Nord Stream και άρση κυρώσεων: Το ρωσικό κέρδος στο σχέδιο

Το νέο αμερικανικό σχέδιο για τον τερματισμό του πολέμου θα ανταλλάσσει τη δυνατότητα ένταξης της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ με θέση στην Ευρωπαϊκή Ένωση και φέρεται να περιλαμβάνει σημαντικά ανταλλάγματα για τη Μόσχα. Σύμφωνα με το Economist, η Ρωσία θα μπορούσε να εξασφαλίσει χαλάρωση των κυρώσεων, εμπορικές συμφωνίες με αμερικανικές εταιρείες και την επαναλειτουργία των αγωγών Nord Stream. Το Κίεβο, που ενημερώθηκε μόνο για το γενικό πλαίσιο, ανησυχεί ότι η αντίπαλη πλευρά θα κερδίσει οικονομικά πριν ο πόλεμος σταματήσει.

Αγωγοί, κυρώσεις και εμπορικές συμφωνίες για τη Μόσχα

Το βρετανικό περιοδικό περιγράφει ένα πακέτο που υπερβαίνει το εδαφικό διακανονισμό και τις εγγυήσεις ασφαλείας, ανοίγοντας οικονομικές δυνατότητες για τη Μόσχα. Η Ρωσία φέρεται να μπορεί να κλείσει εμπορικές συμφωνίες με αμερικανικές εταιρείες, να πετύχει σταδιακή άρση των κυρώσεων και να αποκαταστήσει τις πολιτικές σχέσεις με την Ουάσινγκτον—αποτέλεσμα που θα αναιρούσε σε μεγάλο βαθμό την παγκόσμια απομόνωση στην οποία περιέπεσε το Κρεμλίνο μετά την εισβολή.

Κομβικό στοιχείο είναι η ενέργεια. Το πακέτο προβλέπει την επανέναρξη εξαγωγών ρωσικού φυσικού αερίου προς την Ευρώπη, συμπεριλαμβανομένης της επαναλειτουργίας των αγωγών Nord Stream. Η επαναφορά τους θα σήμαινε ουσιαστική επιστροφή της Ευρώπης σε ρωσικές προμήθειες, ζήτημα που επηρεάζει άμεσα τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες και τη στάση τους προς το σχέδιο.

Στο εδαφικό σκέλος, προβλέπεται η δημιουργία αποστρατιωτικοποιημένης ζώνης στο Ντονμπάς, που περιλαμβάνει τις περιφέρειες Ντονέτσκ και Λουγκάνσκ. Οι διαπραγματεύσεις εστιάζουν στην ουκρανική ασφάλεια, τα εδαφικά ζητήματα, τις κυρώσεις κατά της Ρωσίας και την οικονομική ανοικοδόμηση μετά τον πόλεμο.

Δύο παράλληλοι άξονες και ο ρολόι του Νοεμβρίου

Αμερικανοί αξιωματούχοι περιγράφουν διαπραγματεύσεις σε δύο κατευθύνσεις. Ο πρώτος άξονας αφορά την κυριαρχία της Ουκρανίας, τις εγγυήσεις ασφαλείας, την ευρωπαϊκή ενσωμάτωση και την ανοικοδόμηση. Ο δεύτερος σχετίζεται με χωριστή διαχείριση της Ρωσίας και μελλοντικών ρυθμίσεων ασφαλείας—γι' αυτό το Κίεβο δεν γνωρίζει όλες τις λεπτομέρειες.

Αυτός ο διαχωρισμός τροφοδοτεί τις ανησυχίες Κιέβου. Ουκρανοί αξιωματούχοι δήλωσαν στον Economist ότι φοβούνται οι αμερικανικοί διαπραγματευτές να κλείσουν επικερδείς οικονομικές συμφωνίες με τη Μόσχα πριν ο πόλεμος τερματιστεί. Σε αυτή την περίπτωση, η Ρωσία θα αποκόμιζε οικονομικά και διπλωματικά κέρδη ενώ οι εχθροπραξίες συνεχίζονταν.

Εντατική διπλωματία κινείται στο παρασκήνιο. Στις 21 Οκτωβρίου, ο Γουίτκοφ συναντήθηκε με τον Πούτιν στην Αγία Πετρούπολη και, σύμφωνα με δήλωση του Ζελένσκι, η Ουάσινγκτον μετέφερε στο Κίεβο ότι η Μόσχα είναι διατεθειμένη για τριμερείς διαπραγματεύσεις. Ο ουκρανός πρόεδρος πρότεινε ότι οι διαπραγματευτικές ομάδες θα μπορούσαν να συναντηθούν έως τις αρχές Νοεμβρίου. Πολλά σημεία του σχεδίου εξαρτώνται ωστόσο από τους Ευρωπαίους, που διατηρούν αντιρρήσεις.