Νέες υποχρεώσεις για χιλιάδες επιχειρήσεις στην Ελλάδα φέρνει από την 1η Νοεμβρίου 2026 ο νόμος για την ίση αμοιβή φύλων και τη μισθολογική διαφάνεια. Το υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης εξέδωσε σχετική εγκύκλιο με οδηγίες για την ορθή εφαρμογή του ν. 5316/2026, ο οποίος ενσωματώνει στην ελληνική νομοθεσία την Οδηγία (ΕΕ) 2023/970. Η εγκύκλιος αφορά εργοδότες, εργαζόμενους και υποψήφιους για πρόσληψη στον ιδιωτικό τομέα.
Τι προβλέπει ο νέος νόμος για την ίση αμοιβή φύλων
Σύμφωνα με την εγκύκλιο, από την 1η Νοεμβρίου 2026 όλοι οι εργοδότες, ανεξαρτήτως του αριθμού των απασχολούμενων, υποχρεούνται να διαθέτουν και να εφαρμόζουν μισθολογικές δομές που διασφαλίζουν την ίση αμοιβή για όμοια εργασία ή εργασία ίσης αξίας. Οι δομές αυτές πρέπει να είναι τεκμηριωμένες εγγράφως, να επιτρέπουν τη συγκριτική αξιολόγηση των θέσεων εργασίας και να προβλέπουν σαφή διαδικασία αναθεώρησης. Η αξιολόγηση των θέσεων θα βασίζεται σε αντικειμενικά και ουδέτερα ως προς το φύλο κριτήρια, όπως οι δεξιότητες, η προσπάθεια, η ευθύνη και οι συνθήκες εργασίας, ενώ μπορούν να ληφθούν υπόψη και πρόσθετοι παράγοντες όπως η αρχαιότητα. Όσοι εργοδότες δεσμεύονται από συλλογική σύμβαση εργασίας θα μπορούν να χρησιμοποιούν τις κατηγοριοποιήσεις και τα μισθολογικά κλιμάκια που ήδη προβλέπει η σύμβαση.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στη διαφάνεια πριν από την πρόσληψη. Απαγορεύεται πλέον κάθε αναφορά στο φύλο ή στην οικογενειακή κατάσταση στις αγγελίες εργασίας, τις προκηρύξεις και τους κανονισμούς που αφορούν την επιλογή προσωπικού. Παράλληλα, οι υποψήφιοι για μια θέση εργασίας αποκτούν το δικαίωμα να ενημερώνονται από τον μελλοντικό εργοδότη, πριν ακόμη από την πρώτη συνέντευξη, για την αρχική αμοιβή ή το εύρος της, βάσει αντικειμενικών κριτηρίων.
Δικαιώματα εργαζομένων και ρόλος του Συνηγόρου του Πολίτη
Η νέα νομοθεσία ενισχύει σημαντικά τα δικαιώματα ενημέρωσης των ήδη εργαζομένων. Κάθε εργαζόμενος θα μπορεί να ζητά εγγράφως πληροφορίες για το ατομικό επίπεδο αμοιβής του, καθώς και για τα μέσα επίπεδα αμοιβής ανά φύλο στις κατηγορίες εργαζομένων που εκτελούν όμοια εργασία ή εργασία ίσης αξίας. Οι εργοδότες οφείλουν να απαντούν εντός εύλογου διαστήματος και, σε κάθε περίπτωση, το αργότερο εντός δύο μηνών από το αίτημα. Επιπλέον, θα υπάρχει ετήσια υποχρέωση ενημέρωσης του προσωπικού για το δικαίωμα αυτό και τον τρόπο άσκησής του, με παράλληλη τήρηση των κανόνων προστασίας προσωπικών δεδομένων.
Στο πλαίσιο του μηχανισμού παρακολούθησης, προβλέπεται ενημέρωση του Συνηγόρου του Πολίτη για κρίσιμα στατιστικά στοιχεία, όπως το συνολικό μισθολογικό χάσμα των φύλων, το χάσμα ως προς τα συμπληρωματικά ή μεταβλητά στοιχεία αμοιβής, καθώς και το ποσοστό γυναικών και ανδρών που λαμβάνουν τέτοιες πρόσθετες αμοιβές. Η εγκύκλιος του υπουργείου Εργασίας παρέχει, όπως σημειώνεται, ενδεικτικά εργαλεία και παραδείγματα καλών πρακτικών, ώστε οι επιχειρήσεις να προσαρμοστούν έγκαιρα στις νέες υποχρεώσεις πριν από την έναρξη ισχύος των διατάξεων.
