Δύο φορολογικά κίνητρα για τις ηλεκτρονικές πληρωμές που θεσπίστηκαν το 2022 βρίσκονται στο τραπέζι του οικονομικού επιτελείου, καθώς η ισχύς τους λήγει στο τέλος του τρέχοντος έτους. Οι εκπτώσεις ηλεκτρονικών πληρωμών αφορούν αφενός αμοιβές σε είκοσι κατηγορίες επαγγελματιών όπως δικηγόρους, υδραυλικούς, ηλεκτρολόγους, κομμωτήρια και ταξί, και αφετέρου ιατρικές, οδοντιατρικές και κτηνιατρικές δαπάνες. Το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών καλείται να αποφασίσει εάν τα δύο μέτρα θα παραταθούν όπως έχουν, θα τροποποιηθούν ή θα καταργηθούν, με βασικό κριτήριο την πραγματική τους απόδοση στη μάχη κατά της φοροδιαφυγής.
Τι προβλέπουν τα δύο φορομπόνους
Το πρώτο μέτρο εφαρμόζεται από το 2022 και ισχύει έως και τα εισοδήματα του 2026. Προβλέπει ότι το 30% των δαπανών που πραγματοποιούνται με ηλεκτρονικά μέσα πληρωμής για αμοιβές σε είκοσι κατηγορίες επαγγελμάτων αφαιρείται από το φορολογητέο εισόδημα, με ανώτατο όριο τα 5.000 ευρώ ετησίως. Για παράδειγμα, ηλεκτρονικές πληρωμές 5.000 ευρώ επιτρέπουν έκπτωση 1.500 ευρώ από το φορολογητέο εισόδημα, ενώ σε δαπάνες 10.000 ευρώ η μείωση ανεβαίνει στα 3.000 ευρώ. Στη λίστα των επιλέξιμων υπηρεσιών περιλαμβάνονται κτηνιατρικές εργασίες, υδραυλικοί, ψυκτικοί, συντηρητές θέρμανσης, ηλεκτρολόγοι, εργασίες μόνωσης, τοιχοποιίας και σοβατίσματος, ξυλουργικές εργασίες, εργασίες στέγης και σκυροδέματος, ταξί, κομμωτήρια, κουρεία, υπηρεσίες ομορφιάς, κηδειών, μασάζ, καθαρισμού, φωτογραφικές υπηρεσίες, σχολές χορού, γυμναστήρια, νομικές υπηρεσίες και υπηρεσίες φροντίδας παιδιών.
Το δεύτερο μέτρο λειτουργεί διαφορετικά, καθώς δεν αφαιρεί ποσό από το φορολογητέο εισόδημα αλλά ενισχύει τον τρόπο με τον οποίο υπολογίζονται συγκεκριμένες δαπάνες υγείας. Οι ηλεκτρονικές πληρωμές για ιατρικές, οδοντιατρικές και κτηνιατρικές υπηρεσίες υπολογίζονται στο διπλάσιο για την κάλυψη του απαιτούμενου ορίου ηλεκτρονικών συναλλαγών, το οποίο αντιστοιχεί στο 30% του ετήσιου πραγματικού εισοδήματος του φορολογουμένου. Έτσι, μια ηλεκτρονική πληρωμή 600 ευρώ για ιατρικές υπηρεσίες προσμετράται ως δαπάνη 1.200 ευρώ για την κάλυψη του ορίου των ηλεκτρονικών αποδείξεων. Και τα δύο κίνητρα σχεδιάστηκαν με στόχο να δοθεί ισχυρό οικονομικό κίνητρο σε καταναλωτές και επαγγελματίες, ώστε να προτιμούν την κάρτα ή άλλο ηλεκτρονικό μέσο αντί των μετρητών σε κλάδους όπου ο κίνδυνος απόκρυψης εισοδήματος θεωρείται αυξημένος.
Οι συστάσεις της Τράπεζας της Ελλάδος
Υπέρ της διατήρησης, ακόμη και της διεύρυνσης, των φορολογικών κινήτρων για τις ηλεκτρονικές συναλλαγές έχει ταχθεί η Τράπεζα της Ελλάδος. Στην Έκθεση για τη Νομισματική Πολιτική 2026, η κεντρική τράπεζα επισημαίνει ότι έχει καταγραφεί σημαντική πρόοδος τα τελευταία χρόνια, με τη διεύρυνση της χρήσης καρτών, την επέκταση των τερματικών POS και τη διασύνδεσή τους με τις ταμειακές μηχανές και τα ηλεκτρονικά συστήματα της ΑΑΔΕ. Παρά την πρόοδο αυτή, η Τράπεζα της Ελλάδος εντοπίζει ακόμη μεγάλα περιθώρια βελτίωσης, κυρίως σε κλάδους όπου κυριαρχούν οι συναλλαγές με μετρητά, όπως δραστηριότητες ελεύθερων επαγγελματιών και αυτοαπασχολουμένων.
Τι ακολουθεί
Το οικονομικό επιτελείο θα αξιολογήσει τα στοιχεία που έχουν καταγραφεί από το 2022 μέχρι σήμερα για τις ηλεκτρονικές πληρωμές στους συγκεκριμένους κλάδους, καθώς και την πορεία του κενού ΦΠΑ, το οποίο έχει περιοριστεί και συγκλίνει πλέον με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Με βάση αυτή την αξιολόγηση θα κριθεί εάν τα δύο μέτρα εξακολουθούν να προσφέρουν πραγματικό κίνητρο στους πολίτες ή εάν χρειάζονται αναπροσαρμογή. Η απόφαση αναμένεται να ληφθεί πριν από τη λήξη της ισχύος των δύο κινήτρων στο τέλος Δεκεμβρίου, ώστε να υπάρξει σαφήνεια για επαγγελματίες και φορολογούμενους από την αρχή του νέου έτους. Μέχρι τότε, όσοι εργάζονται στους παραπάνω κλάδους καλό είναι να συνεχίσουν να διατηρούν τα ηλεκτρονικά τους παραστατικά, καθώς από αυτά θα εξαρτηθεί το τελικό φορολογικό όφελος που θα καταγραφεί στη δήλωση εισοδήματος.
