Μια υπόθεση πρωτοφανούς απάτης απασχολεί τη δικαιοσύνη της Νιγηρίας, όπου ένας πολίτης κατάφερε να στήσει μια ολόκληρη ψεύτικη κρατική υπηρεσία, να αναλάβει ο ίδιος την ηγεσία της και να εξασφαλίσει χρηματοδότηση απευθείας από τον κρατικό προϋπολογισμό. Ο Αντενίγι Αντεγέμι διώκεται πλέον για απάτη και πλαστοπροσωπία, σε μια υπόθεση που έφερε στο φως σοβαρά κενά στους ελέγχους των δημόσιων θεσμών της χώρας. Η δίκη του ξεκίνησε στην Αμπούτζα, όπου ο κατηγορούμενος εμφανίστηκε χαμογελαστός μπροστά στους δικαστές.
Τι έγινε
Σύμφωνα με τους εισαγγελείς, ο Αντεγέμι εμφανιζόταν από το 2024 ως γενικός διευθυντής του Προεδρικού Συμβουλίου Προώθησης Ξένων Επενδύσεων, γνωστού με το ακρωνύμιο PFIPC. Πρόβλημα είναι ότι η υπηρεσία αυτή δεν έχει ιδρυθεί ποτέ επίσημα, όπως διαβεβαίωσε η προεδρία, ούτε φυσικά έχει οριστεί κάποιος επικεφαλής της. Παρ’ όλα αυτά, το «Συμβούλιο» του Αντεγέμι κατάφερε να αποκτήσει χώρο γραφείων εντός της ομοσπονδιακής Γραμματείας, να εξασφαλίσει περίπου 1 εκατομμύριο δολάρια από τον κρατικό προϋπολογισμό μέσα στη χρονιά και να επιχειρήσει να ανοίξει λογαριασμούς στην Κεντρική Τράπεζα της Νιγηρίας.
Το πιο εντυπωσιακό στοιχείο της υπόθεσης είναι ότι πολλές κυβερνητικές υπηρεσίες παρέλαβαν και επεξεργάστηκαν κανονικά τα αιτήματα της ανύπαρκτης υπηρεσίας, πιστεύοντας ότι επρόκειτο για νόμιμο θεσμό. Ο Αντεγέμι φέρεται μάλιστα να δέχτηκε και ξένες αντιπροσωπείες στο όνομα του «Συμβουλίου» του, εδραιώνοντας ακόμη περισσότερο την εικόνα μιας κανονικής κρατικής δομής. Οι εισαγγελείς υποστηρίζουν επίσης ότι πλαστογράφησε την επιστολή διορισμού του, η οποία υποτίθεται ότι προερχόταν από τον πρόεδρο Μπόλα Τινούμπου και έφερε την υπογραφή του προσωπάρχη του, Φέμι Γκμπατζαμπιαμίλα.
Ο Αντεγέμι συνελήφθη στην πολιτεία Οσούν, αφού δικαστής είχε εκδώσει ένταλμα σύλληψης εναντίον του επειδή δεν είχε εμφανιστεί σε δικαστήριο για άλλες υποθέσεις, συνολικά πέντε φορές. Στο δικαστήριο της Αμπούτζα εμφανίστηκε ντυμένος με λευκό καφτάνι και καπέλο του μπέιζμπολ, συνομιλώντας άνετα με τους δικηγόρους του, ενώ αντιμετωπίζει κατηγορίες για οκτώ αδικήματα συνολικά.
Αντιδράσεις και πλαίσιο
Ο ίδιος ο Αντεγέμι δήλωσε αθώος για όλες τις κατηγορίες που τον βαραίνουν. Επιμένει ότι το PFIPC είναι ένας απολύτως «νόμιμος» οργανισμός και υποστηρίζει ότι ο ίδιος προσωπικά προσέγγισε στελέχη που ασχολούνται με τον κρατικό προϋπολογισμό, προκειμένου να διασφαλίσει ότι το «Συμβούλιό» του θα συμπεριληφθεί στις σχετικές κατανομές κεφαλαίων. Το δικαστήριο, ωστόσο, αποφάσισε την προφυλάκισή του μέχρι την επόμενη προγραμματισμένη δικάσιμο.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι οι εισαγγελικές αρχές δεν έχουν κατηγορήσει κανέναν κυβερνητικό αξιωματούχο για «συνωμοσία» από κοινού με τον Αντεγέμι, παρότι η υπηρεσία του λειτουργούσε επί μήνες εντός των κρατικών δομών χωρίς να εντοπιστεί. Ο Φέμι Γκμπατζαμπιαμίλα, του οποίου η υπογραφή φέρεται να χρησιμοποιήθηκε πλαστή στην επιστολή διορισμού, δήλωσε πρόσφατα ότι τόσο η αστυνομία όσο και η υπηρεσία καταπολέμησης της διαφθοράς τον έχουν απαλλάξει πλήρως από κάθε υποψία εμπλοκής στην υπόθεση. Η υπόθεση αναδεικνύει τις αδυναμίες στο σύστημα ελέγχου των δημόσιων θεσμών της Νιγηρίας, καθώς μια ανύπαρκτη υπηρεσία λειτούργησε ουσιαστικά αδιατάρακτη για μεγάλο διάστημα, εξασφαλίζοντας γραφεία, χρηματοδότηση και αναγνώριση από άλλες κρατικές αρχές.
Τι ακολουθεί
Ο Αντεγέμι παραμένει προφυλακισμένος και αναμένεται να προσαχθεί εκ νέου στο δικαστήριο της Αμπούτζα στις 12 Οκτωβρίου, όταν και θα συνεχιστεί η εκδίκαση της υπόθεσης για τα οκτώ αδικήματα που τον βαραίνουν. Μέχρι τότε, οι αρχές αναμένεται να διερευνήσουν περαιτέρω πώς μια ολόκληρη ψεύτικη υπηρεσία κατάφερε να λειτουργήσει εντός του κρατικού μηχανισμού για τόσο μεγάλο διάστημα χωρίς να ενεργοποιηθούν οι μηχανισμοί ελέγχου.
