Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ εξετάζει σοβαρά μια απαγόρευση εξαγωγών ντίζελ, με στόχο να συγκρατήσει τις τιμές καυσίμων στην εγχώρια αγορά. Η ιδέα τέθηκε στο τραπέζι λίγους μήνες πριν τις ενδιάμεσες εκλογές, σε μια περίοδο που οι δημοσκοπήσεις δείχνουν δυσαρέσκεια των ψηφοφόρων για την οικονομική πολιτική της κυβέρνησης. Το σχέδιο, ωστόσο, προκαλεί έντονες αντιδράσεις ακόμα και μέσα στο ίδιο το Ρεπουμπλικανικό κόμμα, με κάποιους αξιωματούχους να προειδοποιούν για αντίστροφα αποτελέσματα.
Διαβάστε επίσης: Ο Τραμπ διαψεύδει πρόταση για αγορά όπλων στην Κίνα
Τι εξετάζει η κυβέρνηση Τραμπ
Οι αρμόδιοι στην κυβέρνηση εξετάζουν το ενδεχόμενο ενός προσωρινού περιορισμού των εξαγωγών ντίζελ, διάρκειας 90 ημερών. Μέχρι σήμερα δεν έχουν διευκρινιστεί οι νομικές και λειτουργικές λεπτομέρειες μιας τέτοιας απόφασης, κάτι που αφήνει αρκετά ερωτηματικά ανοιχτά τόσο για τη βιομηχανία όσο και για τους καταναλωτές. Η πρόταση έρχεται ως απάντηση στην απότομη άνοδο των τιμών του ντίζελ στις ΗΠΑ, η οποία συνδέεται με προβλήματα εφοδιασμού από τη Μέση Ανατολή μέσω των Στενών του Ορμούζ, αλλά και με τις ουκρανικές επιθέσεις σε ρωσικά διυλιστήρια, ακόμα και σε περιοχές βαθιά μέσα στη ρωσική ενδοχώρα, μακριά από τη γραμμή του μετώπου.
Σύμφωνα με στοιχεία που κυκλοφόρησαν, οι ΗΠΑ καταναλώνουν φέτος 4,1 εκατομμύρια βαρέλια ντίζελ την ημέρα, ενώ εξάγουν 1,5 εκατομμύριο βαρέλια ημερησίως. Η λογική πίσω από την απαγόρευση εξαγωγών ντίζελ είναι ότι, περιορίζοντας τις ποσότητες που φεύγουν προς το εξωτερικό, θα μείνει μεγαλύτερο απόθεμα στην εγχώρια αγορά και οι τιμές θα αποκλιμακωθούν προς όφελος των Αμερικανών καταναλωτών. Το κλίμα ακρίβειας είναι έντονο, καθώς η τιμή της βενζίνης έχει ξεπεράσει τα 6,5 δολάρια το γαλόνι, έναντι μόλις 3,2 δολαρίων τον Σεπτέμβριο του 2025.
Αντιδράσεις και προβληματισμοί
Το σχέδιο δεν βρίσκει σύμφωνους όλους στο στρατόπεδο του Λευκού Οίκου. Ανάμεσα σε όσους εκφράζουν επιφυλάξεις είναι και ο υπουργός Ενέργειας, Κρις Ράιτ, που ανήκει στην ίδια την κυβέρνηση Τραμπ. Οι επικριτές του μέτρου προειδοποιούν ότι μια πολιτική η οποία φαίνεται ελκυστική στα χαρτιά, μπορεί τελικά να αποδειχθεί αντιπαραγωγική και να γυρίσει σαν «μπούμερανγκ» εναντίον της ίδιας της κυβέρνησης.
Σε ανάλυσή της, η τράπεζα Societe Generale επισημαίνει ότι η δομή του αμερικανικού συστήματος διύλισης σημαίνει πως ένας περιορισμός στις εξαγωγές δεν θα οδηγήσει αυτόματα σε περισσότερα διαθέσιμα βαρέλια για τους καταναλωτές. Τα διυλιστήρια στις ακτές των ΗΠΑ λειτουργούν με συγκεκριμένες τεχνικές και εμπορικές ροές, οι οποίες δεν αλλάζουν εύκολα με μια διοικητική απόφαση. Παράλληλα, η πολιτική πίεση που δέχεται ο Τραμπ είναι ιδιαίτερα αυξημένη, καθώς έρευνα των Ipsos/Reuters στις 21 Σεπτεμβρίου κατέγραψε τη διαφωνία σημαντικού μέρους των ψηφοφόρων τόσο με τις επιλογές εξωτερικής πολιτικής όσο και με τη διαχείριση της οικονομίας από τον πρόεδρο.
Οι επερχόμενες ενδιάμεσες εκλογές αποτελούν μεγάλη πρόκληση για τον Τραμπ και τους Ρεπουμπλικανούς, οι οποίοι καλούνται να αντιμετωπίσουν αρνητικές δημοσκοπήσεις σε ένα κλίμα ακρίβειας που τροφοδοτείται κυρίως από την άνοδο των τιμών καυσίμων. Σε αρκετές πολιτείες, οι υποψήφιοι του κόμματος παρακολουθούν με ανησυχία την εξέλιξη, γνωρίζοντας ότι το κόστος ζωής θα βαρύνει στην ετυμηγορία της κάλπης.
Τι μπορεί να ακολουθήσει
Προς το παρόν, το σχέδιο για την απαγόρευση εξαγωγών ντίζελ παραμένει σε φάση εξέτασης, με τον προσωρινό περιορισμό των 90 ημερών να αποτελεί το πιο συζητημένο σενάριο. Η κυβέρνηση Τραμπ θα πρέπει να σταθμίσει το πολιτικό όφελος από μια πιθανή μείωση των τιμών με τον κίνδυνο αναταράξεων στην αγορά ενέργειας, ενώ οι εσωτερικές αντιδράσεις, όπως αυτή του υπουργού Ενέργειας, δείχνουν ότι η τελική απόφαση δεν θα ληφθεί εύκολα.
