Σε πρόωρες εκλογές προσφεύγει η Ισπανία, καθώς ο πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ προκήρυξε κάλπες για την Κυριακή 29 Νοεμβρίου. Η ανακοίνωση έγινε με έκτακτο διάγγελμα από το Παλάτι της Μονκλόα στη Μαδρίτη, εννέα μήνες πριν από τη λήξη της τρέχουσας κοινοβουλευτικής περιόδου. Η απόφαση ήρθε έπειτα από ένα σαββατοκύριακο εντατικών διαβουλεύσεων του Σάντσεθ με στελέχη της κυβέρνησης, του κόμματός του και πολιτικούς συμμάχους, μετά την απόρριψη στη Βουλή των κυβερνητικών μέτρων για τη στέγαση.
Διαβάστε επίσης: Σάντσεθ ανοίγει τον δρόμο για πρόωρες εκλογές στην Ισπανία
Η ήττα στη Βουλή και η έξωση της 87χρονης
Αφορμή για την προκήρυξη των πρόωρων εκλογών στάθηκε η απόρριψη, την περασμένη Παρασκευή, δύο έκτακτων διαταγμάτων που είχε καταρτίσει η κυβέρνηση του Πέδρο Σάντσεθ για την αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης. Τα διατάγματα προέβλεπαν, μεταξύ άλλων, αναστολή των εξώσεων ευάλωτων ενοικιαστών έως το 2030, αυξήσεις φόρων στα τουριστικά διαμερίσματα και αυτόματη ανανέωση των συμβολαίων μίσθωσης. Τα μέτρα είχαν συνταχθεί ως απάντηση στην κοινωνική αναταραχή που προκάλεσε η έξωση της 87χρονης Μαρικάρμεν Αμπασκάλ από το σπίτι όπου ζούσε για δεκαετίες στη Μαδρίτη, λόγω απότομης αύξησης του ενοικίου της.
Το κόμμα Junts καταψήφισε και τα δύο διατάγματα, συντασσόμενο με το συντηρητικό Λαϊκό Κόμμα (PP) και το ακροδεξιό Vox, παρότι η κυβέρνηση είχε προηγουμένως διαπραγματευτεί μέρος του περιεχομένου τους με τους Καταλανούς αυτονομιστές. Η απόρριψη πυροδότησε νέο κύμα διαμαρτυριών σε ολόκληρη τη χώρα, με περίπου 50 πορείες να πραγματοποιούνται το Σάββατο σε πόλεις όπως η Μαδρίτη, η Βαρκελώνη και η Βαλένθια, όπου χιλιάδες πολίτες ζήτησαν άμεσες λύσεις στο στεγαστικό πρόβλημα. Με βάση τον ισπανικό νόμο, οι κάλπες θα ανοίξουν σε 54 ημέρες από τη δημοσίευση της διάλυσης του Κοινοβουλίου στην Εφημερίδα της Κυβέρνησης.
Οι δηλώσεις Σάντσεθ και ο απολογισμός της θητείας του
Στο διάγγελμά του, ο Πέδρο Σάντσεθ αναγνώρισε ότι η κυβέρνησή του «έκανε λάθη» και δεν κατάφερε να υλοποιήσει όλους τους στόχους της, εξηγώντας ότι χρειάζεται «να ανανεώσει και να διευρύνει τη στήριξη του κόσμου» για να συνεχίσει το έργο της. Κάλεσε τους Ισπανούς πολίτες να αποφασίσουν αν θέλουν να «ενταχθούν στο ακροδεξιό κύμα που οδηγεί σε οπισθοδρόμηση» ή να προσφέρουν στην Ισπανία μια «ευρύτερη προοδευτική πλειοψηφία», ώστε η χώρα να παραμείνει «προπύργιο της ανοιχτής κοινωνίας και της κοινωνικής δικαιοσύνης» και «παγκόσμιο σημείο αναφοράς για την ειρήνη, τον φεμινισμό και την ευημερία». Ο Ισπανός πρωθυπουργός έκανε λόγο για τη «χειρότερη αντιπολίτευση στην ιστορία της δημοκρατίας», αναφερόμενος στο PP και το Vox, τα οποία κατηγόρησε ότι αμφισβήτησαν ακόμη και τη νομιμότητά του.
Παράλληλα, ο Σάντσεθ προέβη σε απολογισμό της τριετούς θητείας του, υπογραμμίζοντας ότι η Ισπανία αναδείχθηκε στην ταχύτερα αναπτυσσόμενη οικονομία της Ευρώπης και σε αυτή που δημιουργεί τις περισσότερες θέσεις εργασίας. Αναφέρθηκε επίσης στην πρόοδο στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, στη διεύρυνση των κοινωνικών δικαιωμάτων και στη μείωση των ανισοτήτων, υπενθυμίζοντας ότι η κυβέρνησή του κλήθηκε να διαχειριστεί «πρωτοφανείς» κρίσεις, όπως πολέμους και γεωπολιτικές αναταραχές. Ο ίδιος βρίσκεται στην εξουσία από τον Ιούνιο του 2018, έχοντας παραμείνει πρωθυπουργός παρά το γεγονός ότι το Σοσιαλιστικό Κόμμα (PSOE) κατέλαβε τη δεύτερη θέση στις εκλογές του 2023, χάρη σε συμφωνίες με αριστερά κόμματα και την υποστήριξη καταλανικών και βασκικών εθνικιστικών ομάδων.
Οι εκλογές της 29ης Νοεμβρίου έρχονται να αντικαταστήσουν την αρχική ημερομηνία του καλοκαιριού του 2027, οπότε έληγε κανονικά η τετραετής θητεία της κυβέρνησης. Σύμφωνα με τις περισσότερες δημοσκοπήσεις, το συντηρητικό Λαϊκό Κόμμα αναμένεται να αναδειχθεί πρώτο κόμμα, ωστόσο θα χρειαστεί πιθανότατα τη στήριξη του ακροδεξιού Vox για να σχηματίσει κυβέρνηση, κάτι που αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο νέας περιόδου πολιτικής αβεβαιότητας στη χώρα.
