Η μηχανή λογοκρισίας στην Τουρκία: 19 δημοσιογράφοι στα κελιά

Πέρα από τις μαζικές συγκεντρώσεις που πλημμύρισαν δέκα πόλεις της Τουρκίας το Σάββατο, οι δημοσιογραφικές οργανώσεις έφεραν στο φως τον μηχανισμό που, όπως καταγγέλλουν, στραγγαλίζει την ενημέρωση. Η Ένωση Δημοσιογράφων της Τουρκίας μιλά πλέον ανοιχτά για «πολιορκία της δημοσιογραφίας» από την κυβέρνηση του προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Αφορμή στάθηκε η προφυλάκιση των Μουράτ Αϊρέλ και Ισμαήλ Αρέ και η θέση υπό κρατικό έλεγχο του Halk TV. Οι αριθμοί, όμως, που παρουσίασαν οι συνδικαλιστές σκιαγραφούν μια πολύ ευρύτερη εικόνα περιστολής.

Δέκα δίκτυα σε διαχειριστές, 3.500 λογοκρισίες τον Σεπτέμβριο

Σύμφωνα με την Ένωση Δημοσιογράφων της Τουρκίας, η κυβέρνηση έχει τοποθετήσει ειδικούς διαχειριστές στη διοίκηση περίπου δέκα τηλεοπτικών δικτύων μέσα στους τελευταίους 20 μήνες. Μόνο τον Σεπτέμβριο, τα δικαστήρια λογόκριναν περίπου 3.500 δημοσιεύματα, έναν αριθμό που οι οργανώσεις θεωρούν ενδεικτικό της ταχύτητας με την οποία συρρικνώνεται ο χώρος της ελεύθερης πληροφόρησης. Η Συνομοσπονδία Δημοσιογράφων της Τουρκίας (TGS) προσθέτει ότι τουλάχιστον 19 δημοσιογράφοι παραμένουν σήμερα φυλακισμένοι.

Η πιο πρόσφατη κλιμάκωση ήρθε την περασμένη εβδομάδα, όταν η αστυνομία πραγματοποίησε επιχείρηση στο Halk TV, το κυριότερο αντιπολιτευόμενο δίκτυο της χώρας, και οι αρχές το έθεσαν υπό κρατικό έλεγχο. Λίγες ημέρες αργότερα προφυλακίστηκαν, εν αναμονή της παραπομπής τους σε δίκη, οι δημοσιογράφοι Μουράτ Αϊρέλ και Ισμαήλ Αρέ, δύο γνωστές φωνές που ασκούν κριτική στην κυβέρνηση. Οι δύο υποθέσεις λειτούργησαν ως το έναυσμα για τις κινητοποιήσεις στην Κωνσταντινούπολη, την Άγκυρα και τη Σμύρνη.

Η τουρκική κυβέρνηση αρνείται ότι παρεμβαίνει στις δικαστικές διαδικασίες, υποστηρίζοντας πως οι διώξεις ανήκουν αποκλειστικά στην αρμοδιότητα της Δικαιοσύνης. Οι δημοσιογραφικές ενώσεις, από την πλευρά τους, συνδέουν τις υποθέσεις μεταξύ τους και κάνουν λόγο για συντονισμένη πίεση στον κλάδο.

Μπλόκο στο X και η σκιά του σκανδάλου των επενδυτικών ταμείων

Η λογοκρισία δεν περιορίζεται στην τηλεόραση και στον έντυπο Τύπο. Οι οργανώσεις καταγγέλλουν κρατικές παρεμβάσεις και στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης: σύμφωνα με την πρωτοβουλία παρακολούθησης EngelliWeb, δεκάδες λογαριασμοί στην πλατφόρμα X αποκλείστηκαν το τελευταίο διάστημα στην Τουρκία. Ανάμεσά τους, λογαριασμοί που δημοσίευαν στοιχεία για το σκάνδαλο των επενδυτικών ταμείων, μια υπόθεση που έχει ήδη προκαλέσει αναταράξεις στην τουρκική πολιτική σκηνή.

Στο επίκεντρο των αντιδράσεων βρίσκεται και το νομικό οπλοστάσιο που επιτρέπει τις διώξεις. Ο αμφιλεγόμενος νόμος για την «παραπληροφόρηση», μαζί με τις διατάξεις για την «προσβολή του προέδρου» και την «προσβολή δημόσιων ή θρησκευτικών αξιών», αποτελούν, κατά τους συνδικαλιστές, τα βασικά εργαλεία περιστολής της ελευθεροτυπίας.

Στη Σμύρνη, στο πλευρό των εργαζομένων στάθηκαν ο ηγέτης του αντιπολιτευόμενου «Νέου Κόμματος» (Yeni Parti) Οζγκιούρ Εζέλ και βουλευτές της αντιπολίτευσης. «Φτάνει πια! Δεν μπορούμε να αναπνεύσουμε!», ανέφερε η κοινή ανακοίνωση των φορέων, αποτυπώνοντας το κλίμα στον δημοσιογραφικό κλάδο. Στη συνοικία Καντικιόι της Κωνσταντινούπολης, τα πανό έγραφαν «Όχι στη λογοκρισία. Λευτεριά στις ειδήσεις».