Η Καλιφόρνια προχώρησε σε νέα νομοθετική ρύθμιση για τη χρήση της Τεχνητής Νοημοσύνης στον χώρο εργασίας, θέτοντας σαφή όρια στους εργοδότες της πολιτείας. Ο κυβερνήτης Γκάβιν Νιούσομ υπέγραψε σειρά νόμων που απαγορεύουν στις επιχειρήσεις να βασίζονται αποκλειστικά σε συστήματα AI για την απόλυση εργαζομένων ή την επιβολή πειθαρχικών μέτρων. Οι νέοι κανόνες απαγορεύουν επίσης τη χρήση βιομετρικών δεδομένων για την πρόβλεψη της συναισθηματικής κατάστασης ενός εργαζομένου. Η νομοθετική πρωτοβουλία για την Τεχνητή Νοημοσύνη στην εργασία τίθεται σε ισχύ την 1η Ιανουαρίου 2027.
Διαβάστε επίσης: Η Τεχνητή Νοημοσύνη στο Τεστ Συναρμολόγησης Επίπλων IKEA
Τι προβλέπει ο νέος νόμος
Ο νέος νόμος SB 951 αφορά ειδικά τις μαζικές απολύσεις, τις μεταφορές δραστηριότητας ή τον τερματισμό θέσεων εργασίας που προκαλούνται εξ ολοκλήρου ή κατά σημαντικό μέρος από σύστημα Τεχνητής Νοημοσύνης ή άλλη αυτοματοποιημένη τεχνολογία. Η υφιστάμενη νομοθεσία της Καλιφόρνια προβλέπει ήδη προειδοποίηση 60 ημερών προς τους εργαζομένους και τις αρμόδιες δημόσιες αρχές για συγκεκριμένες μαζικές απολύσεις. Τα όρια παραμένουν τα ίδια: η υποχρέωση αφορά εγκαταστάσεις με τουλάχιστον 75 εργαζομένους και απολύσεις 50 ή περισσότερων ανθρώπων μέσα σε διάστημα 30 ημερών.
Όταν η απόλυση συνδέεται ουσιαστικά με αυτοματοποίηση, η ειδοποίηση θα πρέπει πλέον να αναφέρει στην αρχή ότι πρόκειται για «technology displacement», δηλαδή απώλεια θέσεων λόγω τεχνολογίας. Οι εργοδότες θα πρέπει ακόμη να προσδιορίζουν τον αριθμό και τις ειδικότητες των εργαζομένων που επηρεάζονται, τον τόπο εργασίας τους, τις λειτουργίες που πρόκειται να αυτοματοποιηθούν και την κατηγορία ή τον τύπο του συστήματος AI που οδήγησε στην κατάργηση των θέσεων. Η καταγραφή αυτή στοχεύει στη μεγαλύτερη διαφάνεια προς τους εργαζομένους και τις τοπικές αρχές.
Αντιδράσεις και πλαίσιο της ρύθμισης
Οι πληροφορίες αυτές δεν θα παραμένουν μόνο μεταξύ εργοδότη και εργαζομένων. Η υπηρεσία απασχόλησης της Καλιφόρνια θα δημοσιεύει τα σχετικά στοιχεία και ανά τρίμηνο θα παρουσιάζει συνολική εικόνα για τις θέσεις εργασίας που χάνονται εξαιτίας τεχνολογικών αλλαγών. Παράλληλα, προβλέπεται ειδική μελέτη για την επίδραση της Τεχνητής Νοημοσύνης στις προσλήψεις ανά κλάδο και επάγγελμα, η οποία πρέπει να υποβληθεί στο νομοθετικό σώμα της πολιτείας έως την 1η Ιανουαρίου 2028.
«Η AI πρέπει να διευρύνει τις ευκαιρίες — όχι να λειτουργεί εις βάρος των εργαζομένων και των οικογενειών», ανέφερε ο Νιούσομ κατά την ανακοίνωση των μέτρων. Η δήλωση του κυβερνήτη αποτυπώνει τη φιλοσοφία πίσω από τη νέα νομοθεσία, η οποία επιχειρεί να βάλει όρια στην ταχύτατη υιοθέτηση συστημάτων Τεχνητής Νοημοσύνης από τις επιχειρήσεις χωρίς ουσιαστικό έλεγχο. Οι νέοι νόμοι έρχονται λίγους μήνες μετά το εκτελεστικό διάταγμα που υπέγραψε ο Νιούσομ στις 21 Μαΐου, ζητώντας από τις πολιτειακές υπηρεσίες να προετοιμαστούν για πιθανές ανατροπές στην αγορά εργασίας από την Τεχνητή Νοημοσύνη.
Τι ακολουθεί
Το διάταγμα της 21ης Μαΐου προβλέπει την εξέταση μέτρων όπως αποζημιώσεις, ασφαλιστική κάλυψη και υποστήριξη μετάβασης για όσους χάνουν την εργασία τους εξαιτίας αυτοματοποίησης. Παράλληλα, εξετάζονται νέες μορφές συμμετοχής των εργαζομένων στην ιδιοκτησία επιχειρήσεων, διεύρυνση των προγραμμάτων επαγγελματικής κατάρτισης και στήριξη των μικρών επιχειρήσεων ώστε να αξιοποιούν νέες τεχνολογίες διατηρώντας παράλληλα το εργατικό τους δυναμικό. Η συνολική στρατηγική της πολιτείας επιχειρεί να συνδυάσει την τεχνολογική πρόοδο με την προστασία των θέσεων εργασίας.
Μεταξύ των ζητημάτων που θα εξεταστούν στη μελέτη που θα υποβληθεί έως το 2028 είναι το κατά πόσο χρειάζεται στο μέλλον ειδική προειδοποίηση ακόμη και όταν μια επιχείρηση δεν απολύει εργαζομένους, αλλά σταματά μόνιμα να προσλαμβάνει για μια θέση επειδή η εργασία της έχει αυτοματοποιηθεί. Το ζήτημα αυτό θεωρείται κρίσιμο, καθώς πολλές επιχειρήσεις ενδέχεται να περιορίζουν σταδιακά τις προσλήψεις τους αντί να προχωρούν σε άμεσες απολύσεις, κάτι που θα μπορούσε να μείνει εκτός του πεδίου εφαρμογής της σημερινής νομοθεσίας αν δεν υπάρξει αναθεώρηση.
