Ο Ρούμπιο στην Ισλανδία έφτασε αργά το βράδυ της Δευτέρας, στον πρώτο σταθμό μιας περιοδείας σε τρεις ευρωπαϊκές χώρες. Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο, προσγειώθηκε στο Ρέικιαβικ με στόχο την ενίσχυση της αμερικανικής παρουσίας στην Αρκτική, λίγες ημέρες μετά τη συμφωνία της Ουάσινγκτον για τη Γροιλανδία. Μετά την Ισλανδία, ο Ρούμπιο θα μεταβεί στην Ελλάδα και στη συνέχεια στην Πορτογαλία. Στο Ρέικιαβικ αναμένεται να συναντήσει αξιωματούχους για να συζητήσουν ζητήματα οικονομίας και ασφάλειας.
Στάση στο Ρέικιαβικ πριν την Ελλάδα
Η άφιξη του Αμερικανού υπουργού στην ισλανδική πρωτεύουσα έγινε αργά το βράδυ, με την υπουργό Εξωτερικών της Ισλανδίας να τον υποδέχεται στο αεροδρόμιο. Πριν από την αναχώρησή του, ο Ρούμπιο χαρακτήρισε την Ισλανδία «καλό φίλο των Ηνωμένων Πολιτειών» και μέλος του ΝΑΤΟ. «Είναι λοιπόν ευκαιρία να κάνω μια στάση εκεί και να τους συναντήσω», δήλωσε, προσθέτοντας ότι η επίσκεψη έπεται συνομιλίας που είχε με την ηγεσία της χώρας στη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ στις αρχές του έτους, καθώς και με την υπουργό Εξωτερικών της Ισλανδίας. Ο ίδιος ο Ρούμπιο σημείωσε μέσω ανάρτησής του ότι η επίσκεψη έχει στόχο την προώθηση κοινών προτεραιοτήτων, όπως η ασφάλεια στην Αρκτική, οι εμπορικές και ενεργειακές σχέσεις, καθώς και η στενότερη αμυντική συνεργασία.
Η επίσκεψη πραγματοποιείται στον απόηχο της συμφωνίας ασφαλείας για τη Γροιλανδία, που υπογράφηκε στα τέλη Σεπτεμβρίου μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών, της Δανίας και της Γροιλανδίας, στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη. Η συμφωνία φαίνεται να αμβλύνει, τουλάχιστον προς το παρόν, τις εντάσεις που είχαν προκαλέσει οι βλέψεις του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ για αγορά ή προσάρτηση του αυτόνομου εδάφους της Δανίας, οι οποίες είχαν δυσχεράνει τις σχέσεις της Ουάσινγκτον με την Ευρωπαϊκή Ένωση. Στο πλαίσιο της συμφωνίας, οι Ηνωμένες Πολιτείες σχεδιάζουν να δημιουργήσουν δύο νέες στρατιωτικές βάσεις στη Γροιλανδία, ενισχύοντας περαιτέρω την αμερικανική παρουσία στην περιοχή.
Η στρατηγική σημασία της Ισλανδίας στην Αρκτική
Καθώς ο ανταγωνισμός στην Αρκτική εντείνεται, η Ισλανδία αποκτά εκ νέου ιδιαίτερη στρατηγική βαρύτητα. «Το γεγονός ότι ο Ρούμπιο έρχεται για διπλωματικούς σκοπούς, προκειμένου να κάνει αυτόν τον διάλογο για την Αρκτική με τους Ισλανδούς αξιωματούχους, είναι σημαντικό», δήλωσε στο δημόσιο ραδιοτηλεοπτικό δίκτυο RUV η Πία Χάνσον, διευθύντρια του Ινστιτούτου Διεθνών Μελετών του Πανεπιστημίου της Ισλανδίας. Η Ισλανδία δεν διαθέτει στρατό και βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στις Ηνωμένες Πολιτείες για την ασφάλειά της, μέσω διμερούς αμυντικής συμφωνίας που συνήφθη το 1951, καθώς και μέσω της συμμετοχής της στο ΝΑΤΟ. Οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν διατηρούν μόνιμη βάση στο νησί, ωστόσο επιδιώκουν να εδραιώσουν την κυριαρχία τους στις οδούς πρόσβασης στην Αρκτική, τις οποίες διεκδικούν και η Ρωσία και η Κίνα.
Το κλίμα μεταξύ Ουάσινγκτον και Ρέικιαβικ είχε δοκιμαστεί στις αρχές Σεπτεμβρίου, όταν ο Τραμπ δημοσίευσε έναν χάρτη φτιαγμένο με τεχνητή νοημοσύνη, στον οποίο ολόκληρη η Βόρεια Αμερική, η Καραϊβική, η Γροιλανδία και η Ισλανδία εμφανίζονταν ως «Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής». Η ισλανδική κυβέρνηση κάλεσε τότε τον Αμερικανό πρέσβη για να του μεταφέρει το μήνυμα ότι η εικόνα ήταν «εντελώς ανάρμοστη». Παράλληλα, στα τέλη Αυγούστου, οι Ισλανδοί είχαν απορρίψει με ποσοστό 52,8% έναντι 47,2% σε δημοψήφισμα την επανέναρξη των ενταξιακών διαπραγματεύσεων με την Ευρωπαϊκή Ένωση, οι οποίες παραμένουν παγωμένες από το 2013. Ο τελευταίος Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών που είχε επισκεφθεί την Ισλανδία, ανεξάρτητη χώρα από το 1944, ήταν ο Άντονι Μπλίνκεν, το 2021.
Από το Ρέικιαβικ, η περιοδεία του Ρούμπιο συνεχίζεται με δύο ακόμη σταθμούς σε χώρες μέλη του ΝΑΤΟ. Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών αναμένεται στην Ελλάδα, πριν ολοκληρώσει το τετραήμερο ταξίδι του στην Πορτογαλία.
