Το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης προχωρά στη δημιουργία του Ενιαίου Κόμβου Ακινήτων (ΕΚΑ), μιας νέας ψηφιακής πλατφόρμας που θα συγκεντρώνει σε ένα σημείο όλα τα στοιχεία της ακίνητης περιουσίας στην Ελλάδα. Το έργο έρχεται να βάλει τάξη στις πληροφορίες που σήμερα είναι διασκορπισμένες σε δεκάδες διαφορετικά μητρώα και υπηρεσίες του Δημοσίου. Το υπουργείο έχει ήδη απευθύνει πρόσκληση σε φορείς της αγοράς για την υποβολή προτάσεων ανάληψης του έργου, με προθεσμία που εκπνέει στις 30 Νοεμβρίου 2026. Ο συνολικός προϋπολογισμός του Ενιαίου Κόμβου Ακινήτων ανέρχεται σε 3,72 εκατομμύρια ευρώ, με χρηματοδότηση από κοινοτικά προγράμματα.
Τι θα συγκεντρώνει ο Ενιαίος Κόμβος Ακινήτων
Ο νέος κόμβος σχεδιάζεται ως η κεντρική «δεξαμενή» δεδομένων για κτίρια, οικόπεδα και λοιπά ακίνητα, αντλώντας πληροφορίες από διαφορετικά μητρώα και συστήματα του Δημοσίου. Από το Μητρώο Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (ΜΙΔΑ) της ΑΑΔΕ θα λαμβάνει φορολογικά στοιχεία, δεδομένα μισθώσεων, χρήση του ακινήτου και εισοδήματα. Από το Ελληνικό Κτηματολόγιο θα αντλούνται νομικά και γεωμετρικά δεδομένα, ο ΚΑΕΚ κάθε ιδιοκτησίας και τα όρια των οικοπέδων, ενώ οι πολεοδομικές υπηρεσίες θα τροφοδοτούν το σύστημα με άδειες, όρους δόμησης και στοιχεία της Ταυτότητας Κτιρίου. Το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας θα συμβάλλει με δασικούς χάρτες και Πιστοποιητικά Ενεργειακής Απόδοσης, ενώ ο ΔΕΔΔΗΕ και οι δήμοι θα προσφέρουν στοιχεία ηλεκτροδότησης και τετραγωνικά μέτρα που χρησιμοποιούνται για την επιβολή δημοτικών τελών.
Στην πρόσκληση του υπουργείου αναφέρεται χαρακτηριστικά ότι το αντικείμενο του έργου αφορά στον σχεδιασμό, την υλοποίηση και την υποστήριξη της παραγωγικής λειτουργίας του Ενιαίου Κόμβου Ακινήτων, με στόχο τη δημιουργία ενός ολοκληρωμένου πληροφοριακού συστήματος που θα συγκεντρώνει ψηφιακή πληροφορία από φορείς του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα. Ο Ενιαίος Κόμβος Ακινήτων δεν ταυτίζεται με το ΜΙΔΑ, αλλά λειτουργεί συμπληρωματικά προς αυτό. Το ΜΙΔΑ επικεντρώνεται κυρίως στη φορολογική απεικόνιση των ακινήτων και στη διασύνδεση των στοιχείων του Ε9 με το Κτηματολόγιο μέσω των κωδικών ΑΤΑΚ και ΚΑΕΚ, ενώ ο νέος κόμβος σχεδιάζεται ώστε να συγκεντρώνει ένα ευρύτερο σύνολο πληροφοριών για κάθε ακίνητο, από τα πολεοδομικά έως τα ενεργειακά δεδομένα.
Στόχοι και ιστορικό του έργου
Με τη λειτουργία του Ενιαίου Κόμβου Ακινήτων, οι δημόσιες υπηρεσίες, οι ιδιώτες και οι επαγγελματίες θα μπορούν να αντλούν την απαιτούμενη πληροφορία χωρίς ο πολίτης να χρειάζεται να μεταφέρει έγγραφα και πιστοποιητικά από μία υπηρεσία σε άλλη. Το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης επιδιώκει έτσι την ενίσχυση της διαφάνειας και της αξιοπιστίας στην αγορά ακινήτων, τη διευκόλυνση των συναλλαγών και τη στήριξη της επιχειρηματικότητας και της καινοτομίας μέσω ανοιχτών δεδομένων και εργαλείων ανάλυσης. Παράλληλα, η διαλειτουργικότητα ανάμεσα σε δημόσιους και ιδιωτικούς φορείς αναμένεται να συμβάλει στη μείωση της γραφειοκρατίας και στην ταχύτερη λήψη αποφάσεων.
Το έργο δεν ξεκινά από το μηδέν. Είχε ενταχθεί αρχικά στις αρχές του 2025 στο Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας με την ονομασία «Ενιαίο Μητρώο Ακινήτων», με στόχο τη δημιουργία της κεντρικής υποδομής διασύνδεσης των διαφορετικών βάσεων δεδομένων. Το αρχικό χρονοδιάγραμμα, που προέβλεπε την ενεργοποίηση επιμέρους φάσεων εντός του 2026, δεν τηρήθηκε. Βασικό εμπόδιο αποτέλεσαν τα τεχνικά προβλήματα και οι αποκλίσεις στα δεδομένα που τηρούν διαφορετικές υπηρεσίες, καθώς η αυτόματη διασύνδεση συστημάτων με εντελώς διαφορετική αρχιτεκτονική, όπως το Κτηματολόγιο, η ΑΑΔΕ, οι πολεοδομίες και ο ΔΕΔΔΗΕ, αποδείχθηκε ιδιαίτερα σύνθετη διαδικασία. Οι αποκλίσεις στα τετραγωνικά μέτρα και στα ιδιοκτησιακά στοιχεία μεταξύ του Ε9 και του Κτηματολογίου δυσκόλεψαν την ομαλή ροή των δεδομένων.
Τι ακολουθεί για τον Ενιαίο Κόμβο Ακινήτων
Καθώς το Ταμείο Ανάκαμψης πλησιάζει προς το τελικό του ορόσημο, με τις προθεσμίες των αιτημάτων πληρωμής να πιέζουν, πολλά σύνθετα έργα ψηφιοποίησης χρειάστηκε να επανασχεδιαστούν, να χωριστούν σε υπο-έργα ή να επαναπροκηρυχθούν, ώστε να διασφαλιστεί η ορθή απορρόφηση των κονδυλίων. Για αυτόν τον λόγο, το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης προχωρά πλέον στις απαραίτητες διαγωνιστικές διαδικασίες, απευθύνοντας πρόσκληση σε φορείς της αγοράς για την ανάληψη του έργου. Η προθεσμία υποβολής προτάσεων λήγει στις 30 Νοεμβρίου 2026, ενώ οι 3,72 εκατομμύρια ευρώ του προϋπολογισμού θα καλυφθούν από κοινοτικά προγράμματα, όπως το ΕΣΠΑ. Η ολοκλήρωση του Ενιαίου Κόμβου Ακινήτων αναμένεται να αποτελέσει σημαντικό βήμα για την απλούστευση της γραφειοκρατίας που σχετίζεται με την ακίνητη περιουσία στην Ελλάδα.
