universal Tankers. Μία ημέρα νωρίτερα, στις 20 Σεπτεμβρίου, το υγραεριοφόρο πλοίο Al Maryah, με σημαία Λιβερίας και διαχειρίστρια εταιρεία την ADNOC L&S, επλήγη από μη επανδρωμένο αεροσκάφος εκτός των Στενών του Ορμούζ, χωρίς να υποστεί σοβαρές ζημιές, αγκυροβολώντας τελικά με ασφάλεια στο Χορ Φακάν με όλα τα 19 μέλη του πληρώματος σώα.
Το πλαίσιο ασφαλείας και οι αντιδράσεις
Η ιρανική στρατιωτική διοίκηση είχε δηλώσει την Κυριακή ότι διαθέτει πληροφορίες σύμφωνα με τις οποίες οι ΗΠΑ προετοιμάζονται για επανέναρξη στρατιωτικών επιχειρήσεων με τη στήριξη περιφερειακών χωρών, προειδοποιώντας πως σε μια τέτοια περίπτωση η απάντηση της Τεχεράνης θα είναι «χωρίς περιορισμούς και χωρίς υπολογισμούς». Ωστόσο, οι αμερικανικές αρχές υποστηρίζουν ότι η κατάσταση στο στρατηγικό πέρασμα βελτιώνεται, καθώς αυξάνεται ο αριθμός των πλοίων που διασχίζουν με ασφάλεια τα Στενά του Ορμούζ παρά τα πρόσφατα περιστατικά. Η αντίφαση αυτή αναδεικνύει το εύθραυστο ισοζύγιο ανάμεσα στην κλιμάκωση και την αποκλιμάκωση στην περιοχή, με τη διπλωματική οδό να παραμένει ανοιχτή παρά τις σποραδικές επιθέσεις.
Τι ακολουθεί στη διπλωματική διαδικασία
Η Τεχεράνη σχεδιάζει να διαβουλευτεί με χώρες που λειτουργούν ως διαμεσολαβητές στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη, όπου οι λεπτομέρειες μιας πιθανής συμφωνίας για τον τερματισμό της έντασης θα μπορούσαν να συζητηθούν. Το Ιράν αναμένει από την Ουάσιγκτον σαφείς ενδείξεις ότι είναι έτοιμη να επιστρέψει στις διαπραγματεύσεις, καθώς και συγκεκριμένα βήματα για τον τερματισμό του ναυτικού αποκλεισμού και τη διακοπή των στρατιωτικών επιχειρήσεων γύρω από τα Στενά του Ορμούζ. Εφόσον ληφθούν τέτοια μέτρα, η ιρανική πλευρά εμφανίζεται έτοιμη να επαναλειτουργήσει τη θαλάσσια αρτηρία εντός επτά ημερών, ανοίγοντας ενδεχομένως έναν δρόμο αποκλιμάκωσης μετά από μια περίοδο αυξημένης έντασης στην περιοχή του Κόλπου.
