Πρωτογενές πλεόνασμα 7,554 δισ. στο εννεάμηνο του 2026

Σε επίπεδα σημαντικά υψηλότερα του στόχου κινήθηκε το πρωτογενές πλεόνασμα του κρατικού προϋπολογισμού στο εννεάμηνο Ιανουαρίου-Σεπτεμβρίου 2026, σύμφωνα με τα οριστικά στοιχεία εκτέλεσης που ανακοίνωσε το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών. Το πρωτογενές αποτέλεσμα διαμορφώθηκε σε πλεόνασμα 7,554 δισ. ευρώ, έναντι στόχου για πλεόνασμα 5,129 δισ. ευρώ, με καθοριστική συμβολή των υψηλότερων φορολογικών εσόδων. Την ίδια ώρα, το συνολικό ισοζύγιο του προϋπολογισμού γύρισε σε πλεόνασμα, ανατρέποντας την αρχική πρόβλεψη για έλλειμμα.

Η υπέρβαση των φορολογικών εσόδων κατά 1,426 δισ. ευρώ

Τα τακτικά φορολογικά έσοδα, χωρίς τις ειδικές εισπράξεις, υπερέβησαν τον στόχο κατά 1,426 δισ. ευρώ ή 2,6%, διαμορφούμενα στα 55,526 δισ. ευρώ. Η βασική στήριξη προήλθε από τα έσοδα του ΦΠΑ και τους φόρους εισοδήματος, εικόνα που αποτυπώνει τόσο την επίδραση των υψηλότερων τιμών στη φορολογία κατανάλωσης όσο και την αύξηση των εισοδημάτων. Τα συνολικά έσοδα από φόρους ανήλθαν στα 55,967 δισ. ευρώ, ποσό που περιλαμβάνει εισπράξεις από τη Σύμβαση Παραχώρησης της Εγνατίας Οδού και από το καζίνο στο Ελληνικό.

Ειδικότερα, τα έσοδα από τον ΦΠΑ έφτασαν στα 23,062 δισ. ευρώ και, αν εξαιρεθεί ποσό 306 εκατ. ευρώ της σύμβασης παραχώρησης, εμφανίζονται αυξημένα κατά 1,093 δισ. ευρώ έναντι του στόχου. Τα έσοδα από φόρους ακίνητης περιουσίας ανήλθαν στα 2,100 δισ. ευρώ, αυξημένα κατά 63 εκατ. ευρώ. Αντίθετα, τα έσοδα των Ειδικών Φόρων Κατανάλωσης διαμορφώθηκαν στα 5,326 δισ. ευρώ, μειωμένα κατά 239 εκατ. ευρώ σε σχέση με τον αρχικό σχεδιασμό.

Στο σύνολό τους, τα καθαρά έσοδα του κρατικού προϋπολογισμού ανήλθαν στα 57,811 δισ. ευρώ, αυξημένα κατά 2,501 δισ. ευρώ έναντι του στόχου της εισηγητικής έκθεσης. Η σύγκριση επηρεάζεται από τον χρόνο είσπραξης πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, καθώς ποσό 884 εκατ. ευρώ εισπράχθηκε νωρίτερα, τον Απρίλιο, ενώ τα υπόλοιπα 374 εκατ. ευρώ αναμένεται να εισπραχθούν εντός του 2026.

Τι δείχνει η καθαρή υπέρβαση των 305 εκατ. ευρώ

Πέρα από τη συνολική εικόνα, η καθαρή υπέρβαση του πρωτογενούς αποτελέσματος έναντι των στόχων περιορίζεται στα 305 εκατ. ευρώ, εφόσον αφαιρεθούν ποσά που συνδέονται με ετεροχρονισμούς πληρωμών και ειδικές εισπράξεις. Συγκεκριμένα, εξαιρούνται 695 εκατ. ευρώ από ετεροχρονισμό πληρωμών του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων, 385 εκατ. ευρώ από εξοπλιστικά προγράμματα και 905 εκατ. ευρώ από μεταβιβαστικές πληρωμές σε φορείς της Γενικής Κυβέρνησης, ποσά που δεν επηρεάζουν το αποτέλεσμα σε δημοσιονομικούς όρους.

Στις εξαιρέσεις προστίθενται και 135 εκατ. ευρώ από τη δεύτερη δόση του τιμήματος για την παραχώρηση άδειας λειτουργίας καζίνο στο Ελληνικό, είσπραξη που είχε προβλεφθεί για το τέλος του 2025 και καταγράφεται δημοσιονομικά κατά τη διάρκεια των ετών της παραχώρησης. Το Υπουργείο επισημαίνει ότι το πρωτογενές αποτέλεσμα σε δημοσιονομικούς όρους διαφέρει από εκείνο σε ταμειακούς όρους, ενώ τα στοιχεία αφορούν την Κεντρική Διοίκηση και όχι το σύνολο της Γενικής Κυβέρνησης.

Το ισοζύγιο του κρατικού προϋπολογισμού παρουσίασε πλεόνασμα 127 εκατ. ευρώ, έναντι στόχου για έλλειμμα 1,897 δισ. ευρώ, παρά το γεγονός ότι οι δαπάνες ανήλθαν στα 57,68 δισ. ευρώ, αυξημένες κατά 477 εκατ. ευρώ. Σημειώνεται ότι το αντίστοιχο πρωτογενές πλεόνασμα του 2025 είχε διαμορφωθεί υψηλότερα, στα 9,449 δισ. ευρώ, γεγονός που αντανακλά τη διαφορετική κατανομή εσόδων και εξόδων μέσα στο έτος.