Ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, ζήτησε χθες Δευτέρα την άμεση μετάβαση σε μόνιμη κατάπαυση πυρός στη Λωρίδα της Γάζας, την προπαραμονή της επετείου της επίθεσης της 7ης Οκτωβρίου 2023. Σε μήνυμά του, ο επικεφαλής του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών κάλεσε το Ισραήλ και τη Χαμάς να τηρήσουν το διεθνές δίκαιο και να επιτρέψουν την είσοδο ανθρωπιστικής βοήθειας σε μεγάλη κλίμακα στον παλαιστινιακό θύλακο. Την ίδια ημέρα, το Συμβούλιο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ υιοθέτησε ψήφισμα που καταδικάζει τις επιθέσεις εναντίον αμάχων στο Σουδάν και ζητά άμεση κατάπαυση πυρός και εκεί. Τα δύο μηνύματα αναδεικνύουν την έκταση των διπλωματικών προσπαθειών του Οργανισμού για τον τερματισμό ενεργών συγκρούσεων σε περισσότερα από ένα μέτωπα.
Έκκληση Γκουτέρες για μόνιμη κατάπαυση πυρός
«Είναι καιρός η κατάπαυση του πυρός να γίνει μόνιμη. Είναι καιρός να επιτραπεί ανθρωπιστική βοήθεια σε μεγάλη κλίμακα. Είναι καιρός να τηρηθεί το διεθνές δίκαιο», δήλωσε ο Αντόνιο Γκουτέρες, ενόψει της αυριανής επετείου. Ο Γενικός Γραμματέας χαρακτήρισε «φρικιαστική» την έφοδο της Χαμάς στο νότιο Ισραήλ την 7η Οκτωβρίου 2023, που οδήγησε στον θάνατο 1.221 ανθρώπων στην ισραηλινή πλευρά, στην πλειονότητά τους αμάχων, σύμφωνα με καταμέτρηση βασισμένη σε επίσημα δεδομένα. Οι στρατιωτικές επιχειρήσεις του Ισραήλ στη Λωρίδα της Γάζας που ακολούθησαν στοίχισαν τη ζωή σε τουλάχιστον 74.200 ανθρώπους, στην πλειονότητά τους αμάχους, σύμφωνα με το υπουργείο Υγείας της Χαμάς, αριθμοί που ο ΟΗΕ θεωρεί αξιόπιστους. «Θρηνώ αυτούς που σκοτώθηκαν στις επιθέσεις και αυτούς που πέθαναν στην αιχμαλωσία. Τα δεινά που υπέστησαν, και το ατέλειωτο πένθος των οικογενειών τους, δεν πρέπει να ξεχαστούν ποτέ», ανέφερε στο μήνυμά του.
Ο Αντόνιο Γκουτέρες κάλεσε να οικοδομηθεί «διαφορετικό μέλλον», στο οποίο Ισραηλινοί και Παλαιστίνιοι θα μπορούν να ζουν πλάι-πλάι με ειρήνη και ασφάλεια, με εγγυημένα τα δικαιώματα, την αξιοπρέπεια και τις προσδοκίες τους πλήρως εκπληρωμένες. Υπογράμμισε παράλληλα ότι οι άμαχοι στη Γάζα «συνεχίζουν να υπομένουν αφόρητες συνθήκες» και ότι τα δεινά τους πρέπει να τερματιστούν τώρα. Μετά την κατάπαυση του πυρός που ανακοίνωσε ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ τον Οκτώβριο του 2025, το πολιτικό μέλλον του θυλάκου παραμένει αβέβαιο, καθώς το Ισραήλ συνεχίζει να κατέχει το μεγαλύτερο μέρος της Λωρίδας της Γάζας και αρνείται να αποσύρει τα στρατεύματά του όσο δεν έχει επαληθευτεί ο αφοπλισμός της Χαμάς. Το παλαιστινιακό ισλαμιστικό κίνημα, από την πλευρά του, υποστηρίζει ότι ο αφοπλισμός θα γίνει σταδιακά και απορρίπτει την άμεση και μονομερή παράδοση του οπλοστασίου του.
Καταδίκη των επιθέσεων στο Σουδάν
Παράλληλα με την έκκληση για τη Γάζα, το Συμβούλιο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ, που αποτελείται από 47 χώρες, υιοθέτησε ψήφισμα με 28 ψήφους υπέρ, 10 κατά και 9 αποχές, καταδικάζοντας τις αδιάκριτες επιθέσεις εναντίον αμάχων στο Σουδάν. Το κείμενο καταδικάζει τους αεροπορικούς βομβαρδισμούς και τα πλήγματα με μη επανδρωμένα εναέρια οχήματα που έχουν προκαλέσει θανάτους αμάχων και εκτεταμένες καταστροφές σε σχολεία, νοσοκομεία και άλλες ζωτικής σημασίας υποδομές. Το Συμβούλιο αποφάσισε επίσης να παρατείνει για έναν ακόμη χρόνο την εντολή της διεθνούς ανεξάρτητης επιτροπής που εξακριβώνει τα γεγονότα στη χώρα, η οποία είχε συμπεράνει τον Φεβρουάριο ότι η πολιορκία και η κατάληψη της πόλης Ελ Φάσερ από τους παραστρατιωτικούς παρουσίαζε «τα χαρακτηριστικά γνωρίσματα γενοκτονίας». Η διεθνώς αναγνωρισμένη κυβέρνηση του Σουδάν, που είχε ζητήσει από τα κράτη μέλη να καταψηφίσουν το ψήφισμα κρίνοντας ότι δεν λάμβανε υπόψη τις επιφυλάξεις της, δεν εμπόδισε την υιοθέτησή του.
Ο πόλεμος ανάμεσα στις σουδανικές ένοπλες δυνάμεις και τους παραστρατιωτικούς των Δυνάμεων Ταχείας Υποστήριξης μαίνεται από τον Απρίλιο του 2023 και έχει στοιχίσει τη ζωή σε τουλάχιστον 200.000 ανθρώπους, ενώ πάνω από 13 εκατομμύρια Σουδανοί έχουν μετατραπεί σε εσωτερικά εκτοπισμένους και πρόσφυγες. Μόνο τους πρώτους μήνες του τρέχοντος έτους, πάνω από 1.100 άνθρωποι σκοτώθηκαν από πλήγματα με μη επανδρωμένα εναέρια οχήματα, σύμφωνα με στοιχεία των Ηνωμένων Εθνών. Υπέρ του ψηφίσματος τάχθηκαν η Βρετανία, η Γαλλία, η Ιταλία, η Ιαπωνία, η Βραζιλία, το Μεξικό, η Νότια Κορέα και η Νότια Αφρική, ενώ κατά ψήφισαν η Κίνα, η Κούβα, η Αίγυπτος, η Ινδονησία, το Πακιστάν και το Κατάρ. Η Αιθιοπία, η Ινδία και η Ταϊλάνδη βρέθηκαν ανάμεσα στα κράτη που απείχαν από την ψηφοφορία.
Και στις δύο περιπτώσεις, ο ΟΗΕ επαναλαμβάνει πως δεν υπάρχει στρατιωτική λύση στις συγκρούσεις και ζητά πολιτικό διάλογο για διαρκή ειρήνη. Μετά την έφοδο της Χαμάς το 2023, οι ισραηλινές ένοπλες δυνάμεις ενεπλάκησαν σε πόλεμο σε πολλαπλά μέτωπα, ιδίως στον Λίβανο εναντίον της Χεζμπολά, γεγονός που διατηρεί την περιοχή σε υψηλή επιφυλακή ενόψει της επετείου της 7ης Οκτωβρίου.
