Πρόσθετος φόρος 22% για όσους δεν πιάσουν το 30% στις αποδείξεις

Αντίστροφη μέτρηση για 4,5 εκατομμύρια φορολογούμενους που καλούνται έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026 να συγκεντρώσουν ηλεκτρονικές δαπάνες ίσες με το 30% του ετήσιου εισοδήματός τους. Όσοι δεν καλύψουν το όριο θα επιβαρυνθούν με πρόσθετο φόρο 22% επί του ποσού που υπολείπεται, ο οποίος θα εμφανιστεί κατά την εκκαθάριση της φορολογικής δήλωσης. Το μέτρο αφορά εισοδήματα από μισθωτή εργασία, συντάξεις, επιχειρηματική ή αγροτική δραστηριότητα και εκμετάλλευση ακινήτων, και θα ισχύσει και για το 2027.

Το παράδειγμα των 20.000 ευρώ και ο λογαριασμός των 220 ευρώ

Η υποχρέωση ορίζει ότι κάθε μισθωτός, συνταξιούχος, κατά κύριο επάγγελμα αγρότης, αυτοαπασχολούμενος ή δικαιούχος εισοδημάτων από ενοίκια πρέπει να πραγματοποιεί ηλεκτρονικές δαπάνες που αντιστοιχούν στο 30% του ετήσιου εισοδήματός του. Για την αναγνώρισή τους απαιτείται εξόφληση με ηλεκτρονικό μέσο πληρωμής - χρεωστική, πιστωτική ή προπληρωμένη κάρτα, e-banking ή IRIS - και η έκδοση των προβλεπόμενων αποδείξεων λιανικής. Το ανώτατο απαιτούμενο ποσό ηλεκτρονικών δαπανών ορίζεται στις 20.000 ευρώ ετησίως, ανεξάρτητα από το ύψος του εισοδήματος.

Το πώς λειτουργεί στην πράξη φαίνεται με ένα παράδειγμα. Φορολογούμενος με εισόδημα 20.000 ευρώ οφείλει να έχει πραγματοποιήσει ηλεκτρονικές δαπάνες τουλάχιστον 6.000 ευρώ. Αν συγκεντρώσει μόνο 5.000 ευρώ, το 22% υπολογίζεται στα 1.000 ευρώ που λείπουν και καταλήγει σε πρόσθετο φόρο 220 ευρώ. Τα ποσά των συναλλαγών εμφανίζονται προσυμπληρωμένα από την ΑΑΔΕ στη δήλωση, με τους φορολογουμένους να διατηρούν τη δυνατότητα διορθώσεων εφόσον διαθέτουν τα απαραίτητα παραστατικά.

Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται από τους ελεύθερους επαγγελματίες, καθώς ο τρόπος προσδιορισμού του ελάχιστου τεκμαρτού εισοδήματος, μαζί με τις προσαυξήσεις, ανεβάζει το όριο των αποδείξεων που πρέπει να συγκεντρώσουν. Έτσι, ακόμη και όσοι θεωρούν ότι έχουν κάνει αρκετές συναλλαγές με κάρτες ενδέχεται να διαπιστώσουν ότι υπολείπονται του στόχου. Το 2024 ο πρόσθετος φόρος από το έλλειμμα αποδείξεων έφτασε τα 87,21 εκατ. ευρώ, έναντι 55,48 εκατ. ευρώ το 2023, δηλαδή αύξηση περίπου 60%.

Διπλή μέτρηση για γιατρούς, μειωμένο όριο για όσους πληρώνουν ΕΝΦΙΑ και δάνεια

Στις δαπάνες που προσμετρώνται για την κάλυψη του ορίου περιλαμβάνονται οι αγορές τροφίμων, ποτών, ρούχων, παπουτσιών, κλινοσκεπασμάτων, χαρτικών, τσιγάρων και ειδών υγιεινής και καθαριότητας. Αναγνωρίζονται επίσης οι αγορές ηλεκτρικών και ηλεκτρονικών συσκευών, επίπλων και άλλων διαρκών αγαθών οικιακής χρήσης, καθώς και οι πληρωμές για υπηρεσίες επισκευών. Στον κατάλογο προστίθενται οι λογαριασμοί κοινής ωφέλειας, τα κοινόχρηστα, τα δίδακτρα, οι ιατρικές επισκέψεις και εξετάσεις, τα νοσήλια και τα ασφάλιστρα.

Δύο κατηγορίες δαπανών απολαμβάνουν ειδική μεταχείριση. Οι αποδείξεις από γιατρούς, οφθαλμιάτρους και κτηνιάτρους υπολογίζονται διπλάσιες, με αποτέλεσμα μια απόδειξη 100 ευρώ να μετρά ως 200 ευρώ για το αφορολόγητο. Αντίστοιχα ευνοϊκή είναι η αντιμετώπιση για πληρωμές σε υδραυλικούς, ηλεκτρολόγους, υπηρεσίες ταξί και κομμωτηρίου: όταν ο φορολογούμενος εξοφλεί με κάρτα σε αυτά τα επαγγέλματα, το φορολογητέο εισόδημά του μειώνεται κατά 30% της δαπάνης, με ανώτατο όριο τα 5.000 ευρώ.

Προβλέπεται ακόμη ανακούφιση για όσους επωμίζονται βαριές υποχρεώσεις. Για τους φορολογουμένους που έχουν καταβάλει μέσα στο έτος φόρο εισοδήματος, ΕΝΦΙΑ, τοκοχρεολυτικές δόσεις δανείων και ενοίκια, εφόσον οι πληρωμές αυτές υπερβαίνουν αθροιστικά το 60% του ετήσιου πραγματικού εισοδήματος, το απαιτούμενο όριο ηλεκτρονικών δαπανών μειώνεται. Παράλληλα, παραμένει ενεργή η δυνατότητα μεταφοράς αποδείξεων μεταξύ συζύγων, ώστε το νοικοκυριό να καλύπτει ευκολότερα το στόχο.