Υπηρεσιακός αλλά ισχυρός: Το όπλο του Ιράν στα χέρια Νετανιάχου

Η απώλεια της κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας δεν απομάκρυνε τον Μπενιαμίν Νετανιάχου από το γραφείο του πρωθυπουργού. Μετά τις εκλογές της Τρίτης 27 Οκτωβρίου, ο Ισραηλινός ηγέτης παραμένει υπηρεσιακός πρωθυπουργός για όσο διαρκούν οι διαβουλεύσεις σχηματισμού κυβέρνησης, ενδεχομένως ακόμη και μέχρι νέες κάλπες το 2027. Η θέση αυτή του αφήνει στα χέρια σημαντικά εργαλεία εξουσίας, με πρώτο το ανοιχτό μέτωπο με το Ιράν.

Οι εξουσίες του υπηρεσιακού και το ανοιχτό μέτωπο του Ιράν

Παρότι μια υπηρεσιακή κυβέρνηση υπόκειται σε περιορισμούς, ειδικοί τονίζουν ότι διατηρεί ουσιώδεις αρμοδιότητες, μεταξύ αυτών και η διαχείριση του πολέμου με το Ιράν. Ο Νετανιάχου αξιοποίησε ακριβώς αυτό το πεδίο στην πρώτη του τοποθέτηση μετά την κάλπη. Μιλώντας στους υποστηρικτές του Λικούντ λίγο μετά τις 3 τα ξημερώματα της Τετάρτης, ανέδειξε τις στρατιωτικές επιτυχίες του Ισραήλ και ζήτησε τον σχηματισμό «μιας ισχυρής, εθνικής κυβέρνησης της δεξιάς».

Στην ίδια ομιλία, άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο νέας κοινής στρατιωτικής δράσης με τις ΗΠΑ. Μίλησε για μια «μοναδική ιστορική ευκαιρία» να εξαλειφθεί «μια και καλή» αυτό που χαρακτήρισε ιρανική απειλή, σε συνεργασία με τον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ. Ο Τραμπ, ο οποίος είχε καλέσει τους Ισραηλινούς να διατηρήσουν τον Νετανιάχου στην εξουσία για να «τελειώσουν τη δουλειά» στο Ιράν, δήλωσε ότι ο σύμμαχός του τα πήγε «πολύ καλά» και ότι η δική του στήριξη «του βοήθησε πολύ».

Το ανοιχτό αυτό μέτωπο ώθησε τον Γκάντι Άιζενκοτ να προειδοποιήσει. Ο επικεφαλής της αντιπολίτευσης αναγνώρισε ότι ο Νετανιάχου παραμένει υπηρεσιακός, όμως κάλεσε τους επικεφαλής των υπηρεσιών ασφαλείας να δείξουν αποφασιστικότητα. «Ο Νετανιάχου είναι υπηρεσιακός πρωθυπουργός, χωρίς εντολή ή την εμπιστοσύνη του λαού», υποστήριξε, εκφράζοντας ανησυχία ότι ζητήματα ασφαλείας θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν για πολιτικούς σκοπούς.

Η έκκληση Χέρτσογκ και ο δρόμος προς τις κάλπες του 2027

Με το αντιπολιτευόμενο μπλοκ να μη διαθέτει συμφωνημένη πλειοψηφία, ο πρόεδρος του Ισραήλ Ισαάκ Χέρτσογκ απηύθυνε έκκληση για τον σχηματισμό κυβέρνησης, προκειμένου να αποφευχθεί παρατεταμένο αδιέξοδο. Η αριθμητική παραμένει δύσκολη: ο συνασπισμός του Νετανιάχου εξασφάλισε 53 έδρες έναντι 48 του μπλοκ Άιζενκοτ, ενώ τα αραβικά κόμματα κατέγραψαν αποτέλεσμα-ρεκόρ 19 εδρών στην 120μελή Κνεσέτ, με καταμετρημένο σχεδόν το 86% των ψήφων.

Πίσω από το αδιέξοδο αποτυπώνεται μια βαθύτερη μεταβολή. Ο συνασπισμός του Νετανιάχου υποχώρησε από τις 64 στις 53 έδρες, όμως η επίδοσή του ήταν καλύτερη των αρχικών εκτιμήσεων, καταγράφοντας ενίσχυση της δεξιάς μεταξύ των Εβραίων ψηφοφόρων. Η συμμετοχή φτάσει στο 77,7%, το υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων δύο και πλέον δεκαετιών, με έντονη κινητοποίηση και των Αράβων πολιτών, που αποτελούν πάνω από το ένα πέμπτο του πληθυσμού.

Αν οι διαβουλεύσεις δεν αποδώσουν κυβέρνηση, το πιθανότερο σενάριο οδηγεί σε νέα εκλογική αναμέτρηση το 2027, με τον Νετανιάχου να παραμένει στο τιμόνι ως υπηρεσιακός. Σύμφωνα με διεθνή πρακτορεία, η απώλεια της πλειοψηφίας δεν σηματοδοτεί το τέλος της διακυβέρνησής του, αλλά δύναται να παρατείνει την παραμονή του στην πρωθυπουργία. Αντιθέτως, η συμμαχία Άιζενκοτ, που εκτείνεται από την κεντροαριστερά έως τη σκληρή δεξιά με μοναδικό κοινό στόχο την απομάκρυνσή του, δεν κατάφερε το αποτέλεσμα που προσδοκούσε.