Οι Ισπανοί καλούνται ξανά στις κάλπες στις 29 Νοεμβρίου, καθώς ο πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ αποφάσισε την προκήρυξη πρόωρων εκλογών, μήνες πριν από τη λήξη της τετραετούς θητείας του. Η ανακοίνωση έγινε τη Δευτέρα με θεσμικό διάγγελμα από το Παλάτι της Μονκλόα στη Μαδρίτη, χωρίς ο Ισπανός πρωθυπουργός να δεχθεί ερωτήσεις δημοσιογράφων. Οι πρόωρες εκλογές στην Ισπανία έρχονται ως απάντηση σε μια βαριά κοινοβουλευτική ήττα και σε κύμα διαδηλώσεων για τη στέγαση που έχει συγκλονίσει τη χώρα τις τελευταίες εβδομάδες.
Η κοινοβουλευτική ήττα που οδήγησε στις πρόωρες εκλογές
Η απόφαση του Σάντσεθ ήρθε αμέσως μετά την ήττα της κυβέρνησής του την Παρασκευή στο Κογκρέσο, όπου απορρίφθηκαν δύο έκτακτα νομοθετικά διατάγματα για την αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης. Τα μέτρα προέβλεπαν αυτόματη παράταση των συμβολαίων μίσθωσης και περιορισμό των εξώσεων ευάλωτων ενοικιαστών, όμως καταψηφίστηκαν όχι μόνο από το δεξιό Λαϊκό Κόμμα (PP) και το ακροδεξιό Vox, αλλά και από τους Καταλανούς αυτονομιστές. Ο Σάντσεθ παραδέχθηκε ότι η κυβέρνησή του δεν διαθέτει πλέον την απαιτούμενη πλειοψηφία ούτε για έκτακτα μέτρα στέγασης.
Η κοινωνική αναταραχή είχε ενταθεί μετά την έξωση, τον προηγούμενο μήνα, της 87χρονης Μαρικάρμεν Αμπασκάλ από διαμέρισμα στη Μαδρίτη, γεγονός που πυροδότησε μεγάλες διαδηλώσεις. Δεκάδες χιλιάδες πολίτες διαδήλωσαν το Σάββατο στη Μαδρίτη και σε άλλες ισπανικές πόλεις, απαιτώντας πιο προσιτή στέγαση. Ο Σάντσεθ αποφάσισε τη διάλυση του Κοινοβουλίου εννέα μήνες πριν από τη λήξη της θητείας του, την οποία μέχρι πρόσφατα δήλωνε αποφασισμένος να ολοκληρώσει. Σύμφωνα με τον νόμο, οι κάλπες ανοίγουν σε 54 ημέρες από την προκήρυξη.
Οι δηλώσεις Σάντσεθ και οι αντιδράσεις
Στο διάγγελμά του, ο Σάντσεθ τόνισε πως «ήρθε η ώρα για τον ισπανικό λαό να αποφασίσει τι μέλλον επιθυμεί», καλώντας τους ψηφοφόρους να διαμορφώσουν «ευρύτερη προοδευτική πλειοψηφία». Υποστήριξε ότι η Ισπανία πρέπει να επιλέξει ανάμεσα σε αυτό που αποκάλεσε «κύμα ακροδεξιάς» και σε μια πορεία κοινωνικής δικαιοσύνης και περιβαλλοντικής ευθύνης. Παράλληλα, εξαπέλυσε σκληρή επίθεση στην αντιπολίτευση, κάνοντας λόγο για «τη χειρότερη αντιπολίτευση στην ιστορία της δημοκρατίας» τους, ενώ άφησε αιχμές και κατά της προέδρου της Μαδρίτης, Ισαβέλ Ντίαθ Αγιούσο, υποστηρίζοντας ότι, παρά την αυξημένη χρηματοδότηση από την κεντρική κυβέρνηση, «αγόρασαν ρετιρέ και ιδιωτικοποίησαν νοσοκομεία».
Ο Ισπανός πρωθυπουργός έκανε απολογισμό του κυβερνητικού έργου της τελευταίας τριετίας, αναφέροντας ότι η Ισπανία αναδείχθηκε στη γρηγορότερα αναπτυσσόμενη οικονομία της Ευρώπης με τις περισσότερες νέες θέσεις εργασίας. Μίλησε για διεύρυνση υποτροφιών, αδειών μητρότητας και πατρότητας, ενίσχυση του εθνικού συστήματος υγείας και αξιοποίηση πόρων του ευρωπαϊκού Ταμείου Ανάκαμψης. Σημείωσε ότι πάνω από το μισό της ενέργειας της χώρας προέρχεται πλέον από ανανεώσιμες πηγές, ενώ αναφέρθηκε και στη στήριξη της Ουκρανίας, της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του ΟΗΕ, τοποθετώντας την Ισπανία ως σημείο αναφοράς για ειρήνη και κοινωνική δικαιοσύνη. Ευχαρίστησε τις πολιτικές δυνάμεις που στήριξαν την κυβέρνησή του τα τελευταία χρόνια.
Τα δύο απορριφθέντα διατάγματα για τη στέγαση αναμένεται να δημοσιευτούν στην Εφημερίδα της Κυβέρνησης, γνωστή ως BOE, ενώ η χώρα θα λειτουργήσει υπό προσωρινό καθεστώς μέχρι τις εκλογές της 29ης Νοεμβρίου, ημέρα Κυριακή, που θα κρίνουν την επόμενη κυβέρνηση της Ισπανίας.
