Η Επιτροπή Νόμπελ εξέφρασε τη βαθιά της ανησυχία για την επανέναρξη του πολέμου στη βόρεια Αιθιοπία, χωρίς ωστόσο να θεωρεί λάθος την απονομή του Νόμπελ Ειρήνης στον πρόεδρο Αμπίι Άχμεντ το 2019. Οι μάχες ξανάρχισαν στις 23 Σεπτεμβρίου μεταξύ των ανταρτών του Τιγκράι και του ομοσπονδιακού στρατού, έξι χρόνια μετά τη βράβευση που είχε στηρίξει τις προσπάθειες ειρήνευσης στην περιοχή. Ο γραμματέας της Επιτροπής, Κρίστιαν Μπεργκ Χάρπβικεν, μίλησε στο Γαλλικό Πρακτορείο και σχολίασε την επιδείνωση της κατάστασης μετά το 2020. Η δήλωσή του αναδεικνύει τον προβληματισμό που επικρατεί διεθνώς για τη βιωσιμότητα της ειρήνευσης στην περιοχή.
Η επανέναρξη των μαχών στο Τιγκράι
Οι εχθροπραξίες στην Αιθιοπία ξανάρχισαν στις 23 Σεπτεμβρίου, έπειτα από μήνες εντάσεων μεταξύ της ομοσπονδιακής κυβέρνησης του Αμπίι Άχμεντ και του Μετώπου για την Απελευθέρωση του Λαού του Τιγκράι, γνωστού με το ακρωνύμιο TPLF. Το TPLF κυβερνά de facto την επαρχία του Τιγκράι, κάτι που η κεντρική κυβέρνηση στην Αντίς Αμπέμπα θεωρεί παράνομο και αμφισβητεί έντονα. Οι συγκρούσεις δεν περιορίστηκαν στο Τιγκράι, καθώς αναφέρθηκαν επεισόδια και στις γειτονικές επαρχίες Αμχάρα, στα νότια, και Άφαρ, στα ανατολικά, γεγονός που δείχνει την ευρύτερη αστάθεια που επικρατεί στο βόρειο τμήμα της χώρας τις τελευταίες εβδομάδες.
Ο Αμπίι Άχμεντ ανέλαβε την εξουσία στην Αιθιοπία το 2018 και ένα χρόνο αργότερα τιμήθηκε με το Νόμπελ Ειρήνης για τη συμφιλίωση με τη γειτονική Ερυθραία, τις προσπάθειες μεσολάβησής του σε μια περιοχή με ιστορικά μεγάλες εντάσεις, καθώς και για τις μεταρρυθμίσεις που προώθησε για τον εκδημοκρατισμό της χώρας του. Ωστόσο, τον Νοέμβριο του 2020, μόλις ένα χρόνο μετά τη βράβευση, ξέσπασε πόλεμος ανάμεσα στην κυβέρνησή του και στο TPLF, στον οποίο σκοτώθηκαν τουλάχιστον 600.000 άνθρωποι σύμφωνα με στοιχεία της Αφρικανικής Ένωσης. Μια ειρηνευτική συμφωνία είχε επιτευχθεί τελικά το 2022, κλείνοντας προσωρινά έναν από τους πιο αιματηρούς πολέμους των τελευταίων δεκαετιών στην αφρικανική ήπειρο, χωρίς ωστόσο να επουλώσει πλήρως τις βαθιές πολιτικές διαφορές ανάμεσα στην Αντίς Αμπέμπα και το Τιγκράι.
Η θέση της Επιτροπής Νόμπελ Ειρήνης
Μιλώντας για το νέο κύμα βίας, ο Κρίστιαν Μπεργκ Χάρπβικεν ανέφερε ότι «είναι σαφές πως η εξέλιξη της κατάστασης στην Αιθιοπία ήταν πολύ αρνητική μετά το 2020 και το τελευταίο κύμα βίας προκαλεί φυσικά βαθιά ανησυχία». Παρά τη σκληρή πραγματικότητα στο πεδίο, ο γραμματέας της Επιτροπής Νόμπελ της Νορβηγίας ξεκαθάρισε ότι το όργανο δεν μετανιώνει για την απόφασή του να βραβεύσει τον Αμπίι Άχμεντ. «Δεν πιστεύω ότι η Επιτροπή θεωρεί λάθος το βραβείο» στον Αχμεντ, τόνισε χαρακτηριστικά, υπενθυμίζοντας παράλληλα πως η ίδια η διακήρυξη του Νόμπελ Ειρήνης το 2019 είχε καλέσει ρητά τον πρόεδρο, ως αρχηγό κράτους, να ενεργεί σύμφωνα με τις αξίες που εκπροσωπεί η διάκριση αυτή.
Η σημερινή εικόνα της Αιθιοπίας περιγράφεται ως ιδιαίτερα περίπλοκη, καθώς ο Αμπίι Άχμεντ καλείται να διαχειριστεί πολλαπλές ένοπλες συγκρούσεις διαφορετικής έντασης σε ολόκληρη τη χώρα. Οι συγκρούσεις αυτές τροφοδοτούνται σε μεγάλο βαθμό από πολιτικο-ταυτοτικές διεκδικήσεις, κάτι αναμενόμενο για μια χώρα-μωσαϊκό που αριθμεί περίπου 80 διαφορετικούς λαούς. Η επανεμφάνιση της βίας στο Τιγκράι, μόλις τρία χρόνια μετά τη συμφωνία ειρήνης του 2022, αναδεικνύει πόσο εύθραυστη παραμένει η σταθερότητα στην περιοχή, παρά τις διεθνείς διακρίσεις και τις διπλωματικές προσπάθειες που έχουν γίνει έως σήμερα. Η ίδια η Επιτροπή Νόμπελ παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις, δίχως ωστόσο να αναθεωρεί τη στάση της απέναντι στη βράβευση του 2019.
