Σε παρατεταμένη πολιτική αβεβαιότητα εισέρχεται η Σουηδία, καθώς η Μαγκνταλένα Άντερσον επέστρεψε τη διερευνητική εντολή που είχε λάβει μετά τις εκλογές της 13ης Σεπτεμβρίου. Η επικεφαλής των Σοσιαλδημοκρατών ανακοίνωσε τη Δευτέρα (28/9) ότι δεν διαθέτει τις απαραίτητες κοινοβουλευτικές συμμαχίες για να αναλάβει τη διακυβέρνηση της χώρας. Η εξέλιξη αυτή ρίχνει νέες σκιές στη διαδικασία σχηματισμού κυβέρνησης, παρά την οριακή εκλογική επικράτηση του κεντροαριστερού μπλοκ.
Η αποτυχία σχηματισμού κυβέρνησης και η οριακή νίκη της κεντροαριστεράς
Η Άντερσον είχε αναλάβει να διερευνήσει τις δυνατότητες συνεργασίας μετά την επικράτηση του κεντροαριστερού μπλοκ, το οποίο εξασφάλισε 176 από τις 349 έδρες του σουηδικού κοινοβουλίου, έναντι 173 εδρών της αντίπαλης παράταξης της κεντροδεξιάς. Οι διαβουλεύσεις της, ωστόσο, δεν οδήγησαν σε συμφωνία που θα της επέτρεπε να προχωρήσει στο επόμενο στάδιο σχηματισμού κυβέρνησης. «Μπορώ να καταλήξω στο συμπέρασμα ότι αυτή τη στιγμή δεν υπάρχει καμία πιθανότητα να σχηματίσω κυβέρνηση», δήλωσε η ίδια σε συνέντευξη Τύπου.
Το αποτέλεσμα των εκλογών της 13ης Σεπτεμβρίου αποδόθηκε κυρίως στη μείωση της υποστήριξης προς το ακροδεξιό κόμμα των Σουηδών Δημοκρατών, σε μια περίοδο κατά την οποία ακροδεξιά κόμματα ενισχύονται σε αρκετές άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Η ψηφοφορία θεωρήθηκε ευρέως δημοψήφισμα για την πρόθεση του απερχόμενου πρωθυπουργού Ούλφ Κρίστερσον, αρχηγού των Μετριοπαθών, να εντάξει τους Σουηδούς Δημοκράτες σε κυβερνητικό συνασπισμό. Το κόμμα του Κρίστερσον αναδείχθηκε δεύτερη πολιτική δύναμη της χώρας, πίσω από τους Σοσιαλδημοκράτες, με το μπλοκ της δεξιάς να μένει τελικά μόλις τρεις έδρες πίσω από την κεντροαριστερά.
Καθοριστικό ρόλο στην απόφαση της Άντερσον να εγκαταλείψει την προσπάθεια έπαιξε η στάση του Κόμματος της Αριστεράς. Παρότι οι ψήφοι του συγκεκριμένου κόμματος είναι απαραίτητοι για τη διαμόρφωση πλειοψηφίας από την κεντροαριστερά, η Αριστερά επέλεξε να στηρίξει για την προεδρία του κοινοβουλίου τον Αντρέας Νόρλεν, ο οποίος προέρχεται από τους Μετριοπαθείς. Η επιλογή αυτή ερμηνεύτηκε από την Άντερσον ως ένδειξη ότι δεν υπήρχε πλέον το αναγκαίο έδαφος για να συνεχίσει τις συνομιλίες σχηματισμού κυβέρνησης.
Η επόμενη κίνηση περνά στον Νόρλεν και η σκιά της εκλογικής απάτης
Μετά την αποχώρηση της Άντερσον από τη διαδικασία, το βάρος περνά πλέον στον πρόεδρο του σουηδικού κοινοβουλίου Αντρέας Νόρλεν. Ο ίδιος δήλωσε σε δημοσιογράφους ότι θα πραγματοποιήσει ξεχωριστές συναντήσεις με τους αρχηγούς όλων των κοινοβουλευτικών κομμάτων την Τετάρτη, προτού ανακοινώσει σε ποιον θα αναθέσει την επόμενη διερευνητική εντολή για τον σχηματισμό κυβερνητικής πλειοψηφίας. Ένα από τα πρόσωπα που ενδέχεται να λάβουν τη νέα εντολή είναι ο απερχόμενος πρωθυπουργός Ούλφ Κρίστερσον.
Η εξέλιξη δεν σημαίνει απαραίτητα ότι η αρχηγός των Σοσιαλδημοκρατών έχει αποκλειστεί οριστικά. Εφόσον η αντίπαλη πλευρά της κεντροδεξιάς δεν κατορθώσει και εκείνη να συγκεντρώσει την απαιτούμενη κοινοβουλευτική στήριξη, είναι πιθανό η Άντερσον να λάβει εκ νέου την ευκαιρία να επιχειρήσει να σχηματίσει κυβέρνηση. Ο πρόεδρος της Βουλής έχει τη δυνατότητα να παραχωρήσει έως και τέσσερις διερευνητικές εντολές σε υποψηφίους πριν η χώρα οδηγηθεί εκ νέου στις κάλπες.
Στη διαδικασία σχηματισμού κυβέρνησης έχουν προστεθεί και πρόσθετες ανησυχίες, καθώς η αστυνομία ανακοίνωσε ότι ξεκίνησε προκαταρκτικές έρευνες για πέντε καταγγελίες εκλογικής απάτης σε περιοχή της Στοκχόλμης. Υπενθυμίζεται ότι το 2018 ο τότε Σοσιαλδημοκράτης πρωθυπουργός Στέφαν Λεβέν είχε χρειαστεί 134 ημέρες προκειμένου να καταφέρει να σχηματίσει κυβέρνηση, γεγονός που δείχνει πόσο παρατεταμένες μπορούν να γίνουν αντίστοιχες διαδικασίες στη σουηδική πολιτική σκηνή.
