Λούλα: Η κόντρα με τη Meta και το δεξιό Κογκρέσο

Η επιστροφή του Λούλα ντα Σίλβα στην προεδρία της Βραζιλίας με ποσοστό 51,79% χαρίζει στον κεντροαριστερό ηγέτη μια πρωτοφανή τέταρτη θητεία, όμως ανοίγει ταυτόχρονα ένα κεφάλαιο γεμάτο εμπόδια. Παρά τον πανηγυρισμό της Κυριακής 26 Οκτωβρίου στην Αβενίδα Παουλίστα, ο σχεδόν 81χρονος πρόεδρος αναλαμβάνει μια χώρα διχασμένη σχεδόν στα δύο. Πέρα από την άρνηση του Φλάβιο Μπολσονάρου να αναγνωρίσει το αποτέλεσμα, οι πραγματικές δυσκολίες κρύβονται στη σύνθεση του Κογκρέσου και στη μάχη του νικητή με τους τεχνολογικούς κολοσσούς.

Το «τσουνάμι της δεξιάς» που στενεύει τα περιθώρια

Η νίκη στις κάλπες δεν συνοδεύτηκε από αντίστοιχη πλειοψηφία στο νομοθετικό σώμα. Τρεις εβδομάδες πριν τον δεύτερο γύρο, οι βουλευτικές εκλογές ενίσχυσαν δραστικά τις συντηρητικές δυνάμεις στο Κογκρέσο. Αυτή η ισορροπία αφήνει στον Λούλα περιορισμένα περιθώρια ελιγμών για να προωθήσει το προοδευτικό του πρόγραμμα. Ο ηγέτης του Εργατικού Κόμματος (PT) θα πρέπει να αναζητήσει εύθραυστες συμμαχίες για κάθε κρίσιμη ψηφοφορία.

Το μέγεθος της πρόκλησης φαίνεται στους αριθμούς της κάλπης. Ο Λούλα συγκέντρωσε 64,25 εκατομμύρια ψήφους έναντι 59,82 εκατομμυρίων του αντιπάλου του, μια διαφορά μόλις 4,43 εκατομμυρίων που δείχνει πόσο πολωμένη παραμένει η κοινωνία. Η τρέχουσα θητεία αναμένεται να ολοκληρωθεί το 2030, όταν ο πρόεδρος θα πλησιάζει τα 85 χρόνια. Το γεγονός θέτει και το ζήτημα της διαδοχής στο εσωτερικό του προοδευτικού χώρου. Η Βραζιλία δεν ακολούθησε την Αργεντινή, τη Χιλή ή την Κολομβία στη στροφή προς τη δεξιά, παραμένοντας ένα από τα τελευταία προοδευτικά οχυρά της Λατινικής Αμερικής.

Η κόντρα με τη Meta και οι νέοι κανόνες για τις πλατφόρμες

Το δεύτερο μεγάλο μέτωπο άνοιξε ο Λούλα ήδη από τη νικητήρια ομιλία του και αφορά τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Ο πρόεδρος, ο οποίος απέκτησε κινητό τηλέφωνο για πρώτη φορά αυτή την εβδομάδα, δήλωσε ότι νίκησε «την παρέμβαση των ψηφιακών πλατφορμών», αναφερόμενος στην εύνοια που κατά τον ίδιο έδειξαν το Instagram και το WhatsApp στον Μπολσονάρου. Η προεδρική παράταξη στόχευσε ευθέως τη Meta, την εταιρεία στην οποία ανήκουν επίσης το Facebook, κατηγορώντας την ότι επηρέασε την προεκλογική εκστρατεία.

Από την πλευρά της, η Meta απέρριψε κατηγορηματικά οποιαδήποτε προσπάθεια παρέμβασης στην εκλογική διαδικασία. Η εταιρεία αναγνώρισε ωστόσο ότι ενδέχεται να παρουσιάστηκαν τεχνικά προβλήματα στις πλατφόρμες της κατά τη διάρκεια της εκστρατείας. Ο Λούλα ανακοίνωσε την πρόθεσή του να προωθήσει νέους κανόνες για τη λειτουργία των μέσων κοινωνικής δικτύωσης στη Βραζιλία.

Η αντιπαράθεση για τον ρόλο της τεχνολογίας συνδέεται και με τη δικαστική διένεξη της εκλογικής ημέρας. Με απόφαση δικαστή του Ανωτάτου Δικαστηρίου, η ψηφοφορία παρατάθηκε για δύο ώρες, έπειτα από προσφυγή της πλευράς Λούλα που κατήγγειλε ότι η απόσυρση λεωφορείων εμπόδιζε ψηφοφόρους να προσέλθουν στα εκλογικά τμήματα, κυρίως στα βορειοανατολικά προπύργιά του. Ο Φλάβιο Μπολσονάρου χαρακτήρισε «μαϊμουδιά» τη διαδικασία και ανακοίνωσε ότι θα κινηθεί νομικά για την ακύρωσή της, χωρίς ωστόσο οι καταγγελίες του να στοιχειοθετούν από μόνες τους αλλοίωση του αποτελέσματος. Η επόμενη τετραετία προδιαγράφεται ως μια διαρκής δοκιμασία ισορροπίας για τον βετεράνο της βραζιλιάνικης πολιτικής.