Φιντάν: Μπορούμε να αμβλύνουμε τις ανησυχίες του Καΐρου

Μια πιο συμφιλιωτική νότα επιχείρησε να βάλει ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών, Χακάν Φιντάν, μετά τη συνάντησή του με τον Αιγύπτιο ομόλογό του στην Κωνσταντινούπολη την Παρασκευή. Ενώ ο Μπαντρ Αμπντελάτι επανελάμβανε την κατηγορηματική απόρριψη του τουρκολιβυκού μνημονίου του 2019, ο επικεφαλής της τουρκικής διπλωματίας δήλωσε ότι η Άγκυρα συζητά με το Κάιρο για τη συμφωνία οριοθέτησης και εκτιμά πως μπορεί να αμβλύνει τις ανησυχίες του. Η τοποθέτηση ήρθε λίγες ημέρες μετά την επικύρωση της συμφωνίας από το κοινοβούλιο της ανατολικής Λιβύης, κίνηση που προκάλεσε έντονες αντιδράσεις από Αίγυπτο, Ελλάδα και Κύπρο.

Η γέφυρα διαλόγου που επιχειρεί να στήσει η Άγκυρα

Μιλώντας μετά τις συναντήσεις του, ο Φιντάν άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο προσέγγισης με την Αίγυπτο, υποστηρίζοντας ότι οι δύο πλευρές βρίσκονται ήδη σε επικοινωνία για το ζήτημα της οριοθέτησης των θαλάσσιων ζωνών. Ο Τούρκος υπουργός παρουσίασε την επαφή ως δρόμο για να καμφθούν οι επιφυλάξεις του Καΐρου, χωρίς ωστόσο να υπαναχωρεί από την ουσία της συμφωνίας που υπέγραψαν η Τουρκία και η κυβέρνηση Σάρατζ το 2019.

Από την πλευρά του, ο Αμπντελάτι ανέφερε σε ανάρτησή του ότι ο Φιντάν εξέφρασε κατανόηση για τις αιγυπτιακές ανησυχίες και υπογράμμισε την ανάγκη συνέχισης των διαβουλεύσεων για την αντιμετώπισή τους. Ο Αιγύπτιος υπουργός επέμεινε στον σεβασμό των αρχών του Διεθνούς Δικαίου της θάλασσας και της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών του 1982, τονίζοντας ότι ο καθορισμός ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδας πρέπει να γίνεται με βάση τις αρχές της δικαιοσύνης και της ευθυδικίας μεταξύ των κρατών.

Η επαφή πραγματοποιήθηκε στο περιθώριο του μηχανισμού διαβουλεύσεων R4, που συγκεντρώνει Τουρκία, Πακιστάν, Αίγυπτο και Σαουδική Αραβία, με το λιβυκό ζήτημα στο επίκεντρο. Ο Φιντάν συνομίλησε την ίδια ημέρα και με ομολόγους του από Γερμανία, Γαλλία, Βρετανία και Ιταλία, σε μια προσπάθεια της Άγκυρας να εμφανιστεί ως συνομιλητής που αναζητά διέξοδο και όχι αποκλειστικά ένταση.

Το στοίχημα της ενοποίησης Ανατολικής και Δυτικής Λιβύης

Πέρα από τη διαφωνία για τη θαλάσσια οριοθέτηση, ο Φιντάν μετέφερε αισιοδοξία για το εσωτερικό μέτωπο της Λιβύης. Όπως δήλωσε, οι συνθήκες έχουν πλέον ωριμάσει για την ενοποίηση των αντίπαλων παρατάξεων σε ανατολική και δυτική Λιβύη, εκφράζοντας την ελπίδα ότι η Άγκυρα θα έχει σύντομα «πολύ καλά νέα» να ανακοινώσει για το ζήτημα. Η δήλωση αυτή τοποθετεί την Τουρκία στον ρόλο του μεσολαβητή ανάμεσα στις δύο κυβερνήσεις που διεκδικούν την εξουσία στη χώρα.

Η επικύρωση του μνημονίου αναζωπύρωσε την ένταση και επέστρεψε το ζήτημα στο προσκήνιο. Για την Αίγυπτο, η κίνηση δεν αλλάζει τα δεδομένα: ο Αμπντελάτι χαρακτήρισε τη συμφωνία απολύτως άκυρη και χωρίς νομική ισχύ, επαναλαμβάνοντας την πάγια στήριξη του Καΐρου στην ενότητα, την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα της Λιβύης.

Η Αίγυπτος δεσμεύτηκε να στηρίξει τους κρατικούς θεσμούς της γειτονικής χώρας με τρόπο που θα διασφαλίζει τα συμφέροντα του λιβυκού λαού, ενώ ο Φιντάν αναφέρθηκε επίσης στην ανάγκη ενίσχυσης των προσπαθειών για ασφάλεια και σταθερότητα. Το ερώτημα που μένει ανοιχτό είναι αν ο διάλογος που επικαλείται η Άγκυρα μπορεί πράγματι να γεφυρώσει μια διαφωνία που αγγίζει άμεσα τα συμφέροντα της Ελλάδας και της Κύπρου στην Ανατολική Μεσόγειο.